# Kensonenn lavnenn an teod

|  |
| --- |
| **Lec'hioù distagañ** |
| Gweuz |
| Diweuz |
| Gweuz-gouel |
| Gweuz-drek-logigoù |
| Gweuz-logigoù |
| Gweuz-dent |
| Kurunenn an teod |
| Teod-gweuz |
| Etredent |
| Dent |
| Logigoù |
| Beg an teod |
| Lavnenn an teod |
| Logigoù-staon |
| Drek-logigoù |
| Rak-staon |
| Kilbleg |
| Kein an teod |
| Staon |
| Gweuz-staon |
| Gouel |
| Hugenn |
| Hugenn-ankoue |
| Gwrizienn an teod |
| Gargadenn |
| Ankoue-gargadenn |
| Ankoue |
| Tarzh |
|  |

Er yezhoniezh e vez implijet an termen **kensonenn lavnenn an teod** (saoz.: *laminal consonant*) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti lavnenn an teod da lec'h distagañ pennañ, da lâret eo lodenn blaen uhelañ an teod a-drek beg an teod.

Enebiet e vez ar c'hensonennoù distaget gant kein an teod diouzh ar c'hensonennoù distaget gant beg an teod pa gomzer eus kensonennoù distaget gant kurunenn an teod.

Ret eo ober an diforc'h etre kensonennoù distaget gant beg an teod ha kensonennoù distaget gant lavnenn an teod, dreist-holl ar c'hensonennoù dre daravat hag ar c'hensonennoù dre fic'hal.

Peurliesañ ne dalv ket an difor'ch resis-se evit diforc'hañ fonemennoù, da skouer e brezhoneg c'hell bezañ distaget gant beg an teod pe gant lavnenn an teod ar c'hensonennoù dre serriñ [t, d] hep ma talvez an diforc'h-se da lakaat kemm etre gerioù disheñvel o ster, hag e rannyezhoù arabek zo e vez distaget [t] gant lavnenn an teod keit ha ma vez distaget [d] gant beg an teod.

E yezhoù all zo avat, an euskareg hag ar serbeg-kroateg en o zouez, e talvez an diforc'h etre al lec'h stagañ resis etre ur gensonenn distaget gant beg an teod hag ur gensonenn distaget gant al lavnenn da diforc'hañ fonemennoù, da skouer en euskareg:

* beg-kevig: s**u* [s̺u] ("tan") [s̺u]
* lavnenn-dent: z**u* [s̻u] ("eil gour unander)

|  |  |
| --- | --- |
|   **Kensonennoù** | Gwelit ivez: Lizherenneg fonetik etrebroadel, Vogalenn   |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Skeventel** | Diweuz | Gweuz-dent | Dent | Logigoù | Drek-logigoù | Kilbleg | Rak-staon | Staon | Gouel | Hugenn | Gargadenn | Ankoue | Tarzh |  | **Nann-skeventel hag arouezennoù all** |
| Dre fri |  | m |  | ɱ |  | n̪ |  | n |  |  |  | ɳ |  |  |  | ɲ |  | ŋ |  | ɴ |  |  |  |  |  |  | Klikoù  | ʘ | ǀ | ǃ | ǂ | ǁ |
| Dre serriñ | p | b | p̪ | b̪ | t̪ | d̪ | t | d |  |  | ʈ | ɖ |  |  | c | ɟ | k | ɡ | q | ɢ |  |  | ʡ | ʔ |  | Entarzh.  | ɓ | ɗ | ʄ | ɠ | ʛ |
| Dre daravat  | ɸ | β | f | v | θ | ð | s | z | ʃ | ʒ | ʂ | ʐ | ɕ | ʑ | ç | ʝ | x | ɣ | χ | ʁ | ħ | ʕ | ʜ | ʢ | h | ɦ | Dre strakal  | pʼ | tʼ | kʼ | qʼ | sʼ |
| Dre dostaat  |  | β̞ |  | ʋ |  | ð̞ |  | ɹ |  |  |  | ɻ |  |  |  | j |  | ɰ |  |  |  | A-gostez all  | ɺ | ɫ |
| Dre froumal |  | ʙ |  |  |  |  |  | r |  |  |  | • |  |  |  |  |  |  |  | ʀ |  |  |  | • |  |  |  | Kendistaget dre dostaat | ʍ | w | ɥ |
| Dre stlakat |  | ⱱ̟ |  | ⱱ |  |  |  | ɾ |  |  |  | ɽ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | • |  |  | Kendistaget dre daravat | ɧ |
| A-gostez dre daravat |  |  |  |  |  |  | ɬ | ɮ |  |  | • |  |  |  | • |  | • |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Dre fic'hal  | ʦ | ʣ | ʧ | ʤ |
| A-gostez dre dostaat |  |  |  |  |  |  |  | l |  |  |  | ɭ |  |  |  | ʎ |  | ʟ |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Kendistaget dre serr.  | k͡p | ɡ͡b | ŋ͡m |

 |
| An arouezennoù a-zehoù e pep par mar bez a ra dave d'ur gensonenn mouezhiet. E gris emañ ar sonioù ma kreder dibosubl o c'havout. |

## Gwelit ivez:

* Lec'h distagañ
* Kensonenn