# Tchad

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

| République du Tchad جمهوريّة تشاد *Jumhūriyyat Tashād* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Banniel | Ardamezioù |
|  Lec'hiadur |

 |
| **Kan broadel** |  *La Tchadienne*  |
| **Yezh ofisiel** | Galleg, Arabeg |
| **Kêr-benn** | Ndjamena |
| **Gorread** • En holl • % dour |  1 284 000 km² 1.9% |
| **Poblañs**  • Hollad • Stankter |  16 877 357 (2020). 13/km² |
| **Prezidant** | Mahamat Idriss Déby |
| **Kentañ ministr** | Succès Masra |
| **Gouel broadel** | 11 a viz Eost |
| **Moneiz** | Lur CFA |
| **Kod pellgomz** | 235 |
| **Kenrouedad** | .td |

**Republik Tchad** a zo ur stad eus Kreiz Afrika. En-dro da Tchad emañ ar broioù-mañ: Libia, Niger, Nigeria, Kameroun, Republik Kreizafrika ha Soudan (Darfour). Ouzhpenn 200 kenel ha 100 yezh zo er vro-mañ krouet gant ar stadoù europat e fin an XIXvet kantved. Diwar Lenn Tchad e teu hec'h anv, ha Ndjamena eo he c'hêr-benn.

## Skeudennoù

* stêr Chari
* Hadjer el Hamis
* Tibesti
* Kañvaled, Ennedi
(biz ar vro)

## Douaroniezh

Tchad
Tost goullo eo an drederenn norzh eus ar vro, ar Sahara eo. Muioc'h er su emañ ar sahel, ha muioc'h er su c'hoazh ar savanenn lec'h emañ o chom 70% eus ar boblañs. 9 826 419 annezad a oa e 2005 ha 16 877 357 e 2020.

Al labour-douar hag ar sevel loened eo obererezhioù trec'hel ar boblañs. Tireoul a zo ivez, hag uraniom e norzh ar vro.

## Istor

### Araok an drevadennerezh

Kavell an denelezh eo Tchad abaoe eo bet dizoloet Toumai e 2001, ur primat 7 milion bloaz kozh.

Rouantelezhioù a oa araok Tchad : hini Kanem-Bornou, hini Baguirmi, hini Ouaddai.

### « Ijinadenn » Tchad

Krouet e voe Tchad gant Bro-C'hall hag Alamagn e-pad o c'hendivizoù er bloavezhioù 1880. Ur warezveliezh c'hall e voe adalek 1900 hag ur drevadenn adalek 1920, e framm Afrika ar C'heheder C'hall.

Ur republik emrenn e voe e 1958 ha dizalc'h e 1960 dindan prezidentelezh François Tombalbaye, met chom a reas norzh ar vro melestraduret gant Bro-C'hall pevar bloaz c'hoazh. Drouklazhet e voe Tombalbaye e 1975. Outel Bono, mezeg ha politikour araokour, a voe drouklazhet e Pariz e 1973. E 1990 voe kaset un toal-stad gant Idriss Déby, eus ar genel zagawa, sikouret gant Bro-C'hall.

## Liammoù diavaez

* (en) Tchad kinniget gant *The World Factbook*, un embannadenn eus ar CIA
* (en) roadennoù douaroniezh Tchad gant BBC News
* (en) kartenn Tchad war OpenStreetMap

## Daveoù

Stadoù Afrika
Aljeria • Angola • Aod an Olifant • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Djibouti • Egipt • Eritrea • Eswatini • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Ginea • Ginea-Bissau • Ginea ar C'heheder • Kab Glas • Kameroun • Kenya • Komorez • Republik Kongo • Republik Demokratel Kongo • Republik Kreizafrikan • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maouritania • Maroko • Mozambik • Maoris • Namibia • Niger • Nigeria • Ouganda • Rwanda • São Tomé ha Príncipe • Senegal • Sechelez • Sierra Leone • Somalia • Soudan • Soudan ar Su • Suafrika • Tanzania • Tchad • Togo • Tunizia • Zambia • Zimbabwe

**Tiriadoù dalc'het** Ceuta • Inizi Kanariez • Madeira • Melilla • Mayotte • Reünion • Saint Helena • Inizi Tchagos

**Broioù ha n'int ket anzavet gant an holl** Azawad • Sahara ar C'hornôg • Somaliland