# Deiziadur muzulmat

|  |
| --- |
| Tamm eus un heuliad pennadoù a-zivout ISLAM |
|  |
| Kredennoù ha kustumoù |
| Unded Doue • Disklêriadenn a feiz • Pedenn • Yun • Karitez • Pirc'hirinded |
| Pennoù bras |
| Mohammed • Abu Bakr • Ali • Tiegezh Mohammed • Kompagnuned Mohammed • Profeded Islam |
| Skridoù ha lezennoù |
| Koran • Sunnah • Hadith • Barnadurezh • Doueoniezh • Buhezioù Mohammed • Charia |
| Skourroù |
| Sunnit • Chiit • C'harijit • Soufiegezh |
| Kevredigezh |
| Studioù islamek • Istor • Prederouriezh • Skiant • Arz • Savouriezh • Kêrioù • Deiziadur • Gouelioù • Maouezed • Maouezed er C'horan • Pennoù relijiel • Politikerezh • Islamouriezh • Frankizouriezh • Salafiezh |

An **deiziadur muzulmat**, pe *deiziadur islamek*, eo an doare da rannañ an amzer a vez implijet er broioù muzulmat. Ur gwir deiziadur loarel eo, rannet e 12 miz loar pe 12 loariad. En deiziadur-se n’eus ket 365,2425 devezh en ur bloavezh, met nebeutoc’h, dre ma ne bad al loariadoù nemet 28 devezh pe war-dro (1 bloavezh heolel = 1,0307 bloavezh loarel). Abretoc’h-abretañ e krog pep bloavezh eta, e-keñver an heol : war-dro 11 devezh abretoc’h bep bloaz. Ur miz, forzh pehini e vefe, en em gav en-dro d’an hevelep koulz-amzer bep 33 bloaz.

Deroù an deiziadur muzulmat eo an Hijra, pa’z eas Mohammed hag e heulierien eus Mekka da Vedina er bloavezh 622 goude J.K.

Er bloavezh 638 e tivizas ar c’halif Omar (592-644) unvaniñ an deiziadurioù a oa en implij en amzer-hont e-touez ar pobloù muzulmat. Divizout a reas e vefe niverennet ar bloavezhioù adalek an Hijra, a oa c’hoarvezet d’ar 16 a viz Gouere 622 goude J.K. Deiz kentañ miz kentañ ar bloavezh kentañ eo an deiz-se *(1 MuHarram 1 AH)*. An deiziadur muzulmat a reer anezhañ ivez *deiziadur an Hijra*, diwar anv tec’hadenn Muhammad eus Mekka.
An deiziadoù, en deiziadur-se, a skriver alies gant ar berradur AH, a dalvez *Anno Hegirae*, da lavarout eo, e latin, "e bloavezh an Hijra".

## Anvioù ar mizioù en deiziadur muzulmat

(en arabeg emañ an anvioù-se p'eo an arabeg yezh sakr an Islam)

1. Muharram ul Haram (krennet e Muharram) محرّم
2. Safar صفر
3. Rabi-ul-Awwal رابي
4. Rab-ul-Akhir (pe Raby` al-THaany) رابي الثااني
5. Jamadi-ul-Awwal جومادا
6. Jamadi-ul-Akhir (pe Jumaada al-THaany) جمادي الثاني
7. Rajab رجب
8. Sha'aban شا
9. Ramadhan رمضان
10. Shawwal شوّال
11. Dhul Qadah (pe Thw al-Qi`dah) دل كاداه
12. Dhul Hijja (pe Thw al-Hijjah) دل هيجا

## Anvioù deizioù ar sizhun

Diwallit, en arabeg e krog ar sizhun d'ar Sul.

* yaum al-ahad يوم الأحد *(deiz kentañ, Sul)*
* yaum al-ithnayna يوم الإثنين *(eil deiz, Lun)*
* yaum ath-thalatha' يوم الثُّلَاثاء *(trede deiz, Meurzh)*
* yaum al-arba`a' يوم الأَرْبعاء *(pevare deiz, Merc'her)*
* yaum al-khamis يوم الخَمِيس *(pempvet deiz, Yaou)*
* yaum al-jum`a يوم الجُمْعَة *(deiz ar bodad, Gwener)*
* yaum as-sabt يوم السَّبْت *(Sadorn)*

Diforc’hioù bihan pe vihanoc’h a zo etre ar broioù muzulmat. Disheñvel eo an deiziadur implijet er broioù arabek hag er broioù muzulmat all (Indonezia, Iran…). Abalamour d’an diforc’hioù-se e c’hell bezañ disheñvel deiziadoù ar gouelioù dre ar bed muzulmat.

## Lakaat an deiziadur gregorian (AD) hag an deiziadur muzulman (AH) keñver-ha-keñver

* AH = (AD – 622) x 1,0307
* AD = (AH + 641,0954) / 1,0307

Neuze :

* An 30 a viz Here 2006 eo ar 7 Shawwal 1427 AH.
* 1 MuHarram (deiz kentañ ar bloaz) 1429 AH a oa d’an 10 a viz Genver 2008.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Bloaz AD | Bloaz AH | Miz muzulman |
| --- | --- | --- |
| 2011 | 1432 | 5 |
| 2012 | 1433 | 5 |
| 2013 | 1434 | 5 |
| 2014 | 1435 | 6 |
| 2015 | 1436 | 6 |
| 2016 | 1437 | 7 |
| 2017 | 1438 | 7 |
| 2018 | 1439 | 7 |
| 2019 | 1440 | 8 |
| 2020 | 1441 | 8 |

 |

| Bloaz AD | Bloaz AH | Miz muzulman |
| --- | --- | --- |
| 2021 | 1442 | 8 |
| 2022 | 1443 | 9 |
| 2023 | 1444 | 9 |
| 2024 | 1445 | 10 |
| 2025 | 1446 | 10 |
| 2026 | 1447 | 10 |
| 2027 | 1448 | 11 |
| 2028 | 1449 | 11 |
| 2029 | 1450 | 11 |

 |

## Liammoù diavaez

* (fr) An deiziadur muzulmat
* (de) Penaos tremen eus an deiziadur muzulmat d'an deiziadur gregorian
* (ar) (fr), (en)Deiziadoù gouelioù