# 1989

|  |
| --- |
| **Bloavezhioù**
1986 1987 1988 - **1989** - 1990 1991 1992 |
| **Dekvloaziadoù**
1960 1970 - **Bloavezhioù 1980** - 1990 2000 |
| **Kantvedoù**
XIXvet kantved - **XXvet kantved** - XXIvet kantved |
| **Milvedoù**
Iañ milved - **Eil milved** - IIIe milved

---

 |
| **Kronologiezh dre viz**
Gen • C’hwe • Meu • Ebr • Mae • Mez • Gou • Eos • Gwen • Her • Du • Kzu

---

 |
| **Kronologiezh dre demoù**
Lennegezh • Mell-droad • Sinema • Skiantoù • Sonerezh • Sport |

* *Diwar-benn bloavezh **1989** an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.*

## Afrika

## Azia

### Iskevandir Indez

### Reter-Kreiz

 Afghanistan

* 15 a viz C'hwevrer : dibenn Brezel Afghanistan, p'he deus URSS tennet he soudarded eus ar vro.

### Reter-Nesañ

### Reter-Pellañ

 Japan

* 7 a viz Genver : marv an impalaer Hirohito ; e vab Akihito eo ar 125vet impalaer.
* 21 a viz Ebrel : Nintendo a laka ar benveg c'hoarioù video *Game Boy* war ar marc'had stadunanat ; e dibenn 1990 e vo lakaet e werzh en Europa.

 Myanmar

* 20 a viz Gouere : harzet eo Aung San Suu Kyi ha dalc'het en he zi betek ar bloaz 2010.

 Sina

* 4 a viz Mezheven : Lazhadeg al leurgêr Tiananmen e Beijing.

## Europa

 Alamagn

* 18 a viz Here : roet lamm da Erich Honecker, penn RDA.
* 9 a viz Du : diskaret Moger Berlin.

 Breizh

* Kêr Roazhon a laka staliañ panelloù brezhonek evit mont tre ha kuitaat ar gumun.
* Aotren a ra ar Stad krouidigezh an DEUG brezhoneg kentañ e skol-veur Roazhon II, da-heul un hirstourmad liesvloaziek renet gant UGB hag USB. Klok eo ar c’hursus brezhoneg. A-benn ar fin e vo tu da gregiñ tuta ha stummañ skolaerien ha kelennerien evit ar skolioù divyezhek.
* Krouidigezh klasoù divyezhek publik e Douarnenez ha Tregastell.
* Krouidigezh skolioù Diwan Kraozon, Kemperle ha Brec'h

 Bulgaria

* 10 a viz Du: roet lamm da Dodor Jivkov, penn komunour Republik Pobl Bulgaria.

 Danmark

* 1añ a viz Here : aotreet dre lezenn eo an dimeziñ etre tud heñvelreizh, ar wech kentañ er bed.

 Frañs

* Lid 200vet deiz-ha-bloaz an dispac’h gall ha disklêriadur Gwirioù Mab-den.

 Hungaria

* 2 a viz Mae : kentañ toull er Rideoz houarn, pa ziskar Hungaria un troc'had a 240 kilometrad a-hed he harzoù gant Aostria.

 Island

* 1añ a viz Meurzh : aotreet ar bier er vro, goude bezañ bet berzet abaoe 1915.

 Roumania

* 16 a viz Kerzu : ur vanifestadeg e Timișoara, evit skoazellañ ar pastor László Tőkés, a zigor an dispac'h e Roumania.
* 22 a viz Kerzu : roet lamm da Nicolae Ceaușescu, penn Roumania.
* 25 a viz Kerzu : Nicolae Ceaușescu, kadoriad Roumania, hag e wreg Elena, a zo barnet ha lakaet d'ar marv kerkent.

 URSS

* 3 a viz Mae : kentañ preti stadunanat McDonald's savet e Moskov, a zigoro d'an 31 a viz Genver 1990.

 Tchekoslovakia

* 29 a viz Kerzu : aet Václav Havel da brezidant ar republik.

 Yougoslavia

* 28 a viz Meurzh : gant gouarnamant Serbia eo tennet statud emrenerezh Kosovo ha Voivodina.

## Norzhamerika

 Stadoù-Unanet

* 20 a viz Genver : George H. W. Bush eo 41vet prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
* 24 a viz Meurzh : an Exxon Valdez a ya d'ar strad e Bae ar Priñs William en Alaska. Ar 40 000 tonenn eoul-maen a oa o treuzdougen a ya da saotrañ 1 744 kilometrad aodoù.

## Okeania

## Suamerika

 Panamá

* 20 a viz Kerzu : aloubet eo ar vro gant SUE evit klask diskar an diktatour Manuel Noriega (1934-2017).

 Paraguay

* 3 a viz C'hwevrer : un taol-Stad a ziskar an diktatour Alfredo Stroessner, a oa bet o ren ar vro abaoe 1954.

## Arzoù

### Lennegezh

### Livouriezh

### Sinema

 Stadoù-Unanet

* 17 a viz Kerzu : an tresadennoù-bev *The Simpsons* evit ar wech kentañ er skinwel.

### Sonerezh

## Armerzh

## Politikerezh

## Relijion

* 11 a viz C'hwevrer : ar Stadunanadez Barbara Harris (1930-2020) eo ar vaouez kentañ o vout anvet da eskobez en Iliz anglikan.

## Skiantoù

* 14 a viz C'hwevrer : bannet eo kentañ loarell ar reizhiad GPS.
* 14 a viz Meurzh : Tim Berners-Lee a ginnig ur raktres evit ar Genrouedad.
* Miz Mae : kentañ gwech ma klasker kemmañ ur gen denel.
* Miz Du : kentañ kevreadenn genwerzhel da Internet, dre an IAP *The World*.
* 15 a viz Mae : an touseg aour (*Incilius periglenes*) diwezhañ zo gwelet e Costa Rica ; da get ez eo aet ar spesad abaoe.

## Sportoù

 Bro-Saoz

* 15 a viz Ebrel : 97 den marv ha 766 gloazet e deroù ar c'hrogad melldroad Liverpool-Nottingham en Hillsborough Stadium e Sheffield.

## Darvoudoù all

* 5 a viz Here : Tenzin Gyatso, ar 14vet *Dalai Lama*, a c'hounez Priz Nobel ar Peoc'h.

## Ganedigezhioù

* 3 Ebrel : Anjela Duval, barzhez hag emsaverez.

## Marvioù

* 9 Genver : Louise Michel, e Marselha.