# Tristan da Cunha

Tristan da Cunha

strollad inizi| Anv ofisiel | Tristan da Cunha  |
| Anv er yezh orin | Tristan da Cunha  |
| Anvet diwar | Tristão da Cunha  |
| Yezh ofisiel | saozneg  |
| Kevandir | Afrika  |
| Stad | realm of the United Kingdom  |
| E tiriad | Tristan da Cunha  |
| Gwerzhid-eur | UTC±00:00  |
| War ribl | Meurvor Atlantel  |
| Daveennoù douaroniel | 37°9′0″S 12°18′0″W, 37°15′0″S 12°30′0″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er reter | 37°6′58″S 12°13′1″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ en norzh | 37°3′44″S 12°16′49″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er su | 37°10′12″S 12°17′0″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er c'hornôg | 37°7′6″S 12°21′1″W  |
| Poent uhelañ | Queen Mary's Peak  |
| Lowest point | Meurvor Atlantel  |
| Tu bleniañ | kleiz  |
| Mare ma oa dizoloet pe ijinet | 1506  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Douaroniezh an danvez | geography of Tristan da Cunha  |
| Arouezenn Unicode | 🇹🇦  |
| Rummad evit ar c'hartennoù | Category:Maps of Tristan da Cunha  |

  Eus Wikidata
**Tristan da Cunha** zo un enezeg pell eus pep douar bras, didud war-bouez an enezenn vrasañ heñvelanvet, Tristan da Cunha, e-kreiz Meurvor Atlantel ar Su, 2 816 km eus Suafrika ha 3 360 km eus Suamerika.

Edinburgh of the Seven Seas eo ar gêr-benn.

Dalc'het eo gant ar Rouantelezh-Unanet, ha mont a ra d'ober un darn eus tiriad tramor Saint Helena, Ascension ha Tristan da Cunha.

## An inizi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Pemp enezenn zo en enezeg Tristan da Cunha.
* Tristan da Cunha
* Inaccessible Island
* Nightingale Islands
* Middle Island
* Stoltenhoff Island
* Gough Island, 395 km er gevred da Enez Tristan da Cunha. 91 km² dezhi.
 |

* Banniel Tristan da Cunha, ofisiel abaoe 2002
* Gough Island

## Istor

Kentañ ma voe spurmantet an inizi a voe e 1506 gant ur moraer portugalat anvet Tristão da Cunha, hogen rust e oa ar mor ha ne c'hallas ket dilestrañ. An enez vrasañ a voe anvet *Ilha de Tristão da Cunha* gantañ, a roas *Tristan da Cunha Island* e saozneg.

Ret e voe gortoz 1767 evit gwelout al lestr gall *L'Heure du Berger* o tostaat. Sontet e voe an dour en-dro d'an inizi, taolet ur sell ouzh an aod a-ziwar al lestr. Evezh a voe taolet ouzh dour ar pezh lamm-dour Big Watron hag ouzh hini ul lenn en norzh, hag embannet e voe an evezhiadennoù gant un douaroniour saoz eus ar *Royal Navy* e 1781.

An den kentañ a yeas da chom di a oa anvet Jonathan Lambert, a oa eus Salem, Massachusetts, SUA, a zegouezhas e 1810. Disklêriañ a reas bezañ perc'henn war an inizi, hag an anv *Inizi ar Freskadurezh* a roas d'an enezeg. Mervel a reas daou vloaz war-lerc'h, e 1812. E 1815 e tisklêrias Breizh-Veur perc'hennañ an inizi, a voe staget ouzh melestradurezh Trevadenn ar C'hab e Suafrika.

Hervez a veze kontet e voe graet an taol da virout ouzh ar C'hallaoued da implijout an inizi evel repu ma teujent da zieubiñ Napoleone Buonaparte pa oa prizoniad e Saint Helena. Kement-se a viras ivez ouzh Stadoù-Unanet Amerika da implij Tristan da Cunha evel porzh-brezel, evel m'o doa graet da vare Brezel 1812. Trevadenniñ *Inaccessible Island* o doa klasket ober, en aner avat.

Soudarded saoz a voe diazezet, tud all a zeuas da chom. Balumetaerien a gave repu eno war-lerc'h o chaseadegoù. Koulskoude, gant digoradur Kanol Suez e 1869 ha dilez al listri-dre-lien evit al listri-dre-vurezh e kreskas digenvezded an inizi pa ne oant ket ul lec'h-arsav ken evit ar beajoù bras eus Europa da Azia ar Reter.

E 1867, pa zeuas ar priñs Alfred, eil mab ar rouanez Victoria ha dug Edinburgh, da ober ur gwel d'an enezenn, e voe badezet ar gêrig en e enor hag anvet "Edinburgh of the Seven Seas".

Breur yaouankañ Lewis Carroll, Edwin H. Dodgson, a voe misioner anglikan ha skolaer e Tristan da Cunha er bloavezhioù 1880. Un dug Edinburgh all, hogen pried Elizabeth II en dro-se, a weladennas an inizi e 1957 pa reas e dro ar bed war lestr ar rouanez, *HMS Britannia* e anv.

D'an 12 a viz Genver 1938 e voe disklêriet stagidigezh Tristan da Cunha ouzh Saint Helena.

E-pad an Eil Brezel-bed e voe anvet kentañ merour an enezenn gant ar gouarnamant saoz, ha dont a reas da vout ul lec'h a bouez evit ar *Royal Navy*. Al lestr *HMS Atlantic Isle* a voe karget da eveshaat monedone al listri alaman e Meurvor Atlantel ar Su.

E 1958 e voe lakaet ur vombezenn atomek da darzhañ nepell diouzh Tristan da Cunha gant morlu SUA e-kerzh an *Operation Argus*. Ne voe ket kelaouet tud an enez a-raok, na ne voe kinniget skoazell yec'hed goude. Evit ober trouz ha gortoz e voe embannet an enklaskoù yec'hed e miz Mae 2006.

E 1961 e tarzhas menez-tan an enezenn, ma rankas meur a gant den tec'hel da Vro-Saoz, goude ma tistroas meur a hini goude, un toullad bloavezhioù war-lerc'h.

## Politikerezh

Roue Breizh-Veur eo aotrouniezh veur an inizi, hag en e anv int melestret gant gouarnour Saint Helena. P'emañ ar gouarnour o chom e Saint Helena ez eus ur Merour dindanañ o chom e Tristan da Cunha.

## Douaroniezh

Ascension Island, Saint Helena ha Tristan da Cunha
Diaes eo monet di : pell emañ diouzh Breizh, ha gwall nebeut a listri a gas betek eno.

## Armerzh

Saverien chatal eo tud Tristan da Cunha. Perc'henniezh an holl eo an douar. eveshaet e vez an niver al loened evit mirout ouzh ar re binvidikañ da binvidikaat re. Berzet eo d'an estrenien prenañ douar ha dont da chom en inizi

## Kevredigezh

Da 234 a dud e save poblañs Tristan da Cunha e 2022. Eizh anv-tiegezh hepken zo : Glass, Green, Hagan, Lavarello (un anv eus Liguria), Repetto (ken ligurek all), Rogers ha Swain ; 80 tiegezh zo en holl. En Edinburgh of the Seven Seas (lesanvet *The Settlement* eno) emañ an darn vuiañ. Kristenien int : darn zo anglikaned, re all katoliked.

* Tier en Edinburgh of the Seven Seas

## Yezh

Ur rannyezh saoznek souezhus un tamm zo bet ganet en Inizi Tristan da Cunha, abalamour d'an digenvez ma'z int. Skouerioù anezhi zo e levr Bill Bryson, *The Mother Tongue*.

## Ël lennegezh c'hall

* Meneget eo e levr Jules Verne, *Les Enfants du Capitaine Grant*.
* Gant Hervé Bazin eo bet kontet monet-kuit ha distro annezidi Tristan da Cunha en e levr *Les Bienheureux de la Désolation*.

## Notennoù ha daveoù

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Tristan da Cunha
* Tristan Times
* First postcode for remote UK isle – BBC News
* The Utmost Parts of the Earth, by William F. Taylor
* TristanDaCunha.co.uk
* Lec'hienn diwar-benn Tristan Da Cunha

|   Tristan da Cunha |  |
| --- | --- |
| Tristan da Cunha | Inaccessible Island | Inizi an Eostig (Enez an Eostig | Middle Island | Enez Stoltenhoff) | Enez Gough |