Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1924

| Bloavezhioù
1921 1922 1923 • **1924** • 1925 1926 1927 |
| --- |
| Dekvloazhiadoù
1900 1910 • **Bloavezhioù 1920** • 1930 1940 |
| Kantvedoù
XIXvet kantved • **XXvet kantved** • XXIvet kantved |
| Milvedoù
Iañ milved • **Eil milved** • IIIe milved

---

 |
| Kronologiezh dre viz
Gen - C’hwe - Meu - Ebr - Mae - Mez Gou - Eos - Gwen - Her - Du - Kzu

---

 |
| Kronologiezh dre demoù
Sinema - Mell-droad Lennegezh - Sonerezh - Skiantoù - Sport |

* *Diwar-benn bloavezh **1924** an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### ♦ Europa

* 9 a viz Meurzh: Italia a aloub Fiume.

 Alamagn
* 20 a viz Kerzu: rakdieubidigezh Adolf Hitler eus toull-bac'h.

 Breizh
* 9 a viz Genver: barr-reverzhi.
* 24 a viz Here: deiz kentañ prosez Gwilhoù Sezneg e Kemper.
* 4 a viz Du: kondaonet eo Gwilhoù Sezneg d'al labour ret.

 Frañs
* 25 a viz Genver: penn-kentañ ar C'hoarioù olimpek goañv e Chamonix.

 Gres
* 25 a viz Meurzh: embannet ar republik.

 Rouantelezh-Unanet
* 22 a viz Genver: Ramsay MacDonald, eus Strollad al Labour a zeu da vezañ Kentañ Ministr ar Rouantelezh Unanet.

 Unaniezh Soviedel
* 21 a viz Genver: Marv Lenin.
* 26 a viz Genver: Petrograd a zo advadezet Leningrad.

### ♦ Azia

* 26 a viz Du: disklêriet eo Republik Poblel Mongolia en Ulaanbaatar.

Reter-nesañ
Reter-kreiz
Iskevandir indezat
Reter-pellañ
### ♦ Afrika

### ♦ Amerika

Norzhamerika
 Stadoù-Unanet
* 4 a viz Du: dilennet eo Calvin Coolidge en-dro da Brezidant Stadoù-Unanet Amerika.

Suamerika
### ♦ Okeania

### ♦ Arzoù ha lizhiri

Livouriezh
Sonerezh
Lennegezh
* Embannet eo *Bilzig*, gant Fañch al Lae

Sinema
### ♦ Skiantoù ha politikerezh

* 30 a viz Kerzu: lavaret a ra Edwin Hubble ez eus eus galaksiennoù all.

### ♦ Armerzh

### ♦ Sport

* 25 a viz Genver: ar C'hoarioù Olimpek goañv kentañ e Chamonix, en Alpoù Frañs.

### ♦ A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1924*

## Marvioù

Gwelet ivez :*Rummad:Marvioù 1924*
# Transvaal

Banniel Transvaal - "Vierkleur". Ar banniel pevarliv
Kartenn Transvaal
Unan eus broioù kozh Suafrika e oa Transvaal.

## Kêrioù Transvaal

* Heidelberg
* Johannesburg
* Messina
* Nelspruit
* Pietersburg
* Pretoria
* Vereeniging

## Pennadoù kar

* Brezel ar Voered
* Eil brezel ar Voered
* Republikoù ar Voered
* Timbroù Transvaal
# Henamzer

Henamzer

time interval, tachenn studi, marevezh istorel| Iskevrennad eus | istor, Q116697863  |
| Rann eus | istor  |
| Arvez | istor  |
| Raklec'hiet gant | Ragistor  |
| Heuliet gant | Krennamzer, Postclassical Era  |
| Deiziad kregiñ | 4. millennium BCE  |
| Deiziad echuiñ | 5. century  |
| Tikedenn Stack Exchange |   |

  Eus Wikidata
 **Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

An **Henamzer** a zo ur prantad eus an Istor evel m'eo c'hoarvezet en Europa ar C'hornôg dreist-holl. E-doug ar mare-se a ya eus deroù ar sevenadurioù bras e Mezopotamia (war-dro 7000 kent Jezuz-Krist) betek diwezh Impalaeriezh Roma e 476 goude Jezuz-Krist e vez gwelet diorridigezh ar sevenadurioù gresian ha roman hag ivez hini ar relijionoù bras diwanet er Reter-nesañ (yuzevegezh ha kristeniezh).

## Deroù al Labour-douar hag ar vetalouriezh

War-dro ar bloaz 8000 kent JK e krog an dud da labourat an douar er Greskenn Strujus.
Gant an dreistad boued a zegasas gounezerezh an douar e kreskas ar boblañs hag e voe ijinet a bep seurt micherioù a denne d'an artizanerezh ha pergen d'ar vetalouriezh : hini an arem, an houarn hag an dir, a feur ma voe gouestoc'h-gouestañ an dud da sevel fornioù uheloc'h-uhelañ ar wrez a c'hellent tizhout, a-benn teuziñ ar metaloù.

## Ar Skritur

Evelkent ez eo gant ijinadenn ar Skritur an hini eo e komzer eus penn-kentañ an Henamzer. Aes eo kompren ez eo deuet betek ennomp kalz muioc'h a vunudoù diwar-benn ar sevenadurezhioù o doa ur skritur eget gant ar re a oa a-raok. Dre-se e vez renkennet ar sevenadurezhioù o devoe ur Skritur e-barzh an Istor rik, hag ar re a oa en a-raok er Ragistor.

## Sevenadurezhioù an Henamzer

Meur a sevenadurezh a vez renkennet e prantad an Henamzer :
- Ejipt (Henejipt)
- Israel
- Hellaz (Henc'hres)
- sevenadurezh ar Romaned
- sevenadurezh ar Gelted kozh : Galia, Preden
- Fenisia
# FLN (Aljeria)

FLN

strollad politikel| Deiziad krouiñ | 23 Here 1954  |
| Anv er yezh orin | جبهة التحرير الوطني لجزائرية  |
| Diellaouet gant | La contemporaine  |
| Stad | Aljeria  |
| Luskad politikel | big tent  |
| Ideologiezh politikel | Algerian nationalism, Arab nationalism, anti-imperialism, populism  |
| Sez sokial | Aljer  |
| SRGB color hex triplet | DC143C  |
| Lec'hienn ofisiel |   |

  Eus Wikidata
**An FLN** (*Front de Libération Nationale*) zo anvet ivez **Jabhat al-Taḩrīr al-Waţanī** en arabeg (جبهة التحرير الوطني).

### Petra eo an FLN ?

Krouet eo bet an FLN, Front de Libération National, d'an 10 a viz Here 1954 en Aljeria. Dont a reas an FLN war wel ar 1añ a viz Du 1954 evit kregiñ gant ur stourm dieubidigezh broadel a-enep ar « Frañs drevadennel », hag evit krouidigezh ur stad aljerian demokratel ha poblek.
Deuet eo da vezañ ul luskad politikel. Renet en deus un dispac’h a-enep an drevadennerien etre 1957 ha 1962.

Evit unaniñ ar strolladoù politikel hag armet o doa c’hoant da gaout ur stad aljerian frank ha dizalc’h eo bet krouet an FLN.

Strollad 6 diazezer an FLN , poltred kemeret a-raok ar brezel ar 1añ a viz Du 1954.
Ar c’hentañ a viz Du e tisklêrias an FLN e brogramm politikel. Ennañ e kaver palioù an FLN.

E 2005 e teuas Abdelaziz Bouteflika, prezidant Aljeria, da vezañ prezidant ar FLN.

### Istor an FLN

E-touez diazezerien istorel ar strollad ez eus : Krim Belkacem, Mostefa Ben Boulaïd, Larbi Ben M'Hidi, Mohamed Boudiaf, Rabah Bitat ha Didouche Mourad.

Ar c'hentañ gwech ez eus bet klevet komz eus an FLN e oa bet taget aozadurioù publik arme Frañs en Aorez hag e Kabilia. An FLN a oa ar c'hentañ luskad broadel oc’h implijout ar feulster e-giz kentañ obererezh.
E miz Mae 1955, ec’h erruas Ferhat Abbas e-barzh an FLN peogwir e oa o stourm ivez evit an dizalc'hidigezh. Tagadennoù a zo bet aozet gant an FLN a-enep an drevadennerien europat eus Aljeria.
An armoù hag a oa gant an FLN a errue eus Bro-Egipt ha kaset da Varoko pe da Dunizia. E 1958, o doa tud an FLN a-walc'h a armoù hag kreñv a-walc'h e oant da gas en-dro ur brezel.
Gwall-daolioù an FLN a reas er bobl sivil 19 166 den lazhet ( en o zouez 2788 Europad ha 16 378 Aljerian ) hag 21 151 den gloazet ( 7541 Europad ha 13 610 Aljerian ) .
D'an 18 a viz Meurzh 1962 e sinas Bro-Frañs « emglev Evian » da gaout un emglev harz-tennañ gant an FLN. E- miz Gouere 1962, e votas pobl Aljeria evit an dizalc'hidigezh ha peurwiriekaat emglev Evian hag a rakwele ur c’henlabour ekonomikel ha sokial etre an div vro.
# Erer-spluj

|

| Erer-spluj |
| --- |

 |
| --- | --- |
|  Un erer-spluj.
 Kudenn ebet (LC) |
| Rummatadur filogenetek |
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Accipitriformes |
| Kerentiad : | Pandionidae |
| Genad : | *Pandion* |
| Anv skiantel |
| *Pandion haliaetus* (Linnaeus, 1758) |
| D'ar vevoniezh  e tenn ar pennad-mañ. |

An **erer-spluj** a zo un evn-preizh, *Pandion haliaetus* an anv skiantel anezhañ.

Ar spesad nemetañ eo er genad *Pandion* hag er c'herentiad *Pandionidae*.

## Doareoù pennañ

* Vi *Pandion haliaetus*

## Boued

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver pevar isspesad anezhañ.

* *Pandion haliaetus haliaetus* ekorannved palearktikel ; o c'hoañviñ e Suafrika, India hag ar Filipinez.
* *Pandion haliaetus carolinensis*, eus Kanada da greisteiz SUA; o c'hoañviñ e Perou ha Brazil.
* *Pandion haliaetus cristatus*, en Aostralia, Java, Indonezia ha Melanezia.
* *Pandion haliaetus ridgwayi*, e Mor Karib (er Bahamas, Kuba ha Belize).

* Annezva
*
* ██ Erer-spluj ar C'hornôg (*Pandion haliaetus*) hag Erer-spluj ar Reter (*Pandion cristatus*)
# Tino Rossi

Tino Rossi

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Frañs  |
| Anv e yezh-vamm an den | Tino Rossi  |
| Anv ganedigezh | Constantin Rossi  |
| Anv-bihan | Tino  |
| Anv-familh | Rossi  |
| Deiziad ganedigezh | 29 Ebrel 1907  |
| Lec'h ganedigezh | Aiacciu  |
| Deiziad ar marv | 27 Gwengolo 1983  |
| Lec'h ar marv | Neuilly-sur-Seine  |
| Doare mervel | abeg naturel  |
| Abeg ar marv | krign-bev ar pankreas  |
| Lec'h douaridigezh | grave of Tino Rossi  |
| Pried | Lilia Vetti  |
| Bugel | Laurent Rossi  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | galleg  |
| Micher | aktour, kaner, aktour(ez) sinema, kaner opera, muziker  |
| Deroù ar prantad labour | 1932  |
| Dibenn ar prantad labour | 1983  |
| Benveg sonerezh | gitar, mouezh  |
| Pladennrolladur | Tino Rossi discography  |
| Tachenn | operetta  |
| Label sonerezh | Columbia Graphophone Co. Ltd.  |
| Prizioù resevet | Commander of the Legion of Honour  |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts  |

  Eus Wikidata
Tino Rossi er bloavezhioù 1930
**Constantin Rossi** e oa gwir anv **Tino Rossi**. Ganet e oa en Aiacciu, e Korsika, d'an 29 a viz Ebrel 1907, ha marvet e Neuilly-sur-Seine, d'ar 26 a viz Gwengolo 1983, gant ar c'hrign-bev.

Ur c'haner gall e oa **Tino Rossi**, unan eus ar re vrudetañ adalek ar bloavezhioù 1930, e-pad ar brezel, hag er bloavezhioù 1950, ha moarvat an hini zo chomet ar pellañ war vicher.

Dont a reas da vezañ unan eus idolennoù yaouankiz e amzer, gant e vouezh flour e lakae an dimezelled da skrijal ha da semplañ, e-pad 30 vloaz da vihanañ en deus lakaet an dud da zañsal vals pe rumba. Leun-kouch e veze kement sal ma kane enni.
Meur a gant pladenn en deus graet ha c'hoariet en deus e pemp film warn-ugent, darn anezho graet evitañ hepken (kemend-all a vo graet evit Elvis, ha Johnny Hallyday ivez), ken sur e oa an arc'hanterien da gavout o argant en-dro. Met ar gwellañ eo memestra "Si Versailles m'était conté", gant Sacha Guitry.

Tino Rossi er C'hasino de Paris e 1983
Bac'het e voe e-pad un toullad devezhioù pa voe dieubet kêr Bariz gant an armeoù amerikan ha gall.

## Kanañ Breizh

E Breizh e oa brudet e ganaouenn Venise et Bretagne ("Ah! Qu'elle est belle ma Bretagne..."), embannet e 1934, a zo bet kanet evel biskoazh er predoù-eured ha frikoioù, hag a vez kanet c'hoazh gant hon re gozh.
# Lionel Jospin

Lionel Jospin e 2014
**Lionel Jospin**, ganet e Meudon d'an 12 a viz Gouhere 1937 ha marvet d'an 22 a viz Meurzh 2026, zo ur politikour gall hag a zo bet e penn ar Strollad Sokialour Gall goude bezañ bet en OCI trotskour betek 1971, a-raok bout kentañ ministr dindan ar prezidant Jacques Chirac (etre 1997 ha 2002). Klasket en doa bezañ prezidant ar Republik div wech : e 1995 da gentañ, m'en doa kollet a-enep Jacques Chirac en eil tro, hag e 2002, met n'en doa ket tizhet an eil tro neuze.

Kannad e voe er Vodadenn Vroadel etre 1981 ha 1997, ha Ministr an Deskadurezh-Stad etre 1988 ha 1992.

## Daveennoù
# Perigòrd

Ar stêr Dordonha e Perigòrd
**Perigòrd** pe *Peiregòrd* (hervez an okitaneg), **Périgord** (hervez ar galleg), zo ur vro istorel eus Bro-C’hall, a glot mui pe vui gant departamant Dordogne bremañ.

Brudet eo Perigòrd evel bro ar boued mat, an avu druz hag an trufennoù. Brudet eo ar gwiniegi ivez, evel hini Bergerac pe hini Monbazillac.

Periguers eo ar gêr-benn ha treuzet eo ar vro gant ar stêr Dordogna. Poblet a-gozh eo an tolead hag e-leizh a roudoù eus buhez an dud en Oadvezh ar Maen zo bet kavet ennañ, e traoñienn ar stêr Vesera dreist-holl, evel e Cro-Magnon pe e lec'hioù ken brudet all evel Mougev Las Caus.

An okitaneg eo yezh hengounel Perigòrd, gant rannyezh Lemojez en hanternoz ha rannyezh Lengadoc er c'hreisteiz.

## Istor

Kastell Bainac
Annezet e oa ar vro gwechall gant pobl c’halian ar Petrocorii kent bezañ aloubet gant ar Romaned. Ur gontelezh e teuas da vezañ er Grennamzer, stag tro-ha-tro ouzh domanioù o amezeien, duged Akitania, konted pe duged Angoulême, konted Marche.
Dre ma oa Perigòrd war an harzoù etre domanioù rouaned Bro-Saoz, a oa duged Akitania adalek 1152, ha rouaned Bro-C’hall, e voe un dachenn emgann e-pad ar Brezel Kant Vloaz, er XIVvet kantved ha XVvet kantved. Kalz kestell eus ar Grennamzer pe eus an Azginivelezh a weler eno, evel kastell Bainac, kastell Castelnòu pe kastell Puèi Martin. Goude dibenn ar XIVvet kantved en em gavas douaroù ar vro tamm-ha-tamm etre daouarn un nebeud tiegezhioù nobl evel tiegezh Orleañs, tiegezh Pentevr ha tiegezh Albret. Gant Herri IV e voe staget Perigòrd da vat ouzh rouantelezh Bro-C'hall (1607).

Da vare an Dispac'h gall, e 1790, ez eas an darn vrasañ eus Perigòrd da stummañ departamant Dordogne.
# Distrig Vila Real

Distrig Vila Real
**Distrig Vila Real** zo un distrig eus Portugal, e hanternoz ar vro. E 2011 e oa 213 775 a dud o chom ennañ.

14 kumun zo ennañ :

* Alijó
* Boticas
* Chaves
* Mesão Frio
* Mondim de Basto
* Montalegre
* Murça
* Peso da Régua
* Ribeira de Pena
* Sabrosa
* Santa Marta de Penaguião
* Valpaços
* Vila Pouca de Aguiar
* Vila Real
# Saint Helena (enezenn)

Saint Helena

enezenn, crown colony| Anvet diwar | Flavia Iulia Helena  |
| Anv annezidi | Saint Helenians, Saints  |
| Yezh ofisiel | saozneg  |
| Kevandir | Afrika  |
| Stad | realm of the United Kingdom  |
| E tiriad | Saint Helena  |
| Gwerzhid-eur | UTC±00:00, Atlantic/St\_Helena  |
| War ribl | Meurvor Atlantel ar Su  |
| Daveennoù douaroniel | 15°57′0″S 5°43′0″W  |
| Poent uhelañ | Diana's Peak  |
| Lowest point | Meurvor Atlantel  |
| Korf lezenniñ | Legislative Council of Saint Helena  |
| Tu bleniañ | kleiz  |
| Mare ma oa dizoloet pe ijinet | 1502  |
| Statud gladel | Tentative World Heritage Site  |
| Banniel (deskrivadur) | flag of Saint Helena  |
| Douaroniezh an danvez | geography of Saint Helena  |
| World Heritage criteria | (x)  |
| Ekonomiezh an danvez | economy of Saint Helena  |
| Poblañsouriezh an danvez | demographics of Saint Helena  |
| Commonwealth Sport country code | SHE  |
| Maritime identification digits | 665  |
| Arouezenn Unicode | 🇸🇭  |

Wikimedia | © OpenStreetMap  Eus Wikidata

|  |
| --- |
|
 |
|  |
|  Napoleon e St. Helena |

**Saint Helena** (distagañ /ˌseɪnt həˈliːnə/ e saozneg), pe **Santez-Helena**, anvet diwar santez Helena Konstantinopolis, zo un enezenn eus Su ar Meurvor Atlantel, dalc'het gant Breizh-Veur. Jamestown eo ar gêr-benn anezhi. Bodet eo Saint Helena gant Enez-Ascension ha Tristan da Cunha en hevelep tiriad dindan an hevelep gouarnour, d'ober tiriad tramor Saint Helena, Ascension ha Tristan da Cunha. Brudet eo Saint Helena peogwir eo eno e voe prizoniet an impalaer Napoleone Buonaparte e 1815, war-lerc'h emgann Waterloo, hag eno e varvas e 1821.

Dizoloet e oa bet an enezenn didud-mañ e 1502 gant Portugaliz, p'emañ an enez etre Angola ha Brazil.

An eil goshañ trevadenn saoz e vije, unan eus an digenvesañ inizi er bed eo sur. Ur mare zo bet ma oa ul lec'h a bouez evit al listri ac'h ae eus Europa da Azia, pe da Suafrika.

Pellamzer e oa ul lec'h harlu evit prizonidi bolitikel ar Saozon. Ouzhpenn Napoleone Buonaparte ez eu bet tud evel Dinuzulu kaCetshwayo ha tremen 5 000 Boer.

## Gwelet ivez

* Saint Helena, Ascension ha Tristan da Cunha
# Balum boutin

|

| Balum boutin |
| --- |

 |
| --- | --- |
|  Gwel a-zioc'h eus ur balum boutin.
 Chalus (VU) |
| Rummatadur filogenetek |
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Kerentiad : | Balaenopteridae |
| Genad : | *Balaenoptera* |
| Anv skiantel |
| *Balaenoptera physalus* (Linnaeus, 1758) |
| D'ar vevoniezh  e tenn ar pennad-mañ. |

Ar **balum boutin** (liester : **balumed boutin**) a zo ur spesad morviled fanoliek, *Balaenoptera physalus* an anv skiantel anezhañ. An eil brasañ eus ar balumed eo, war-lerc'h ar balum glas.

Anvet e voe *Balaena Physalus* (kentanv) da gentañ-penn gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778) e 1758.

Kavet e vez en holl vorioù ar bed, met en arvar emañ. Hiziv an deiz ez eus war-dro 40 000 anezho en hantervoul norzh ha tro-dro da 15 000-20 000 en hantervoul su, pezh n'eo nemet un dregantad bihan eus ar boblañs a oa gwechall.

## Annez hag isspesadoù

- ██ Tiriad ar balum boutin

Daou isspesad a ya d'ober ar spesad : *B. p. physalus* ha *B. p. quoyi*.

## Liammoù diavaez

* (en) *Balaenoptera physalus* war al lec'hienn *Mammal Species of the World*

## Notennoù ha daveennoù

War **Wikispecies** e vo kavet ditouroù ouzhpenn diwar-benn:
Balaenoptera physalus
# Strathclyde (rannvro)

Strathclyde hag ar rannvroioù all etre 1973 ha 1996
**Strathclyde**, pe *Srath Chluaidh* e gouezeleg, a oa unan eus an nav rannvro a oa bet krouet e Bro-Skos e 1973 ha distroadet e 1996. Anvet e oa diwar anv Rouantelezh Strathclyde kozh.

## Douaroniezh

E mervent Skos e oa, ha Glasc'ho e oa ar gêr-benn. Naontek distrig a oa enni.
# Eskopti anglikan Truru

Unan eus 30 eskopti arc'heskoti Canterbury eo **eskopti Truru**. Kouet eo bet d'ar 15 Kerzu 1876 diwar-goust eskopti Exeter

Rannet eo an eskopti e 2 arc'hdiagonelezh, rannet o-unan e 12 deanelezh :

* diagonelezh Bosvenegh, rannet hec'h-unan e :
	+ Deanelezh Tryger Bihan ha Bosvenegh
	+ Deanelezh Reter Wivel
	+ Deanelezh Strasnedh
	+ Deanelezh Tryger Meur
	+ Deanelezh Kornog Wivel
* diagonelezh Kernev-Veur, rannet hec'h-unan e :
	+ Deanelezh Sen Ostell
	+ Deanelezh Norzh Karn Marth
	+ Deanelezh Su Karn Marth
	+ Deanelezh Kerrier
	+ Deanelezh Pennwydh
	+ Deanelezh Powder
	+ Deanelezh Pidar

Abaoe e grouidigezh e voe e eskibien :

1. Edward White Benson 1877-1883 - a zilezas Truru da zont da vezañ arc'heskop Canterbury
2. George Howard Wilkinson 1883-1891
3. John Gott 1891-1906
4. Charles William Stubbs 1906-1912
5. Winfrid Oldfield Burrows 1912-1919
6. Frederic Sumpter Guy Warman 1919-1923
7. Walter Howard Frere 1923-1935
8. Joseph Wellington Hunkin 1935-1951
9. Edmund Robert Morgan 1951-1960
10. John Maurice Key 1960-1973
11. Graham Douglas Leonard 1973-1981 - diwezhatoc'h eskop Londrez
12. Peter Mumford 1981-1989
13. Michael Ball 1990-1997
14. William Ind 1997-2008
15. Timothy Martin Thornton 2008-

Load kefridiel :
# Reter Midlands

Unan eus 9 Rannvro Bro-Saoz eo **Reter Midlands** (*East Midlands* e saozneg). Ur Pastell Dilennel Europat eo ivez war un dro, a zilenn 6 Kannad Europat da Barlamant Europa.

| Kartenn | Kontelezh lidel | Kontelezh velestradurel/ Aotrouniezh unvan | Distrigoù |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Derbyshire | 1. Derbyshire | a.) High Peak, b.) Derbyshire Dales, c.) Su Derbyshire, d.) Erewash, e.) Amber Valley, f.) Biz Derbyshire, g.) Chesterfield, h.) Bolsover |
| 2. Derby A.U. |
| Nottinghamshire | 3. Nottinghamshire | a.) Rushcliffe, b.) Broxtowe, c.) Ashfield, d.) Gedling, e.) Newark ha Sherwood, f.) Mansfield, g.) Bassetlaw |
| 4. Nottingham A.U. |
| Lincolnshire (lodenn hepken)  | 5. Lincolnshire | a.) Lincoln, b.) Norzh Kesteven, c.) Su Kesteven, d.) Su Holland, e.) Boston, f.) Reter Lindsey, g.) Kornog Lindsey |
| Leicestershire | 6. Leicestershire | a.) Charnwood, b.) Melton, c.) Harborough, d.) Oadby ha Wigston, e.) Blaby, f.) Hinckley ha Bosworth, g.) Gwalarn Leicestershire |
| 7. Leicester A.U. |
| 8. Rutland |
| 9. Northamptonshire | a.) Su Northamptonshire, b.) Northampton, c.) Daventry, d.) Wellingborough, e.) Kettering, f.) Corby, g.) Reter Northamptonshire |
# Gwernenez

| Gwernenez Bailiwick of Guernsey |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Banniel | Ardamezioù |

 |
|
Kastell Cornet

---

 |
| **Kan broadel** | *Sarnia Cherie*
*God Save the Queen* |
| **Yezh ofisiel** | Saozneg |
| **Yezhoù anzavet** | Gwernenezeg
Aldernezeg
Sarkeg |
| **Kêr-benn** | Saint Pierre Port |
|

---

 |
|
Lec'hiadur

---

 |
| **Gorread** | 78 km² |
| **Poblañs** (2016)
• Hollad
• Stankter |
67 334
844/km² |
| **Penn ar Vro** | Charles III |
| **Letanant Gouarnour** | Richard Cripwell |
| **Beli** | Richard MacMahon |
| **Moneiz** | Lur sterling Gwernenez |
| **Kod pellgomz** | 44-1481 |
| **Kenrouedad** | .gg |

**Gwernenez** pe **Gwernze** zo un enez e Mor Breizh. An eil enez vrasañ en Inizi Angl-ha-Normand eo.

*Bailliage dé Guernési* e gwernenezeg, *Bailiwick of Guernsey* e saozneg, *Baillage de Guernesey* e galleg, gant enez Gwernenez, Aldernez ha Sark, pep a barlamant ganto (an daeloù-se a vez graet Ar Stadoù anezho) hag enezigoù (Herm, Jétho ha Lihou), e dalc'h Kurunenn Breizh-Veur hep bezañ lod er Rouantelezh-Unanet, ha n'emañ ket en Unaniezh Europa kennebeut.

## Yezh

An normaneg eo ar yezh anevezet adalek ar Grennamzer, daoust ma'z eo distag an enezeg diouzh Dugelezh Normandi abaoe ar bloaz 1204. "Gwernenezeg" (*Guernesiais*) a vez graet eus ar stumm lec'hel. Nebeut a dud a c'hell komz anezhi hiziv. Ar saozneg eo ar yezh ofisiel hag an hini anavezetañ.

## Istor

### IXvet kantved

Evel Jerzenez e oa lod eus Rouantelezh Breizh en IXvet kantved, ha preizhet e voe gant ar Vikinged ivez.

### XXvet kantved

Eil Brezel-bed
* 22 zen nann-soudard a voe lazhet pa voe taget an enezenn gant kirri-nij alaman d'an 28 a viz Even 1940;
* Dalc'het e voe an enezenn gant an Alamaned adalek ar 1añ a viz Gouere 1940 betek an 9 a viz Mae 1945.

* Milourion alaman hag ur c'harr-nij en nijva e 1940

Goude ar brezel
Goude distruj he chaoser bras ha pa ne voe ket beliezh Aldernez gouest kavout arc'hant evit e adober e tivizas pennoù-bras an iliz goulenn ma voe staget ouzh beliezh Gwernenez, betek ma vefe posubl mont da vezañ emren en-dro.

Bremañ
* Nav ezel ha hanter-kant (59) zo e Stadoù Gwernenez.
* Da 67 334 a dud e save ar boblañs e 2016.

## Melestradurezh

|  |  |
| --- | --- |
|  | - ██ Burhou

- ██ Alderney

- ██ 1. Lé Casté

- ██ 2. La Fouarêt

- ██ 3. Saint Andri

- ██ 4. Saint Martin

- ██ 5. Saint Pierre (kêr-benn)

- ██ 6. Saint Pierre Port

- ██ 7. Saint Samsaon

- ██ 8. Saint Sauveux

- ██ 9. Tortévas

- ██ 10 Lé Vale

- ██ Jethou

- ██ Herm

- ██ Brechou

- ██ Sark
 |

## Liammoù diavaez

## Dave ha notennoù
# Monachus

|

|  *Monachus*  |
| --- |

 |
| --- | --- |
|   *Monachus schauinslandi*  |
| Rummatadur filogenetek |
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : |  Chordata  |
| Kevrennad : |  Mammalia |
| Urzhad : |  Carnivora |
| Kerentiad : |  Phocidae |
| Genad : |  *Monachus* |
| D'ar vevoniezh  e tenn ar pennad-mañ. |

Monachus zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ ar reuniged manac'h.

## Spesadoù

* reunig manac'h kreizdouarel, *Monachus monachus*
* reunig manac'h Hawaii, *Monachus schauinslandi*
* reunig manac'h Karib, *Monachus tropicalis*
# Rouaned katolik

Rouaned katolik

married couple, dyad| Ger-stur | Tanto monta  |
| Stad | Kurunenn Kastilha, Kurunenn Aragon  |
| Perc'henn war | Monterreal Castle  |
| Darvoud-alc'hwez | dynastic union of Aragon and Castile, Royal Wedding of Isabella of Castile and Ferdinand of Aragon  |
| Prizioù resevet | Rex Catholicismus  |
| Ardamezioù | coat of arms of the Catholic Monarchs  |

  Eus Wikidata
Ar *Rouaned katolik*, Fernando II Aragon hag Izabel Iañ Kastilha.
Rouaned Katolik Aragon ha Kastilha.
 Skoed .
Ar **Rouaned Katolik** (*Reyes Católicos* e spagnoleg) eo an anv, pe an titl, a veze graet en Istor, eus ar rouanez Izabel Iañ Kastilha hag e bried Fernando II Aragon, anezho rouaned Kurunenn Kastilha (1474-1504) ha Kurunenn Aragon (1479-1516). Un dimeziñ kuzh o devoa graet e 1469, ha da-heul e voe unanaet o div rouantelezh, Kastilha hag Aragon en 1474.