# Aljer

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

Kêr-benn Aljeria eo **Aljer** (arabeg: الجزائر al-Jazāʼir; galleg: *Alger*; berbereg: ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ *Dzayer*), lesanvet « al Bahdja » (« al Lufrus ») pe « ar gêr wenn », houmañ eo kêr vrasañ ar vro gant 3 milion a annezidi en he zolpad-kêrioù, da lavaret eo 10% eus poblañs Aljeria. Ur porzh bras eo, unan eus ar re bouezusañ war aodoù ar Mor Kreizdouarel.

Bae Aljer
## Orin an anv

Peurvuiañ e vez komprenet an anv diwar ar ger arabek *Jazira* (unander) ha *Jaza'ir* (liester), da lavaret eo "an Enezeier" pa 'z eus un nebeud enezennoù e-tal ar porzh enklozet er chaoser hiziv. Koulskoude eo bet kinniget anv berberek un dierniezh, ar Ziridi (sellet ouzh istor ar gêr), pa dalvez *tiziri* loargann e berbereg.

## Douaroniezh

Skoed-ardamez Aljer
War dinaou menezioù Sahel al Jaza'ir emañ ar gêr he deus astennet he zakad war 230 km² betek 30 km eus an aod. War dinaou unan eus ar menezioù eo kluchet ar C'hasbah (*Kasbah*), karter koshañ ar gêr.

C'hwec'h dor gozh a zo tro-dro d'ar gêr (bab = dor): Bab El-Oued, Bab Azzoun, Bab Dzira, Bab El Bhar, Bab Jedid ha Bab Sidi Abd Rahmane.

An amzer en Aljer:

| Miz | Genver | C'hwevrer | Meurzh | Ebrel | Mae | Even | Gouere | Eost | Gwengolo | Here | Du | Kerzu | Bloavezh |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Keidenn temperadur bihanañ (°C) | 7 | 8 | 9 | 9 | 12 | 15 | 17 | 19 | 14 | 11 | 6 | 7 | 11.5 |
| Keidenn temperadur brasañ (°C) | 16 | 17 | 18 | 20 | 23 | 26 | 27 | 29 | 26 | 23 | 16 | 16 | 17.2 |
| Dour (mm) | 112 | 84 | 74 | 41 | 46 | 15 | 1 | 5 | 41 | 79 | 130 | 137 | 764 |
| Devezhioù gant glav | 12 | 8 | 5 | 6 | 3 | 3 | 2 | 2 | 3.2 | 2 | 10 | 14 | 70 |
| Rekord a yenijenn (°C) | -11 | -8 | -5 | 3.8 | 3.8 | 9.4 | 13.4 | 13.8 | 11.6 | 7.2 | -4 | -10 | -9 |
| Rekord a tommder (°C) | 24.4 | 30 | 28.8 | 37.2 | 41.2 | 44.6 | 41.1 | 47.2 | 44.4 | 37.7 | 31.1 | 29.1 | 47.2 |

## Istor

### Henamzer

Seblantout a ra Aljer bezañ bet diazezet gant ar Fenikianed er IVre kantved kent Jezuz-Krist pa'z eus bet kavet listri kampiniat e foñs ur puñs e 1940.

* Dont a ra ar gêr, anvet [[Ikosim] (Enezenn ar gouelini) ur c'hontouer fenikian eus re oberiusañ er 1añ kantved kent Jezuz-Krist
* E 202 kent Jezuz-Krist e kouezh kêr dindan levezon ar Romaned diwar an emglev etre Massinissa, roue Numidia ha Skipio an Afrikan evit stourm ouzh Kartada. Icosium eo anv roman kêr er mare-se.
* War-dro ar IVe kantved e teu ar gristeniezh, relijion nevez an impalaeriezh roman.
* Aloubet gant ar Vandaled e 429, eo adroet d'ar Romaned diwar un emglev e 442
* Goude 533, o vezañ ma n'eo ket difennet brav gant ar Vizantidi, eo bet aloubet Aljer gant ar Verbered

### Krennamzer

## Gevellerezh

Gevellet eo Aljer gant meur a gêr tro ar bed:

|  |  |
| --- | --- |
| * Amman  Jordania
* Beijing  Sina
* Berlin  Alamagn
* Buenos Aires  Arc'hantina
* El Aaiún  Sahara ar C'hornôg
* Kaero  Egipt
* Pariz,  Bro-C'hall
* Montréal,  Kebek
* Rabat  Maroko
* Londrez  Bro-Saoz
* Tuniz  Tunizia
* Moskov  Rusia
* Barcelona  Katalonia
* Geneva  Suis
 | * Izmir  Turkia
* Sofia  Bulgaria
* Tir  Liban
* Tripoli  Libia
* Roma,  Italia
* Dakar  Senegal
* Amsterdam  Izelvroioù
* Washington D.C.  Stadoù-Unanet
* Shanghai  Sina
* Bourdel  Okitania
* Dubai  Emirelezhioù Arab Unanet
* Santiago Chile
* São Paulo  Brazil
* Sarajevo  Bosnia-ha-Herzegovina
* Surakarta  Indonezia
 |

## Arzourien ganet en Aljer

* Roger Hanin
* Daniel Auteuil
* Marlène Jobert
* Guy Bedos
* Vincent Colonna
* Tony Gatlif