Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Deiz

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

An **deiz** pe an **devezh**, eo ar c'houlzad etre ar sav-heol hag ar c'huzh-heol (pe "serr-noz"), etre div noz, da lavaret eo prantadoù teñvalijenn. E-pad an deiz e weler sklaer ha luc'hus eo an oabl abalamour da c'houloù an Heol. Kemmañ a ra padelezh an deiz hervez ar c'houlz-bloaz hag al lec'h war an douar. Keit ha 6 miz e c'hall padout an deiz e daou benn an Douar.

Dre astenn eo an deiz (pe an devezh) un deiz hag un noz asambles, met ar c'houlzad a zo etre un eur resis hag ar memes hini er memes lec'h d'an antronoz (d'an deiz a zeu goude an noz). Ar seurt koublad deiz ha noz a vez implijet pa lavarer eus seizh deiz ar sizhun.

## Unvezioù deiz

Un unvez amzer eo an deiz ha pa n'emañ ket er SI e vez implijet asambles gantañ. Talvezout a ra 86 400 eilenn hag div arouezenn a ya gantañ: **j** (arouezenn c'halleg diwar *jour*) pe **d** (arouezenn etrebroadel diwar al latin *dies*).

An **deiz heolel** eo ar c'houlzad ma'z eus ezhomm d'an Douar evit ober un dro pa vije posupl e welout a-ziwar an Heol, mod-all eo ar c'houlzad a zo etre daou dremenad an Heol lerc'h-ouzh-lerc'h a-blom d'ar memes hedred. E-barzh ar c'houlzad-se ez eus troiadur an Douar war he ahel koulz hag e dremen a-hed e orbit. Dre emglev ez eus 24 eur e-barzh pep deiz eus zero eur betek hanternoz (hemañ a zo e 24 eur koulz hag en eur zero eus an deiz war-lerc'h).

E-barzh ur bloaz (ur bloavezh) ez eus 365 pe 366 deiz (devezh).

An **deiz steredel** eo ar c'houlzad ma'z eus ezhomm d'an Douar evit ober un dro pa vije posupl e welout a-ziwar ar stered nesañ ha tremenadoù ur steredenn lerc'h-ouzh-lerc'h e hedred ul lec'h bennak. Talvezout a ra un deiz steredel evit 23 eur 56 munutenn.

## Deizioù ar sizhun

Seizh deiz zo er sizhun en deiziataerioù julian ha gregorian :

* Lun
* Meurzh
* Merc'her
* Yaou
* Gwener
* Sadorn
* Sul

## Koulzadoù an deiz

* Mintin pe "beure": a) eus hanternoz da greisteiz; b) eus sav-heol da greisteiz
* Enderv: eus kreisteiz da 4-5 eur.
* Abardaez pe "pardaez": etre 4-5 eur ha kuzh-heol
* War-lerc'h kuzh-heol: noz

## Sellet ivez

* Abardaez
* Bloaz
* Devezh etrebroadel
* Devezh juliat
* Enderv ; Endervezh
* Eur
* Hanternoz
* Kreisteiz
* Kuzh-heol
* Mintin pe Beure
* Miz
* Noz
* Pardaez
* Pemdezieg (kelaouenn bemdeziek)
* Pemdeziek (anv-gwan) : a zeu diouzh pep deiz
* Sizhun

## Liammoù

Sellit ouzh ar ger Deiz er
wikeriadur, ar geriadur frank.

* Ar sav-heol hag ar c'huzh-heol. Pad an deiz a-hed ar bloaz ne vern pelec'h.
* Penaos jediñ pegeit e pad an deiz (en saozneg)

## Daveoù ha notennoù

|  |
| --- |
| **Deizioù ar sizhun** |
| Lun – Meurzh – Merc'her – Yaou – Gwener – Sadorn – Sul |
# UTC

P'eo bet karget ar bajenn-mañ e oa **2026-06-12 *T* 00:21 in UTC.**

(gwelet W3C Date and Time Formats)

**Amzer Hollvedel Kenurzhiet**, **AHK** pe **UTC**, anavezet ivez dindan an anv a *amzer sivil*. Merkañ a ra an takad eur dave ma jeder diwarnañ an holl eurioù a zegouezh gant an takadoù eur all er bed. Kemeret eo bet gant an UTC al lec'h c'hoariet gwechall gant ar GMT (*Greenwich Mean Time*: Amzer Greiz arsellva Greenwich, e Londrez) daoust ma vez kendalc'het a-wechoù war ar pemdez c'hoazh d'ober GMT eus an UTC. Krouet e oa bet an anvadur nevez-mañ kuit d'ober anv eus ul lec'h resis en ur standard etrebroadel hag evit diazezañ muzul an amzer war ar standardoù atomek kentoc'h eget war korfoù egor.

Termenet e oa ar GMT dre an heol pe dre ar strered. AN UTC zo muzuliet gant eurieroù atomek. Tra ma c'horreka troadur an Douar, e tap hemañ dale e-keñver an amzer atomek. Goubredet eo an UTC gant an deiz hag an noz UT1, hag ouzhpenner pe dennet e vez eilennoù lamm (*leap seconds*) e dibenn pep Mezheven ha Kerzu. E karg emañ ar Servij Etrebroadel war Troadur an Douar da dermeniñ an eilennoù lamm diouzh ar muzulioù stadet war troadur an Douar.

## Eur ar Genrouedad

Kalz standardoù war ar Genrouedad hag ar Worl Wide Web a ra gant an UTC. Servijer Wikipedia e-unan a implij an UTC da ziazez evit e listenn hizivaat ar pennadoù.

Ar re-mañ eo an tiriadoù ma klot o eur gant hini an UTC : Aod an Olifant, Burkina Faso, Gambia, Ghana, Ginea, Ginea-Bissau, Island, Liberia, Mali, Maouritania, Maroko, Saint Helena, São Tomé ha Príncipe, Senegal, Sierra Leone, Togo, Inizi Faero (Danmark), Inizi Kanariez (Spagn), Iwerzhon, Portugal ha Breizh-Veur.

## Gwelet ivez

* Eur
* Gwerzhid eur
# Amzer

*Evit implijoù all, gwelet Amzer (disheñvelout).*

---

An heol o sevel hag o vont da guzh, test d'an amzer o tremen.
Tour an horolaj e Morat , Suis
Un eurier-traezh, a zo arouez an amzer o tremen, a weler gantañ an tremened, an dazont hag ar bremañ.
An **amzer** zo un endro didermen ma seblant an darvoudoù c'hoarvezout an eil war-lerc'h egile, gant un tremened, ur bremañ hag un dazont, ha ma seblant ar buhezioù tremen. Muzuliañ an amzer gant an devezhioù, ar bloavezhioù, ar c'houlzioù-amzer a hañval bezañ bet unan eus prederioù koshañ an Mab-den.
# Film (sinema)

film

| Iskevrennad eus | Kleweled, skeudenn fiñvus, oberenn arzel arvest  |
| Studiet gant | film theory, studiadenn film, sociology of film  |
| Hashtag | movies  |
| Dezverket dre | doare film  |
| Skouer an elfenn | 12 Angry Men, Berlin: Symphony of a Metropolis, Relatos Selvagens, Star Wars: Episode IV – A New Hope, Elevator to the Gallows  |
| Stack Exchange site URL |   |
| Category for eponymous categories | Category:Wikipedia categories named after films  |

  Eus Wikidata
Ur **film** zo un oberenn arz ar gweled hag a rann mennozhioù, istorioù, fromoù pe un aergelc'h dre implij skeudennoù hag a fiñv hag a zo peurliesañ, abaoe ar bloavezhioù 1930, sinkronelet gant son hag implijet a-wechoù evit broudañ ar santadennoù.

Dont a ra ar ger "film" eus ar saozneg hag amprestet eo bet gant kalz yezhoù. Talvezout a ra, er yezh-se, kement ha "lienenn, koc'henn" hag implijet e vez evit ober anv eus ar seizenn keluloid a dalvez da skor d'an enrollañ skeudennoù. Dre ledanviñ ez a ar ger "film" da envel ivez disoc'h an enrollañ war ur seizenn seurt-se.

Ar filmoù a zo produet en ur enrollañ tud hag objedoù gant ur c'hamera pe meur a hini, pe dre implij teknikoù an efedoù ispisial. Savet int gant un heuliad skeudennoù o-unan met pa vezont lakaet war ziskouez buan diouzh renk, e vez krouet touelladenn ar fiñv d'an arvesterien. An tremen eus an eil skeudenn d'eben ne vez ket merzhet dre efed padusted al lagad, pa vez al lagad o terc'hel ur skeudenn e-pad ul lajadig amzer berr (nebeutoc'h evit ur segondenn) ha pa vefe paouezet ar c'has gant ar vammenn.

*Le Voyage dans la Lune* (1902) a seller outañ evel ur bazenn a bouez e diorroadur ar filmoù danevelliñ hag ar skiant-faltazi.
## Notennoù ha daveennoù
# Drama (film ha skinwel)

film dramaelRestr:Gone With The Wind 1967 re-release (cropped).jpg

doare film| Iskevrennad eus | drama fiction, film  |
| Arvez | film dramaturgy  |
| Anv berr | драма  |
| Roll elfennoù | list of drama films  |

  Eus Wikidata
Ur film pe abadenn skinwel, **drama** a zo ur rummad pe doare da gontañ un istor gwir pe faltaziek (pe dammwir) gant palioù siriusoc'h evit n'eo ar re fentus da skouer. An drama diazez a c'hell bezañ spisaet e zoare en ur ouzhpennañ gerioù ouzhpenn evel soap opera, drama torfederezh polis, drama politikel, drama lezennel, drama istorel, drama familh, drama krennard, ha drama fentus. Ar fed ouzhpennañ gerioù evel-se a servij da ziskouez an doare ma vo kontet an istor hag an aergelc'h diazez.

## Notennoù ha daveennoù
# Filmaozer

filmaozer

micher, filmmaking occupation| Iskevrennad eus | director, visual artist, film professional, film crew member  |
| Rann eus | film crew  |
| Tachenn vicherel | film direction  |
| ISCO-08 occupation class | 2654  |
| ISCO-88 occupation class | 2455  |
| Category for eponymous categories | Q9579086  |

  Eus Wikidata
Ur **filmaozer** pe **sevener filmoù** a vez graet eus un den mestr war lodennoù arzel ur film hag eñ eo hag a implij ar senario (pe skript) evit sturiañ ar bagad film kement hag an aktourien a-benn tizhout ar pal. Ar filmaozer a zo diazez e choaz an aktourien, dizign ar broduerezh hag holl lodennoù krouiñ ar filmañ o kenlabourat gant ar produer.

Roll pennañ ur sevener filmoù eo ren an aktourien hag ar skipailh film ha sikour an holl gant e sell ledan war ar film da vezañ filmet. Ar filmaozerien a rank gellet kavout ur c'hempouez etre ar sell arzel hag ar boujed a vez fiziet eno.

Meur a hent a zo evit dont da vezañ filmaozer. Lod sevenerien filmoù lod a grog evel senarioour, Rener al luc'hskeudenniñ, produerien, pe aktour. Lod filmaozerien all a zo bet e skolioù a-ratozh.Filmaozerien a implij doareoù d'ober disheñvel.

## Notennoù ha daveennoù
# Rusianeg

| Rusianeg (*русский язык*)

---

 |
| --- |
|  MM **Ofisiel**   MM Stank  |
| Perzhioù |
| Komzet e : | Rusia ha meur a vro all |
| Rannved : | Europa ar reter hag Azia |
| Komzet gant : | 260 milion |
| Renkadur : | 4-7 |
| Familh-yezh : | Yezhoù indezeuropek
* Yezhoù slavek
	+ Yezhoù slavek ar reter
		- **Rusianeg**
 |
| Statud ofisiel |
| Yezh ofisiel e : |  Rusia  Belarus  Kazakstan  Kirgizstan  Aozadur ar Broadoù Unanet |
| Akademiezh : | Росси́йская Акаде́мия Нау́к |
| Urzh ar gerioù : | SVO |
|  |
| Kodoù ar yezh |
| ISO 639-1 | ru |
| ISO 639-2 | rus |
| ISO 639-3 | rus |
| Kod SIL | RUS |
| Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh. |

Ar **rusianeg**, pe **ruseg**, pe *rouseg* (ру́сский язы́к, *rousski yezik*) zo ur yezh eus skourr slavek ar reter e familh ar yezhoù indezeuropek. Er strollad-se emañ ivez an ukraineg hag ar belaruseg. Ouzhpenn 300 milion a rusegerien zo. Yezh ofisiel Kevread Rusia, Belarus, Kazakstan ha Kirgizstan eo, an tu kreñv a zo gantañ e rannvroioù 'zo eus Ukraina (pergen e Su hag e Reter ar vro hag er gêr-benn Kiev), e Moldova, Latvia, Estonia ha broioù all bet e-barzh an Unaniezh Soviedel. Yezh daremprediñ eo e-barzh Kenglad ar Stadoù Dizalc'h, hag ur statud a yezh ofisiel en deus ivez en Aozadur ar Broadoù Unanet.

Reoliet eo gant Росси́йская Акаде́мия Нау́к (Akademiezh skiantoù Rusia).

Ober a reer gant ul lizherenneg kirillek a 33 lizherenn evit skrivañ ar rusianeg. Dibar eo ar yezh evit meur a abeg. Daou fonem disheñvel a c'hall bezañ al lodenn vrasañ eus he c'hensonennoù : unan staonekaet (blot) hag egile drekstaonekaet (kalet). War lerc'h ar c'hensonennoù kalet emañ ar vogalennoù а, е (er gerioù estren), э, о, у, ы, ъ (doare skrivañ kozh) pe vogalenn ebet, ha war lerc'h ar c'hensonennoù blot emañ ar vogalennoù я, е, ё, и, ю, ь. Atav kalet eo ar c'hensonennoù ж, ш ha ц, atav blot eo ч ha щ. Ur yezh taol-mouezhiet eo ar rusianeg. Cheñch a ra distagadur ar vogalennoù n'int ket pouezet. Gallout a ra plas an taol-mouezh cheñch ster ar ger eta : da skouer замо́к (zamok, hag a dalv kement ha *krogenn-alc'hwez*) and за́мок (zamak, *kastel*).

## Gwelet ivez

* Lizherenneg kirillek
* Treuzlizherennadur ar rusianeg e brezhoneg

## Liammoù diavaez

Sellit ouzh ar ger rusianeg er
wikeriadur, ar geriadur frank.

* Geriadur brezhoneg-rusianeg
* Geriadur ar jarneoù Rusianeg-Brezhoneg

## Notennoù ha daveennoù
# Taieg

Tachenn an taieg

---

- ██ Komzet gant an niver brasañ a dud
- ██ Komzet gant an niver bihanañ a dud

Ur yezh taiek eus skourr ar yezhoù taiek ar mervent eo an **taieg** (ภาษาไทย P̣hās̄ʹā) komzet e Thailand gant tro-dro 20 million a dud e 2000.

## Gwelet ivez

* Yezhoù taiek
* Skritur taiek

## Liammoù diavaez

* *Ethnologue*
* *Omniglot*
# Showbox

**SHOWBOX Co., Ltd.** (hangeul: (주)쇼박스) zo unan eus embregerezhioù galloudusañ embann filmoù eus Korea ar Su. Savet e oa bet e 1996. Showbox a zo skourr postañ arc'hant, produiñ hag embann Mediaplex, Inc., ur rann eus an Orion Group. Kevezerien bennañ Showbox eo CJ Entertainment, Lotte Entertainment, ha Next Entertainment World (NEW). En desped m'eo berr e istor ez eo pignet buan Showbox betek kaout 6 diwar 10 film o kaout an niver uhelañ a arvesterien e Korea. Ar film en deus graet ar muiañ a berzh a oa bet embannet e 2012, The Thieves. Abaoe e kendalc'h an embregerezh da embann filmoù ha d'ober berzh bras ganto.

## Istor

* Even 1996: Savet eo Media Flex Co., Ltd. arbennikaet war ar sinema.
* Du 1999: Savet eo Megabox evit tizhout marc'had ar salioù sinema
* Genver 2002: Savet ShowBox evit embann filmoù ha postañ arc'hant er sinema
* Kerzu 2002: Embann Sex Is Zero a teu da vezañ ar pemvet film arvestet ar muiañ e 2002; 4 milion tiked gwerzhet
* C'hwevrer 2004: Taegukgi a zo embannet tizhout a ra ar rekord a 11,74 milion tiked gwerzhet.
* Eost 2005: Embannet Welcome to Dongmakgol deuet da vezañ (er mare-se) ar pevare film korean a fed arc'hant rastellet eus istor ar vro; gwerzhet e oa bet 8 milion tiked.
* Gouhere 2006: The Host a vez embannet, ur rekord nevez evit Showbox (er mare-se) o vezañ ar film o rastellaña r muiañ a arc'hant en istor ar vro. 13 milion tiked a oa bet gwerzhet

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Showbox
* Showbox war IMDB