Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1880

*Diwar-benn bloavezh **1880** an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

* 20 a viz C'hwevrer : anavezet eo dizalc'hiezh Roumania en un doare ofisiel gant Bro-C'hall, Alamagn hag ar Rouantelezh-Unanet.

#### Breizh

#### Frañs

#### Manav

* 21 a viz Kerzu: Enez Vanav eo ar vro gentañ ma aotreer ar maouezed da votiñ.

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Iskevandir indezat

#### Reter-pellañ

### Afrika

* 5 a viz Meurzh - 17 a viz Mae : ergerzhadenn ar gall Paul Flatters e Sahara,
* 20 a viz Meurzh : ergerzhadenn ar gall Gallieni er "Soudan c'hall"
* 3 a viz Here : diazezet eo Brazzaville, kêr-benn Kongo (hag a vo Kongo-Brazzaville) gant ar gall Pierre Savorgnan de Brazza,
* 20 a viz Kerzu: deroù Kentañ brezel ar Voered.

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

##### Stadoù-Unanet

#### Suamerika

### Okeania

* 29 a viz Even : dilezet eo souvereniezh Rouantelezh Tahiti da Vro-C'hall gant ar roue Pōmare V. Peurwiriekaet eo kement-se gant lezenn c'hall an 30 a viz Kerzu.

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

#### Sinema

### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar gadoliniom gant ar c'himiour gall Jean Charles Galissac de Marignac dre arselliñ skalfad un tamm *gadolinit* hag u tamm *kerit*. Eus un tamm *kerit* e voe tennet ar metal gant ar c'himiour gall Paul Émile Lecoq de Boisbaudran e 1886.

### Armerzh

### Sport

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1880*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1880*
# 27 Genver

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Genver** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1789 : kentañ stourmadeg feuls an Dispac'h gall e Roazhon ; tri den lazhet.
* 1900 : embannet eo evit ar wech kentañ gerioù BRO GOZ MA ZADOU (HENVELIDIGEZ) gant Frañsez Jaffrennou er sizhunieg katolik *La Résistance. Croix de Morlaix*.
* 1945 : digoret eo kamp-bac'h Auschwitz.
* 1973 : gant Emglevioù Peoc'h Pariz ez eus lakaet un termen da Vrezel Vietnam.

## Ganedigezhioù

|  |  |
| --- | --- |
| W. A. Mozart. | Lewis Carroll. |

* 1756 : Wolfgang Amadeus Mozart, sonaozer aostrian.
* 1790 : William Evans, mestrc'hoarier echedoù kembreat.
* 1814 : Viollet-le-Duc, savour tiez gall.
* 1832 : Lewis Carroll, skrivagner ha jedoniour saoz.
* 1852 : Fulgence Bienvenüe, pennseller an Hentoù ha Pontoù ha saver metro Pariz.
* 1879 : Loeiz Herrieu, skrivagner brezhonek.
* 1904 : Seán MacBride, alvokad iwerzhonat, Priz Nobel ar Peoc'h, krouer Amnesty International.
* 1944 : Nick Mason, tabouliner saoz, unan eus pevar c'hrouer ar strollad Pink Floyd.

## Marvioù

|  |  |
| --- | --- |
| John James Audubon | Giuseppe Verdi |

* 1851 : John James Audubon, naturour hag arzour stadunanat a-orin breton.
* 1901 : Giuseppe Verdi, sonaozer italian.
* 1933 : Erwan Vertou, skrivagner (Alc’houeder Treger, Erwanig ha Kaledvoulc'h e anvioù-pluenn) ha drouiz.
* 1979 : Arthur Dunkelblum, meurc'hoarier echedoù poloniat-belgiat.
* 1982 : Edouard Ollivro, kelenner, skrivagner ha politikour.
* 1983 : Louis de Funès, aktour gall.
* 2006 : Johannes Rau, prezidant republik Alamagn.
* 2010 : Jerome David Salinger, skrivagner stadunanat.
* 2017 : Emmanuelle Riva, aktourez c'hall.

## Lidoù

* Sent an deiz:
	+ santez Devotez, patronez Monako
	+ sant Sava, patron skolidi ha studierien Serbia
* E Breizh :
	+ sant Gildwen, patron ar Vretoned divroet

* Devezh an Eñvor e meur a vro (Alamagn, Danmark, Italia, Polonia, Rouantelezh Unanet), da eñvoriñ an Holokost, gouzañvidi an naziegezh hag ar gouennlazhadegoù.
# Somalieg

| Somalieg (*Af-ka soomaali-ga*)

---

 |
| --- |
| Perzhioù |
| Komzet e : | Somalia, Etiopia, Kenya, Djibouti |
| Komzet gant : | 15 - 25 000 000 |
| Renkadur : | 4 en Afrika (goude an Arabeg, an Haousaeg hag ar Yoroubeg) |
| Familh-yezh : | Yezhoù afrez-aziatek
 Yezhoù kouchitek
  Yezhoù kouchitek ar reter
   **Somalieg** |
| Statud ofisiel |
| Yezh ofisiel e : | Somalia |
| Akademiezh : | hini ebet |
|  |
| Kodoù ar yezh |
| ISO 639-1 | so |
| ISO 639-2 | som |
| ISO 639-3 |  |
| Kod SIL | SOM |
| Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh. |

Ur yezh kouchitek ar reter eus is-skourr ar yezhoù somaliek eo ar **somalieg** (*Af-ka soomaali-ga* pe *af-maxaad tiri*) komzet gant 15 - 25 milion a dud en holl e Somalia (5.400.000-6.700.000 a dud e 1991), Djibouti (181.420 den pe 33,4% eus ar boblañs e 1996), Etiopia (3.187.053 a dud evel yezh kentañ mui 95.572 den evel eil yezh e 1998) hag e Kenya (312.339 den e Kenya 1989).

Ur yezh daspegel an hini eo.

E 1972 e voe bet degemeret ez-ofisiel al lizherenneg latin gant Gouarnamant Somalia evit ober gant ar yezh-mañ dre skrid ha ne vez ket skrivet eno ken gant ar skritur osmaniek abaoe.

Teir rannyezh ez eus:

* **Somalieg an norzh** : diazez ar yezh unvan.
* **Benadireg** (*benaadir*)
* **Achrafeg** (*af-ashraaf*)

E Kenya e vez komzet ouzhpenn an div rannyezh-mañ:

* **Degodieg** (*degodia*)
* **Ogadeneg** (*ogaden*)

## Liammoù diavaez

* Ethnologue report on Somali
* Comprehensive Somali-English Dictionary
* Somali - English Dictionary

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Kenglad ar Stadoù Dizalc'h

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.
Kenglad ar Stadoù Dizalc'h

Aozadur etrebroadel, commonwealth, aozadur etregouarnamantel, nationality for sports| Deiziad krouiñ | 8 Kerzu 1991  |
| Anv er yezh orin | Содружество Независимых Государств  |
| Anvet diwar | commonwealth, Dizalc'hiezh, stad emveliek  |
| Diazezer | RSKS Rusia, Republik Soviedel Ukraina, RSS Bielorusia  |
| Merour/rener | Sergey Lebedev  |
| Named by | Leonid Kravchuk  |
| Yezh ofisiel | rusianeg  |
| Kevandir | Europa, Azia  |
| Kêr-benn | Minsk  |
| Lec'h | Post-Soviet states  |
| Lec'hiadur | Eurazia  |
| Daveennoù douaroniel | 60°30′0″N 102°48′0″E  |
| Isaozadur | Union State  |
| Sez sokial | Minsk  |
| Foundational text | Belovezh Accords, Alma-Ata Protocol  |
| Diazezet war | Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel  |
| Raklec'hiet gant | Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel, Soviet empire  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Testenn ar pennreolennoù | CIS Charter  |
| Banniel (deskrivadur) | flag of the Commonwealth of Independent States  |
| Rummad evit an izili | Category:Member states of the Commonwealth of Independent States  |
| Official observer status in organization | World Intellectual Property Organization, Bodadeg veur ar Broadoù Unanet  |

  Eus Wikidata
E mouk teñval, ar broioù ezel; e roz, ar broioù a gemer perzh el labourioù hep bezañ ezel.
**Kenglad ar Stadoù Dizalc'h** (rusianeg: *Содружество Независимых Государств*), a zo un aozadur tiriadel a vod 11 eus ar republikoù soviedel kent (war 15). Krouet e oa bet goude dispenn an Unaniezh Soviedel. Ar broioù balt n'int ket ezel. Jorjia n'eo ket ezel ken abaoe 2009. Ukraina n'eo ket ezel ken, met kemer a ra perzh el labourioù. Turkmenistan a zo un ezel kevredet diofisiel. E Minsk emañ ar sez.

Gallout a reer keñveriañ KSD gant ur c'hevredigezh stadoù laosk a-walc'h) ha n'eo ket gant ur c'hevredad, ur c'hengevredad pe un aozadur dreistvroadel evel ma oa Kumuniezh Ekonomikel Europa. Heñveloc'h eo kentoc'h ouzh Kenglad ar Broadoù. Daoust da KSD kaout nebeut a c'halloudoù dreistvroadel, eo estr eget un aozadur arouezel nemetken, dre m'en deus galloudoù da genurzhiañ ur c'henwerzh, an arc'hantañ, al lezenniñ hag ar surentez. Broudet en deus bet ivez kenlabour war dachenn an demokratelaat ha diwall an torfedoù dreist d'an harzoù. Evel aozadur tiriadel e kemer KSD perzh e nerzhioù kendalc'h ar peoc'h. Gant izili zo eus KSD e voe savet Kumuniezh Ekonomikel Eurazia, he fal o vezañ sevel ur marc'had boutin.

Banniel Kenglad ar Stadoù Dizalc'h
## Broioù ezel

* Stadoù ezel eus ar C'henglad:
	+ Armenia
	+ Azerbaidjan
	+ Belarus
	+ Kazakstan
	+ Kirgizstan
	+ Moldova
	+ Ouzbekistan
	+ Rusia
	+ Tadjikistan

* Ezel diofisiel
	+ Turkmenistan
	+ CIS

* CIS
# Dispac'h Hungaria 1956

Dispac'h Hungaria

rebellion| Rann eus | Brezel Yen  |
| Stad | Hungaria  |
| Lec'h | Republik Poblek Hungaria  |
| Deiziad | 1956  |
| Deiziad kregiñ | 23 Here 1956  |
| Deiziad echuiñ | 10 Du 1956  |
| Perzhiad | State Protection Authority, Imre Nagy  |

  Eus Wikidata
**Dispac'h Hungaria 1956** pe **Emsavadeg Budapest** (hungareg: **1956-os forradalom** pe **1956-os felkelés**) a vez graet eus un emsavadeg kroget d'an 23 a viz Here betek an 10 a viz Du 1956 a-enep Republik Poblek Hungaria hag e sujidigezh d'an URSS. Pa grogas ne oa ket pennoù d'an emsavadeg, unan pobl e oa. Ar c'hentañ emsavadeg a-enep an URSS e oa bet abaoe donedigezh e nerzhioù lu o devoa skarzhet nerzhioù an Trede Reich e-fin an Eil Brezel-bed. Ur skouer e teuas da vezañ evit an dud a venne stourm a-enep ar galloud komunour e-kreizh Europa.

Kroget eo an emsavadeg da gentañ gant manifestadegoù studierien o devoa desachet milieroù a dud o vale dre kreizh-kêr Budapest o vont war-zu ar parlamant. Gant sikour kamionoù dafaret gant uhelgomzerioù e oa deuet tud e-leizh a na oant ket studierien anezho da harpañ ar vanifesterien. Pal ar vanifesterien a oa ivez da vont tre savadur Radio Free Europe. Ur strolladig dileuridi studierien anezho a zeas tre ar savadur evit klask embann o c'houlenadennoù met a voe harzet. Pa c'houlennas ar vanifesterien ma vefent dieubet e voe respontet dezho dre tennoù fuzuilh adal ar savadur gant nerzhioù an Államvédelmi HatóságState (aotrouniezh surentez polis). Ur studier a voe lazhet raktal, lod manifesterien a lakaas ar gorf en ur banniel hag a zougas ar c'horf uhel a-us d'ar mor a dud. Gant ar marv-se e krogas ar reveulzi da vat. Gant ma zeas ar c'heloù eus ar fedoù-se dre ar vro e emsavas an dud gant feulster dreist-holl er gêrbenn Budapest.

Manifesterien o tibunañ d'ar 25 a viz Here 1956. Bannieloù Hungaria a vez gwelet e-leiz
D'ar 4 Du e teuas tre al Lu Ruz er vro.

Un 200.000 a dud bennak a yeas kuit eus Hungaria.

## Red an darvoudoù

## Pennadoù kar

* Erika Kornélia Szeles

## Liammoù diavaez

* Institute of Revolutionary History, Hungary Ul lec'hienn e hungareg a gas war-zu lec'hiennoù e saozneg
# 1735

*Diwar-benn bloavezh **1735** an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1735*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1735*

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1735
# 1648

*Diwar-benn bloavezh **1648** an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs

#### Izelvroioù

* 8 a viz Gwengolo: sinet eo Feur-emglev Münster ; dizalc'h eo ar Proviñsoù-Unanet.

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1648*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1648*