Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 8 Kerzu

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Kerzu** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 757 : Loeiz ar Gag zo kurunennet roue Frankia ar C'hornôg.
* 1863 : tan-gwall bras e Santiago, e Chile. Etre daou ha tri mil den a varv en tan.
* 1941 : gant Kendalc'h ar Stadoù Unanet eo aprouet disklêriadur ar brezel a-enep Japan.
* 1955 : degemeret eo Banniel Europa, daouzek steredenn velen ouzh ur foñs glas.
* 1968 : dibenn sened-iliz Vatikan II.
* 2024 : kouezhañ a ra Damask etre daouarn an emsavidi ha tec'hout a ra ar prezidant Bashar al-Assad diouzh Siria.

## Ganedigezhioù

Paul Ladmirault
* 1542 : Mari Stuart, rouanez Bro-Skos.
* 1577 : Mario Minniti, livour italian.
* 1708 : Frañsez Iañ an Impalaeriezh Santel.
* 1832 : Bjørnstjerne Bjørnson, skrivagner norvegek, tapet gantañ Priz Nobel al Lennegezh e 1903.
* 1844 : Charles-Émile Reynaud, filmaozer gall, a reas an tresadennoù-bev kentañ.
* 1832 : Bjørnstjerne Bjørnson, skrivagner norvegek, tapet gantañ ar Priz Nobel evit al Lennegezh e 1903.
* 1862 : Georges Feydeau, skrivagner gallek.
* 1864 : Camille Claudel, kizellerez c'hall.
* 1865 : Jean Sibelius, sonaozer eus finnat.
* 1877 : Paul Ladmirault, sonaozer breizhat.
* 1908 : Max Roqueta, skrivagner okitanek.
* 1932 : Yvan Ropars, livour, kizellour.
* 1943 : Jim Morrison, kaner ha sonaozer ar strollad The Doors.
* 1966 : Sinéad O'Connor, kanerez iwerzhonat.

## Marvioù

Delwenn Teodor Kervarker e Kemperle
* 899 : Arnulf Karintia.
* 1550 : Gian Giorgio Trissino, barzh italian.
* 1709 : Thomas Corneille, gwiraour ha dramaour gall.
* 1864 : George Boole, jedoniour ha prederour saoz.
* 1895 : Teodor Kervarker (Théodore Hersart de La Villemarqué), dastumer gwerzioù ha lenneg.
* 1899 : Max Lange, mestrc'hoaeier ha skrivagner echedoù alaman.
* 1978 : Golda Meir, kentañ ministr Israel.
* 1980 : John Lennon, kaner-sonaozer saoz, ezel eus ar strollad The Beatles.
* 1994 : Tom Jobim, kaner ha soner eus Brazil.
* 2003 : Rubén González, soner piano eus Kuba, ezel eus al laz-seniñ mil vrudet Buena Vista Social Club.
* 2003 : Polig Monjarret, soner ha dastumer sonioù breizhek.
* 2016 : John Glenn, astraer stadunanat.

## Lidoù

* Sant an deiz : Sant Budog (pe sant Beuzeg)
* Gouel-meur ar Werc'hez Vari krouet dinamm eo evit ar gatoliked
* Roumania : Devezh ar vonreizh
* Korsika : *Festa di a Nazione* (Devezh ar vro)
# Skrivagner

skrivagner

micher, oberiantiz| Iskevrennad eus | oberour, arzour, penman  |
| Tachenn vicherel | skrivañ, autograph session  |
| Hashtag | writers, authors  |
| ISCO-08 occupation class | 2641  |
| ISCO-88 occupation class | 2451  |
| Arouezenn Unicode | ✍️  |
| Roll elfennoù | listenn roll skrivagnerien  |
| Category for eponymous categories | Category:Wikipedia categories named after writers  |

  Eus Wikidata
Gaspar Melchor de Jovellanos, skrivagner spagnolek, poltredet gant Goya. Binvioù e vicher zo war an daol dirakañ.
Ar skrivagner saoznek Rudyard Kipling ouzh e daol-labour
Ur **skrivagner** a zo un den hag a skriv, dreist-holl unan hag a zo e vicher skrivañ lennegezh. Gallout a ra ar skrivagnerien sevel romantoù, barzhonegoù pe oberennoù all c'hoazh.

Ur skrivagner a c'hall bezañ ivez un den a skriv, dre vicher alies, lizheroù, h.a., evit an dud dizesk peurliesañ, da skoazellañ anezho p’o devez da skrivañ d’ar velestradurezh, da aozadurioù a bep seurt.

## Binvioù

Gwechall e skrive ar skrivagner gant ur bluenn gwaz, liv da skrivañ eus ur c'horn-liv, ha paper parch. Goude-se zo bet paper diwar gwez, pluennoù dir, mekanikoù da skrivañ, ha bremañ an urzhiataer.

## Gwelet ivez

* Roll skrivagnerien Breizh
* Skrivagnerien vrezhonek
* Listenn ar romanterien vrezhonek hag o oberennoù
* Roll skrivagnerien al Liamm
* Roll skrivagnerien Skol Walarn
* Roll ar varzhed vrezhonek
* Roll skrivagnerien Emgleo Breiz

## Liammoù diavez

Sellit ouzh ar ger Skrivagner er
wikeriadur, ar geriadur frank.
# 1977

| Bloaziadoù |
| --- |
| 1974 1975 1976 - **1977** - 1978 1979 1980 |
| Dekvloaziadoù |
| 1950 1960 - **Bloavezhioù 1970** - 1980 1990 |
| Kantvedoù |
| XIXvet kantved - **XXvet kantved** - XXIvet kantved |
| **Milvedoù:** |
| Iañ milved - **Eil milved** - IIIe milved

---

 |
| Kronologiezh dre viz |
| Gen - C’hwe - Meu - Ebr - Mae - Mez Gou - Eos - Gwen - Her - Du - Kzu

---

 |
| Kronologiezh dre zodennoù |
| Sinema - Mell-droad Lennegezh - Sonerezh - Skiantoù - Sport |

*Diwar-benn bloavezh **1977** an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

* 8 a viz C'hwevrer: ar prezidant gall Valéry Giscard d'Estaing a gej ouzh pennoù an emsav sevenadurel breizhek e Ploermael, hag a ziskleir e vo sinet ur Garta sevenadurel etre ar stad c'hall ha Rannvro Breizh.
* Nevezamzer: krouidigezh ar skol Diwan kentañ e Lambaol-Gwitalmeze, arouez adsavidigezh ar brezhoneg, deroù ur reizhiad kelenn divyezhek modern e Breizh.
* 19 a viz Gwenholon: digoret ez eus teir skol-vamm vrezhonek gant Diwan e Gwitalmeze, Kemper ha Plouneour-Menez.
* 23 a viz Gwenholon: votet eo testenn ar Garta sevenadurel gant Kuzul Rannvroel Breizh.
* miz Kerzu: digoret skol-vamm Diwan Roazhon.

#### Frañs

* 10 a viz Gwenholon: gwilhotinet eo Hamida Djandoubi e Marselha ; graet gant ar boan a varv e Bro-C'hall evit ar wech diwezhañ.

#### Kembre

* 3 a viz Genver : deroù abadennoù BBC Radio Cymru, e kembraeg.

#### Roumania

* 4 a viz Meurzh : kren-douar e Bukarest; 1 500 den lazhet.

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Iskevandir indezat

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

##### Stadoù-Unanet

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

* Adembannet Emgann Kergidu, gant Lan Inizan, e ti Al Liamm.

#### Sinema

* 25 a viz Mae: Skignet eo ar film Star Wars er sinema

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### Sport

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1977*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1977*
# Caminomorisco

*Ur pennad Camino zo ivez.*
Caminomorisco

kumun spagnat| Rann eus | Mancomunidad de Las Hurdes  |
| Anv ofisiel | Caminomorisco  |
| Kevandir | Europa  |
| Stad | Spagn  |
| Kêr-benn | Caminomorisco  |
| E tiriad | Proviñs Cáceres  |
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00, UTC+02:00  |
| Daveennoù douaroniel | 40°19′35″N 6°17′26″W  |
| Post dalc'het gant penn ar gouarnamant | mayor of Caminomorisco  |
| Penn an aotrouniezh | Gervasio Martin Gomez  |
| Contains settlement | Caminomorisco  |
| Kod-post | 10620  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Kod plakenn varilh | CC  |

Wikimedia | © OpenStreetMap  Eus Wikidata
**Caminomorisco** zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres.
# Marchagaz

Marchagaz

kumun spagnat| Rann eus | Q5991112  |
| Anv ofisiel | Marchagaz  |
| Kevandir | Europa  |
| Stad | Spagn  |
| Kêr-benn | Marchagaz  |
| E tiriad | Proviñs Cáceres  |
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00, UTC+02:00  |
| Daveennoù douaroniel | 40°16′4″N 6°16′28″W  |
| Post dalc'het gant penn ar gouarnamant | mayor of Marchagaz  |
| Penn an aotrouniezh | Antonio Sánchez Mohedano  |
| A zo stok ouzh | Casar de Palomero, Palomero  |
| Kod-post | 10662  |
| Kod plakenn varilh | CC  |

  Eus Wikidata
**Marchagaz** zo ur gumun eus proviñs Cáceres, en Extremadura, e Spagn. An niver annezidi zo **Fazi Lua e Modulenn:Wd d'al linenn 1883 : bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).**.
# Segura de Toro

*Pennadoù Segura ha Toro zo ivez.*
Segura de Toro

kumun spagnat| Rann eus | Ambroz Valley  |
| Anv ofisiel | Segura de Toro  |
| Kevandir | Europa  |
| Stad | Spagn  |
| Kêr-benn | Segura de Toro  |
| E tiriad | Proviñs Cáceres  |
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00, UTC+02:00  |
| Daveennoù douaroniel | 40°13′24″N 5°56′52″W  |
| Post dalc'het gant penn ar gouarnamant | mayor of Segura de Toro  |
| Penn an aotrouniezh | Emiliano Corredor Pájaro  |
| A zo stok ouzh | Aldeanueva del Camino, Gargantilla, Navaconcejo, Casas del Monte, La Granja  |
| Kod-post | 10739  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Sant paeron | Yann ar Badezour  |
| Kod plakenn varilh | CC  |

  Eus Wikidata
**Segura de Toro** a zo ur gumun e Spagn, e Proviñs Cáceres, e Kumuniezh Emren Extremadura.
# Boued

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.
boued

type of material| Iskevrennad eus | disposable product, material, food and beverage  |
| Rann eus | edible  |
| Implij | eating, food fight  |
| Anv | michëwakàn, mehëmichink  |
| Danvez implijet | food ingredient  |
| Efed | food allergy, satiety  |
| Studiet gant | culinary art, food science  |
| Douaroniezh an danvez | geography of food  |
| Implijet gant | bevedeg  |
| Unicode range | U+2615,U+1F33D,U+1F345-1F37C,U+1F382  |
| Tikedenn Stack Exchange |      |
| Arouezenn Unicode | 🍲  |
| Enebet ouzh | non-food item  |

  Eus Wikidata
Boued diwar ar plant
Joachim Beuckelaer, 1560-1565
Pep danvezenn a ya da vagañ ar vevien eo ar **boued**. Pa vez maget ur bev e tremen elfennoù en e gorf ken e vez pourchaset dezhañ an energiezh a laka anezhañ da chom bev. Tapet e vez ar boued e meur a doare, eus ar bev bihanañ, plantenn pe loen, betek ar valum divent. Pa vez debret ar vevien gant ar re a zo brasoc'h egeto hag un eiltro, eus ar plankton betek ar breizherien vras evel ar morviled, ar felidae vras, an olifanted hag un nebeud all ez eus ul lezenn hollek, chadenn ar bouetañ a reer eus outi. P'en deus ijinet meur a ostilh evit lazhañ al loened eus peseurt ment e ve emañ an Den e live uhelañ chadenn ar boued.

## Seurtoù boued

* evajoù
* laezh ha boued-laezh, leun a broteinoù, kalsiom, ha vitamin B
* legumaj ha frouezh, leun a vitaminoù pa vezont kriz
* sukr ha boued sukret
* kig, pesked, vioù, enne proteinoù ha houarn.

## Gerioù gant boued enno

Gerioù diwar an anv **boued *boued ar groug*, ur gunujenn a zoare
* bouedad, lodenn eus al laezh kaouledet
* ar *vouedeg*, lec'h ma vez lakaet ar foenn, boued al loened
* *bouedek*, a vez laret eus un dra a vez boued ennañ
* ar *vouedenn*, pezh zo mat da zebriñ, en ur graoñenn peurvuiañ
* boued-gevr, unan eus anvioù ar gwezvoud
* boued-houidi, pe lemna minor
* boued-laezh
* boued-mir a zo boued lakaet e boestoù pe miret en un doare bennak all
	+ bouedvirerezh eo an doare da virout ar boued
* bouedoniezh a vez graet eus skiant ar boued mat,
* boued-touseg, unan eus anvioù ar c'hebell-touseg
* boueta, ha zo kement ha magañ, zo un anv-verb hag a zo savet gerioù ivez diwarnañ
	+ bouetadurezh
	+ ur bouetaer eo an hini a ro boued
		- an hini a daol boued d'ar pesked pa vez ar re all o pesketa
		- ar bouetaer-saout eo an hini a lakae ar saout da beuriñ en ur zerc'hel anezho war-bouez ur gordenn
	+ ar bouetaj eo ar boued roet d'al loened, d'ar chatal.

## Mont da welout ivez

* chadenn ar boueta
* died
* gounezerezh
* greanterezh ar boued
* magadur
* keginerezh

|  |  |
| --- | --- |
|  | Porched Boued ha Keginerezh |
# Springfield (Illinois)

Springfield

city of Illinois, county seat, state or insular area capital of the United States, kêr vras, city in the United States| Deiziad krouiñ | 10 Ebrel 1821, 3 C'hwevrer 1840  |
| Anv ofisiel | Calhoun, Springfield  |
| Anv er yezh orin | Springfield  |
| Anvet diwar | Spring Creek  |
| Kevandir | Norzhamerika  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| Kêr-benn eus | Illinois, Sangamon County  |
| E tiriad | Sangamon County  |
| Gwerzhid-eur | Central Time Zone  |
| Located in the statistical territorial entity | Springfield metropolitan area  |
| Territory overlaps | Springfield urban area  |
| Daveennoù douaroniel | 39°47′51″N 89°38′42″W  |
| Post dalc'het gant penn ar gouarnamant | Mayor of Springfield, Illinois  |
| Penn an aotrouniezh | Misty Buscher  |
| Ezel eus | GovAI Coalition  |
| Gevellet gant | Astaneh-ye Ashrafiyeh, Ashikaga  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Hashtag | Springfield  |
| Banniel (deskrivadur) | Flag of Springfield, Illinois  |
| Kod pellgomz an takad | 217, 447  |

  Eus Wikidata

**Springfield** eo kêr-benn stad Illinois e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 470 956 a annezidi e 2010. Penn-lec'h kontelezh Sangamon eo ivez.

*
*
*
*

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| --- | --- |
|  Aostria | Villach |
|  Iwerzhon | Killarney |
|  Mec'hiko | San Pedro |
|  Japan | Ashikaga |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Republik Dominikan

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

**República DominicanaRepublik Dominikan
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Banniel ar Republik Dominikan) | (Ardamezioù ar Republik Dominikan) |
|  |

 |
| **Kan broadel** | *Quisqueyanos valientes* |
| **Yezh ofisiel** | Spagnoleg |
| **Kêr-benn** | Santo Domingo |
| **Gorread** -En holl -% dour |  48 730 km² 1.6% |
| **Poblañs**  -Hollad -Stankter ar boblañs |  8 895 000 (2005) 183/km² |
| **Prezidant** | Danilo Medina |
| **Gouel broadel** | 27 a viz C'hwevrer |
| **Moneiz** | Peso (DOP) |
| **Kod pellgomz** | 809, 829 |
| **Kod war ar Genrouedad** | .do |

* *Taolit evezh! Ur pennad all zo diwar-benn Republik Dominika.*

Ur republik e reter enez Hispaniola (tainoeg: *Quisqueya*) en Amerika, en Antilhez Bras, eo ar **Republik Dominikan** (Spagnoleg: *República Dominicana*, distaget IPA: [re'puβlika ðomini'kana]), Santo Domingo he c'hêr-benn hag ar gêr vrasañ. Ar spagnoleg eo ar yezh ofisiel. Republik Haiti eo a zo er c'hornôg dezhi en enezenn.

Broioù ha Stadoù Kreizamerika, an Antilhez ha Norzhamerika
**Stadoù**

Antigua ha Barbuda • Bahamas • Barbados • Belize • Costa Rica • Dominica • Republik Dominikan • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaika • Kanada • Kuba • Mec'hiko • Nicaragua • Panamá • Saint Kitts ha Nevis • Santez Lusia • Sant-Visant hag ar Grenadinez • El Salvador • Stadoù-Unanet Amerika • Trinidad ha Tobago

---

**Tiriadoù dalc'hetDanmark** : Greunland

**Frañs** : Clipperton • Gwadeloup • Martinik • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Sant-Pêr-ha-Mikelon

**Izelvroioù** : Aruba • Bonaire • Curaçao • Saba • Sint Eustatius • Sint Maarten

 **Rouantelezh-Unanet** : Anguilla • Bermuda • Inizi Gwerc'h Breizh-Veur • Inizi Cayman • Montserrat • Turks ha Caicos

 **Stadoù-Unanet** : Navassa • Puerto Rico • Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet

Aozadur ar Stadoù Amerikan
Arc'hantina • Bahamas • Barbados • Belize • Bolivia • Brazil • Chile • Costa Rica • Dominica • Ecuador • Grenada • Guatemala • Guyana • Haiti • Honduras • Kanada • Kolombia • Kuba • Panamá • Paraguay • Perou • Republik Dominikan • Saint Kitts ha Nevis • Saint Lucia • El Salvador • Sant-Visant hag ar Grenadinez • Stadoù-Unanet Amerika • Surinam • Trinidad ha Tobago • Uruguay • Venezuela
# 1añ Ebrel

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Ebrel** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 831 : Nevenoe zo anvet da c'houarnour Breizh (gant Roazhon ha Naoned) gant Loeiz an Deol, roue ar Franked.
* 1918 : krouidigezh ar Royal Air Force pe RAF c'hoazh.
* 1938 : krouet ar c'hafe poultr *Nescafé* gant ar c'himiour suis Max Morgenthaler.
* 1939 : Francisco Franco a embann ez eo echu Brezel diabarzh Spagn.
* 1945 : deroù Emgann Okinawa.
* 1948 : ur statud emrenerezh a zo roet d’an Inizi Faero gant Danmark.
* 1949 : dont a ra Stad dieub Iwerzhon da vezañ Republik Iwerzhon.
* 1975 : krouidigezh ar gelaouenn viziek bannoù-treset *Fluide Glacial* gant Alexis Diament, Jacques Diament ha Marcel Gotlib.
* 1979 : goude ur referendom eo embannet ar republik islamour en Iran.
* 1983 : lakaet e pleustr al leve da 60 vloaz e Bro-C'hall.
* 1999 : e Kanada eo savet proviñs nevez Nunavut.

## Ganedigezhioù

|  |  |
| --- | --- |
| Edmond Rostand (1901). |  |

* 1815 : Otto von Bismarck, kañseller alaman.
* 1865 : Richard Zsigmondy, kimiour aostrian, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1925.
* 1868 : Edmond Rostand, dramaour ha skrivagner gall.
* 1873 : Sergueï Rachmaninov, pianoour, sonaozer ha penn laz-seniñ rusian.
* 1927 : Jacques Mayol, splujer war apne gall.
* 1929 : Milan Kundera, skrivagner gall eus Tchekoslovakia.
* 1940 : Wangari Maathai, stourmerez evit an ekologiezh eus Kenya.

## Marvioù

* 1441 : Blanca Iañ de Navarra, rouanez Navarra eus 1425 betek he marv.
* 1917 : Scott Joplin, pianoour ha sonaozer amerikan.
* 1922 : Karl Iañ (Aostria), impalaer diwezhañ Aostria.
* 1934 : Joseph Loth, yezhoniour ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek.
* 1966 : Brian Ó Nualláin (*Flann O'Brien* ha *Myles na gCopaleen* e anvioù-pluenn), skrivagner iwerzhonat.
* 1967 : Yann Ezel, skrivagner brezhonek.
* 1984 : Marvin Gaye, kaner amerikan.

## Lidoù

* Deiziadur henroman : *Calendis Apriliis / Venus Verticordia; Fortuna Virilis* = Deiz kentañ miz Ebrel. Gouelioù Venus Verticordia; Fortuna Virilis (troidigezhioù da zont)

* Devezh ar farsadennoù hag ar fentigelloù (peskig Ebrel)
# Poblañs

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

An dud o deus o annez en un tiriad eo ar **boblañs**. Niveret e vez peurvuiañ gant ar gouarnamantoù ha studi emdroadur ha perzhioù ar boblañs e lec'h-mañ-lec'h a vez anvet ar boblañsouriezh. Un dachenn studi evit an istorourien eo ivez ha klasket e vez istimañ niver an annezidi a zo bet gwechall gozh en un tiriad a-raok ma 'z eus bet niveradegoù an dud hollel.

## Sell ivez

* baby boom
* feur eurediñ
* feur frouezhusted
* feur genel
* feur mervel
* koshadur
* kresk naturel
* niveradeg an dud
* poblañsouriezh
# Sport

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.
sport

seurt obererezh| Iskevrennad eus | physical activity  |
| Rann eus | sport, games, physical exercises  |
| Implij | physical fitness, plijadur  |
| Studiet gant | sociology of sport, sports science, sports technology, sports studies  |
| Hashtag | sport, спорт, sports  |
| Dezverket dre | seurt sport, goal  |
| Pleustret gant | sportour, sportsperson  |
| A implij | reizhoù sport, tachenn, sports field, staliadur sport, sports location  |
| Fandom | sports fan  |
| Unicode range | U+200D,U+2640,U+2642,U+26BD,U+26BE,U+26F3,U+26F7-26F9,U+FE0F,U+1F396,U+1F3A3,U+1F3B1,U+1F3BD-1F3C0,U+1F3C2,U+1F3C4-1F3CC,U+1F3CF-1F3D3,U+1F3F8,U+1F3F9,U+1F6A3,U+1F6B4,U+1F6B5,U+1F938,U+1F93A,U+1F93C-1F93E,U+1F945,U+1F947-1F94B  |
| Stack Exchange site URL |   |

  Eus Wikidata
Sport
Ar **sport** a zo un obererezh diduamant a gaver dindan meur a stumm er c'hevredigezhioù denel. Pa vez implijet ar ger sportoù e vez graet dave da bep seurt sport a c'hell bezañ.

## Istor ar sport

Embregañ un sport pe vuioc'h a zo un obererezh naturel ha boutin da veur a sevenadur. Embreget eo bet a-gozh ar sport gant ar gouerien hag ar soudarded. Un doare bezañ prest seveniñ labourioù poanius eo hag e-touez ar gouerien e veze tutaet ar soudarded.
E-doug o bugalejoù e embrege c'hoarioù polotenn, redadegoù, krogadoù gouren, kenstrivadegoù nerzh...

Embregadurioù sport ispisial a veze graet gant ar re o doa da c'hourc'hemenn ar soudarded, an ofiserien deuet eus renkoù uhelañ ar gevredigezh peurliesañ.

## Roll ar sportoù pennañ

* Atleterezh
	+ Kantenn (sport)
	+ Redadeg war droad
	+ Speg (sport)
* Bageerezh
	+ Bageerezh dre lien
		- Planken dre lien
		- Regataiñ
	+ Kanoe-Kaiak
		- Kaiak-mor
		- Kanoe-Kaiak-stêr
	+ Roeñverezh
	+ Surf
		- Kite-surf
* Bouloù (sport)
* Gouren

* Iskrim
* Marc'h-houarn (anvet *belo* ivez)
* Marc'hegezh

* Redadegoù kirri
	+ Formulenn 1

* Ruzikerezh

* Sportoù bolotenn
	+ Base-ball
	+ Basket-ball
	+ Bazh-dotu
	+ Handball
	+ Mell-droad
	+ Rugbi
	+ Tennis

## Sportoù hengounel Breizh

* Bazh-yod
* Boul-pok
* Boul-tenn
* Galochenn
* Gouren breizhek
* Paledoù
* Sach-fun pe sachañ war ar gordenn
* Sevel ar berchenn

## Lec'hioù evit ar sportoù

* Roudenn (sport)
* Sportva
* Stad (sport)
* Ti-jiminas
* Troiad

## Istor berr ar sportoù

Gant ar C'hresianed kozh eo bet krouet ar C'hoarioù Olimpek, diwar anv ar gêr Olimpos. Eno e veze aozet kevezadegoù evit enoriñ an doue meur Zeus olimpat. Digor e ao ar c'hrogadoù d'ar baotred yaouank deuet eus pep keoded henc'hresian.

## Geriaoueg ar sportoù

* Ar c'hezeg-houarn. Termbret-Ofis ar Brezhoneg, 2003.
* Ar vell-droad. Termbret-Ofis ar Brezhoneg, 2002.
* Gab Cherel, Alan E. ar Berr. Geriadur ar Verdeadurezh. Preder, 2004.
# 1860

*Diwar-benn bloavezh **1860** an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

### Breizh

### Italia

* 5 a viz Meurzh: en ur referendom ez asant tud Parma, Toskana, Modena ha Romagna d'en em unaniñ gant Rouantelezh Sardigna.
* 11 a viz Mae : dilestradeg Giuseppe Garibaldi e Marsala, e Sikilia, gant un armead mil den.

### Azia

* 2 a viz Gouere : diazezet eo Vladivostok e Rusia.

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

**SUA 6 a viz Du: dilennet eo Abraham Lincoln da Brezidant Stadoù-Unanet Amerika.

#### Suamerika

### Okeania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livouriezh

#### Sonerezh

#### Lennegezh

#### Sinema

* 3 a viz Eost : ganedigezh William Kennedy Laurie Dickson, filmaozer breizhveurat, e Minic'hi-Poudour († 28 a viz Gwengolo 1935 e Twickenham).

### Skiantoù ha politikerezh

* Dizoloadenn ar c'heziom gant ar c'himiour Robert Bunsen hag ar fizikour Gustav Robert Kirchoff, Alamaned o-daou.

### Armerzh

### Sport

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1860*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1860*
# Alegorienn

*Alegorienn ar Sonerezh* gant Filippino Lippi (etre 1475 ha 1500).
*Historia*, alegorienn an Istor
Taolenn gant Nikolaos Gysis (1892).
Alegorienn an dour.
Un **alegorienn** (diwar ar gerioù henc'hresianek ἄλλον / állon, « tra all », hag ἀγορεύειν / agoreúein, « komz dirak an holl ») zo un doare skeudenniñ ameeun hag a implij un dra (den pe ober) evel arouez un dra all, meizad difetis peurvuiañ, pe kentel a vuhezegezh diaes da aroueziañ war-eeun.

## Yezh

E Geriadur Vallée e kinnig an oberour ar gerioù parabolenn ha *dammeg*, diwar ar ger kembraek *dameg*, a dalvez kement ha parabolenn. *Alegori* hag *alegorienn* a gaver e Geriadur Favereau. Geriadur Ménard a ginnig ur ger *adammeg*, kenorin gant ar ger *dammeg* meneget dija. *Allegorienn* a gaver en implij gant Diwan.

## Lennegezh

El lennegezh ec'h implijer an alegorienn evel un hir a vetaforenn, evel en Alegorienn ar vougev, gant Platon.

## Pennad kar

* Alegorienn al liverezh
* Alegorienn ar sonerezh
* Alegorienn ar vougev

## Notennoù