Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 15 Here

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Here** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1582 : lakaet eo e pleustr an deiziadur gregorian.
* 1760 : deroù Emgann Kloster Kampen (Brezel Seizh Vloaz).
* 1796 : krouet eo Republik Sispadania gant ar jeneral Bonaparte.
* 1805 : deroù Emgann Ulm.
* 1815 : dilestrañ a ra Napoleon Iañ e Saint Helena.
* 1894 : lakaet harz war ar c'habiten Alfred Dreyfus.
* 1911 : enaouet evit ar wech kentañ tour-tan ar Gazeg, er mervent da Enez-Eusa.
* 1934 : deroù ar Gerzhadeg Hir e Jiangxi (Republik Pobl Sina).
* 1940 : dont a ra e-maez ar film *The Great Dictator* sevenet gant Charlie Chaplin.
* 1964 : roet e zilez gant Nikita C'hrouchtchov, Brejnev o vont war e lerc'h.
* 1987 : korventenn divent tremenet da noz war darn eus Breizh.

## Ganedigezhioù

* -70 : Publius Vergilius Maro, barzh latin.
* 1608 : Evangelista Torricelli, fizikour ha jedoniour italian.
* 1816 : Henri Dupuy de Lôme, ijiner listri-brezel ha politikour gall.
* 1824 : Yan' Dargent, livour breizhat.
* 1836 : James Tissot, livour hag engravour gall.
* 1844 : Friedrich Nietzsche, prederour alaman.
* 1893 : Saunders Lewis, barzh, dramaour, istorour ha stourmer brogarour kembreat.
* 1915 : Nita Raya, dañserez, kanerez hag aktourez sinema c'hall a orin roumanat.
* 1920 : Henri Verneuil, filmaozer, produer ha saver senario gall a orin armeniat.
* 1924 : François Le Quémener, beleg, bet rener Ti ar Vretoned e Pariz.
* 1946 : Richard Carpenter, saver kanaouennoù ha soner, unan eus izili an daouad kanerien stadunanat The Carpenters.
* 1968 : Didier Deschamps, melldroader etrebroadel ha gourdoner gall.
* 1986 : Marie Sebag, mestrc'hoarierez echedoù gall.

## Marvioù

* 1389 : Urban VI, pab an Iliz katolik roman.
* 1582 : Teresa de Capeda y Ahumada, leanez spagnol, Santez Tereza Jesuz hec'h anv relijiel, lesanvet ivez santez Tereza a Avila.
* 1872 : Handrij Zejler, skrivagner sorabek.
* 1917 : Mata Hari, spierez izelvroat.
* 1934 : Raymond Poincaré, den-stad gall.
* 1940 : Lluís Companys i Jover, politikour katalan.
* 1946 : Hermann Göring, milour ha politikour nazi.
* 1994 : Jean Dasté, aktour (c'hoariva ha sinema) ha leurenner gall.
* 2012 : Norodom Sihanouk : roue Kambodja

## Lidoù

Sant an deiz : Santez Aourell.

* Iliz katolik roman
	+ Santez Aourell, gwreg sant Miliav ha mamm sant Melar (VIvet kantved);
	+ Sant Leonard, penitiour eus bro ar Mañs (VIvet kantved);
	+ Santez Teresa a Avila (santez Tereza Jezuz), leanez spagnol ha doktorez an Iliz († 1582).
# Stourmerezh

Stourmerien Greenpeace en un abadenn enep-nukleel e Rio de Janeiro e 2009
Ar **stourmerezh** a zo un engouestl da stourm evit un abeg bennak, pa vefe politikel, sokial, kevredigezhel hag all. Ar ger **stourmer** a zo ledan awalc'h e stêr, met dre vras ez eus kaoz eus un den ha n'eo ket nag ur milour nag ur politikour met kentoc'h un den hag a zo oberiant er gevredigezh e mod pe vod. Komz a rafed eus un engouestl keodedel hiziv hon deiz, zoken ma ne glot ket gant an doareoù da stourm er mareoù istorel a-raok an XXvet kantved.

Stourmerien ar c'hantvedoù a-raok an XXvet kantved a veze kentoc'h **emsaverien**, evel Sebastian ar Balp da skouer, e penn un emsavadeg kouerien er XVIIvet kantved. Met ar ger emsav a vez implijet c'hoazh evit komz resisoc'h eus an Emsav breizhat. Rezistanted an Eil Brezel-bed a c'hall bezañ gwelet evel stourmerien peogwir ne oant na milourien na politikourien. Gant an XXvet kantved eo deuet da vezañ liesseurtoc'h an abegoù da stourm : ar peoc'hgarouriezh, an dieubidigezh vroadel evit ar broadoù hep Stad, gwarezh ur yezh pe ur sevenadur, gwirioù mab-den, en o zouez ar gwirioù keodedel (maouezed, minolorezhioù...), an endro, hevoud al loened, ar c'henwerzh reizh, hag all.

Un **disrannad** politikel a zo ur seurt stourmer o talañ ouzh ur galloud politikel en ur embann n'eo ket a-du gant an tu kemeret gant ar galloud-se. Alies int tud dibar dre o obererezh pe o micher, ha stourm a reont en o-unan. Brudet eo disrannidi ar mare soviedel, da skouer Soljenistyn ha Sac'harov.

Stourmerezh : ur c'harr-samm enep-bevflañcherezh war bord an hent e Montpelhièr, gant luganoù liesseurt.
Ar stourmerien a c'hall kemer an armoù hag en em gannañ a-enep ur galloud bennak, pe ober gant doareoù feuls all, met doareoù all zo deuet adalek fin an XIXvet kantved evit stourm war dachenn ar soñjoù : emvodoù, pegañ skritelloù ha pegsunioù, reiñ traktoù, manifestiñ, kerzadegoù, sinadegoù, sit-in, boikot, harz-labour, harz-debriñ... An oberezhioù zo liesseurt, lod anezho a c'hall bezañ er-maez lezenn.

Ar **sacherien evezh** a zo ur seurt stourmerien hag a sach evezh an dud war un droukskouer bennak, alies dre ar mediaoù.

Adalek an XXIvet kantved eo deuet war-wel doareoù nevez da stourm dre internet : endalc'hadoù video, war YouTube da skouer, pe ar rouedadoù sokial. Levezonerien a sach miliadoù, a-wechoù milionoù a selaouerien pe arvesterien. Ar seurt nevez a stourmerien-se a c'hall bezañ anvet **difretour** peogwir int oberiant kenañ hag ober a reont gant binvioù galloudus hag efedus. Ar brezegenn met ivez ar skeudenn a zo a-bouezh er modoù nevez-mañ da stourm ezlinenn hag enlinenn.

## Gwelet ivez

* emsav
* rezistañs
* sponterezh
* Stourmer (Gwir)
# 7 Here

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Here** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1949 : krouet Republik Demokratel Alamagn.
* 1985 : tagadenn ar mordreizher italian *Achille Lauro* gant ur strollad milourel palestinat ; 1 den muntret.
* 2006 : muntr ar gazetennerez Anna Politkovskaya e Moskov.

## Ganedigezhioù

* 1675 : Rosalba Carriera‎, livourez, e Venezia.
* 1982 : Aleksandr ar Gall, troour brezhonek.
* 1885 : Niels Bohr, fizikour.
* 1897 : Yeun ar Gow, skrivagner.
* 1900 : Heinrich Himmler, penn bras nazi, bet e penn an SS.
* 1908 : an Tad Medar, manac'h ha skrivagner brezhonek.
* 1919 : Georges Duby, istorour gall, arbennigour war ar Grennamzer.
* 1931 : Desmond Tutu, eskob Suafrika ha Priz Nobel ar Peoc'h e 1981.
* 1934 : Ulrike Meinhof, ezel eus Rote Armee Fraktion.
* 1946 : Bernard Lavilliers, kaner gall.
* 1952 : Vladimir Poutin, prezidant Rusia.

## Marvioù

* 336 : Mark, pab.
* 929 : Charlez III lesanvet *Charlez Eeun*, roue Frankia ar C'hornôg.
* 1471 : Frederik Iañ, roue Danmark ha Norvegia.
* 1748 : Karl XIII, roue Sveden ha Norvegia.
* 1790 : Antoine Choquet de Lindu adeiladour arsanailh kozh Brest.
* 1849 : Edgar Allan Poe, skrivagner amerikan.
* 1909 : Michele Gordigiani, livour italian.
* 1927 : Paul Sérusier, livour gall.
* 2006 : Anna Politkovskaya, kazetennerez rusian.
* 2008 : Reun ar Glev, yezhadurour ha geriadurour brezhonek.

## Lidoù

* Kristenion
	+ Sant an deiz : Santez Piala
	+ Iliz katolik roman
		- Itron Varia ar Rozera
		- Sant Mark, pab da vare an Impalaer roman Kustentin (IVe kantved)
		- Sant Kido, penitiour enoret er Vro-Vigoudenn