Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dennis Hopper

Dennis Hopper

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Stadoù-Unanet  |
| Anv e yezh-vamm an den | Dennis Hopper  |
| Anv ganedigezh | Dennis Lee Hopper  |
| Anv-bihan | Dennis, Lee  |
| Anv-familh | Hopper  |
| Deiziad ganedigezh | 17 Mae 1936  |
| Lec'h ganedigezh | Dodge City (Kansas)  |
| Deiziad ar marv | 29 Mae 2010  |
| Lec'h ar marv | Venice  |
| Doare mervel | abeg naturel  |
| Abeg ar marv | prostate cancer  |
| Lec'h douaridigezh | Jesus Nazareno Cemetery  |
| Tad | Jay Millard Hopper  |
| Mamm | Marjorie Mae Hopper  |
| Pried | Brooke Hayward, Michelle Phillips, Daria Halprin, Katherine LaNasa, Victoria Duffy  |
| Bugel | Henry Hopper, Ruthanna Hopper, Marin Hopper  |
| Yezh vamm | saozneg  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | saozneg  |
| Yezh implijet dre skrid | saozneg  |
| Bet war ar studi e | Actors Studio, Helix High School, Kansas City Art Institute, Lee Strasberg Theatre and Film Institute  |
| Lec'h annez | Kansas  |
| Lec'h labour | Los Angeles, Stadoù-Unanet  |
| Deroù ar prantad labour | 1954  |
| Dibenn ar prantad labour | 2010  |
| Filmadurezh | Dennis Hopper filmography  |
| Oberenn heverk | Rebel Without a Cause, Easy Rider, Apocalypse Now, Blue Velvet, Colors  |
| Teuliad arzour e | National Gallery of Art Library  |
| Prantad | XXvet kantved  |
| Dileuriad ar gwirioù a aozer | reproduction right not represented by CISAC member  |
| Rummad tost | Category:Films directed by Dennis Hopper, Category:Films with screenplays by Dennis Hopper  |
| Statud e wirioù aozer | Oberennoù dezhe gwirioù aozer  |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts  |

  Eus Wikidata
**Dennis Lee Hopper**, ganet d'ar 17 a viz Mae 1936 e Dodge City (Kansas) hag aet da Anaon d'an 29 a viz Mae 2010 e Los Angeles, a oa un aktour, filmaozer, poltreder hag arzour ar gwelet stadunanat. Gwelet e oa evel un aktour diazez eus al luskad anvet *New Hollywood*. Enoret eo bet alies gant prizioù e Gouel Canas ha Mostra Venezia, ha lakaet e anv evit daou Academy Awards, ur Primetime Emmy Award ha daou Golden Globe Awards.

## Notennoù ha daveennoù
# AMC (chadenn skinwel)

AMC

specialty channel, cable channel| Deiziad krouiñ | 1 Here 1984  |
| Testenn ar ger-stur | Story Matters Here, Something More, TV for Movie People  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| Perc'hennet gant | AMC Global Media  |
| Sez sokial | New York  |
| Yezh implijet | saozneg  |
| Lec'hienn ofisiel |   |

  Eus Wikidata
**AMC** zo ur chadenn skinwel stadunanat. Abaoe 2002 e ro tro da welet ur meskaj krouidigezhioù AMC, dreist-holl dramaoù ha diellfilmoù, met ivez abadennoù skinwel prenet, ha filmoù bet embannet er sinema.

Lañset e oa bet e fin 1984 evel an **American Movie Classics**, ha chomet eo diazez an AMC Networks. Skignañ a ra filmoù klasel (savet a-raok ar bloavezh 1970), damheñvel ouzh Turner Classic Movies, ar chadenn gevezer. E 2002 he doa AMC roet lamm d'an anv *American Movie Classics*, dre ma oa bet kemmet a galz ar programadur.

## Notennoù ha daveennoù

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn AMC
# It's a Lovely Day Today

"**It's a Lovely Day Today**" zo ur ganaouenn saoznek savet gant Irving Berlin hag embannet e 1950 evit ar gomedienn war gan *Call Me Madam*, a voe graet ur film anezhi diwezhatoc'h.

Brudet eo doareoù Perry Como ha Doris Day, pe re Ethel Merman, Ella Fitzgerald hag Astrud Gilberto.

Ur sonenrolladur a voe graet gant Perry Como ha The Fontaine Sisters gant Mitchell Ayres hag e laz-seniñ en New York d'ar 26 a viz Gouhere, 1950. Embannet e voe gant RCA Victor Records, dindan an niverenn 20-3945 (en SUA), ha gant EMI en anv His Master's Voice dindan an niverenn B 10221.

## Notennoù
# Lu an Unvaniezh

Lu an Unvaniezh

Lu| Deiziad krouiñ | 28 C'hwevrer 1861  |
| Lealded | Stadoù-Unanet  |
| Brezel | Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika  |
| Diazezer | Abraham Lincoln  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| Aozadur mamm | United States Department of War (1789 - 1947)  |
| Sez sokial | Washington D.C.  |
| Deiziad divodañ | 26 Mae 1865  |
| Renet gant | Abraham Lincoln, Andrew Johnson  |

  Eus Wikidata
Banniel stadoù-Unanet Amerika etre 1863 ha 1865. 35 steredenn evit 35 Stad.
An **Union Army** (Arme an Unvaniezh), pe **Federal Army** (Arme kevredadel), a veze graet eus arme douar an United States Army a stourmas evit difenn unvaniezh Stadoù Amerika e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.

## Pourveziñ

Pourveziñ an Union Army war an tachennoù emgann a oa ur gudenn vras. Gwellaet e voe kalz an dezougen hag an teknikoù evit gwareziñ ar boued hag ar poultr dre implij al linennoù-tren. Ar Jeneral Montgomery C. Meigs a voe unan eus ar pennoù brezel pouezusañ er reveulzi teknikel-se.
# Brec'h (kleñved)

*Ur pennad brec'h zo ivez.*
Brec'h

infectious disease, Doare ar c'hleñved, azoniad pe sin mezhegel| Abeg pennañ | Variola virus (vaccinia)  |
| Afflicts | den  |
| Dibarder mezegel | infectious diseases  |
| Medical examination | physical examination, Korrgreskerezh elektronek, passive hemagglutination test  |
| Louzoù | metisazone, tecovirimat  |
| Anatomical location | zone of skin  |
| Deiziad divodañ | 1978  |
| Deskrivet en URL |   |
| Has natural reservoir | den  |
| Anaouder WordLift |   |
| ICD-9-CM | 050.9, 050  |
| ICPC 2 ID | A76  |

  Eus Wikidata
 Plac'hig eus Bangladesh tapet gant ar vrec'h e 1973
Ar **vrec'h** zo ur c'hleñved degaset gant ur viruz, pe *poksviruz*, eus ar re begusañ.

Dont a ra an anv latin *variola* eus an anv *varus*, a dalvez kement ha burbuenn, hag eus *varius*, a zo brizh pe brizhellet.

D'an 8 a viz Mae 1980 e tisklêrias Aozadur Bedel ar Yec'hed e oa bet faezhet ar vrec'h er bed.

## Tud bet tapet gant ar vrec'h

Tud marvet gant ar vrec'h
* Loeiz XV, roue Bro-C'hall.
* José, Priñs Brazil (1761-1788), priñs pennhêr Portugal.

Tud klañv gant ar vrec'h
* Turlough O'Carolan, dallet gant ar vrec'h d'an oad a 18 vloaz.
* Jozef Stalin a oa bet tapet gant ar vrec'h, ha chomet e oa ar roudoù war e zremm ; ne vez ket gwelet war ar skeudennoù rak diverket eo bet ar brizhelloù.

## Notennoù
# Calvin Coolidge

|  Calvin Coolidge |
| --- |
|

---

 |
| **Niv urzh** | 30vet |
| **Strollad politikel** | republikan |
| **Kefridi** | 3 a viz Eost 1923 4 a viz Meurzh 1929 |
| **Besprezidant** | Charles G. Dawes |
|

---

 |
| **Ganedigezh** | 4 a viz Gouere 1872 Plymouth, Vermont |
| **Marv** | 5 a viz Gouere 1933 Northampton, Massachusetts |
|

---

 |
| **Micher** | Gwiraour |

**John Calvin Coolidge Jr** (1872 - 1933) eo bet an tregontvet Prezidant eus Stadoù-Unanet Amerika. Dont a reas war-lerc'h Warren G. Harding a oa marvet e-kerzh e gefridi er bloaz 1923 ha dilennet eo bet evit un eil prantad kefridi betek 1929.

A-du-krenn e oa Calvin Coolidge evit ma n’emellfe ket ar gouarnamant kevreadel en aferioù armerzh hag a-du-krenn gant politikerezh al "lezober" hag ar c'hevezerezh frank.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Prezidanted ar Stadoù-Unanet abaoe 1789** |  |

 |
|
1789 : **G. Washington**
1797 : **J. Adams**
1801 : **T. Jefferson**
1809 : **J. Madison**
1817 : **J. Monroe**
1825 : **J. Q. Adams**
1829 : **A. Jackson**
1837 : **M. Van Buren**
1841 : **W. H. Harrison**
1841 : **J. Tyler** |
1845 : **J. K. Polk**
1849 : **Z. Taylor**
1850 : **M. Fillmore**
1853 : **F. Pierce**
1857 : **J. Buchanan**
1861 : **A. Lincoln**
1865 : **A. Johnson**
1869 : **U. S. Grant**
1877 : **R. B. Hayes**
1881 : **J. A. Garfield** |
1881 : **C.A. Arthur**
1885 : **S. G. Cleveland**
1889 : **B. Harrison**
1893 : **S. G. Cleveland**
1897 : **W. McKinley, Jr.**
1901 : **T. Roosevelt, Jr.**
1909 : **W. H. Taft**
1913 : **T. W. Wilson**
1921 : **W. G. Harding**
1923 : **J. C. Coolidge,Jr.** |
1929 : **H. C. Hoover**
1933 : **F. D. Roosevelt**
1945 : **H. S. Truman**
1953 : **D. D. Eisenhower**
1961 : **J. F. Kennedy**
1963 : **L. B. Johnson**
1969 : **R. M. Nixon**
1974 : **G. R. Ford, Jr.**
1977 : **J. E. Carter**
1981 : **R. W. Reagan** |
1989 : **G. H. W. Bush**
1993 : **W. J. Clinton**
2001 : **G. W. Bush**
2009 : **B. H. Obama**
2017 : **D. J. Trump**
2021 : **J. R. Biden, Jr.**
2025 : **D. J. Trump** |
| (gwelet ivez : Stadoù-Unanet Amerika • Ti Gwenn) |
# Unvaniezh demokratel etrebroadel

Unvaniezh demokratel etrebroadel

political international| Deiziad krouiñ | 24 Mezheven 1983  |
| Anv er yezh orin | International Democracy Union  |
| Anv berr | IDU, UDI, МДС  |
| Prezidant | Stephen Harper  |
| Stad | Internationality  |
| Ideologiezh politikel | Mirouriezh  |
| Sez sokial | München  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Rummad evit an izili | Category:International Democracy Union member parties  |

  Eus Wikidata
An **Unvaniezh demokratel etrebroadel** (UDI) zo un aozadur etrebroadel hag a vod strolladoù mirour hag, a-wezhioù demokrat-kristen eus ar bed a-bezh. Savet eo bet e 1983. Emañ e sez en Oslo. Ur 80 strollad bennak a oa ezel anezhañ pe kevredet gantañ (2012), evel, da skouer, an UMP.
# Civil War Trust

Civil War Trust

aozadur hep pal kenwerzhel| Tachenn labour | emgann, istor milourel  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| E tiriad | Washington D.C.  |
| Ezel eus | National Coalition for History  |
| Furm lezennel | 501(c)(3) organization  |
| Sez sokial | Washington D.C.  |
| Yezh implijet | saozneg  |
| Lec'hienn ofisiel |   |

  Eus Wikidata
O. James Lighthizer prezidant an aozadur
Ar **Civil War Trust**, **Civil War Preservation Trust** betek 2011, zo un aozadur digorvo stadunanat savet dreist-holl evit gwareziñ tachennoù emgann Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Ar Civil War Trust a ro harp da programmoù deskadurezh kement ha brudañ hêrez ar vro evit an douristed hag ar boblañs.

Poltred John Salmon Ford, restroù eus ar brezel diabarzh a vez gwarezet ivez gant an aozadur.
Krouet e oa bet an aozadur e 1991.

## Istor

Kentañ luskad modern gwareziñ tachennoù emgann ar Brezel diabarzh stadunanat a oa bet douget gant an Association for the Preservation of Civil War Sites (APCWS), a oa bet krouet e 1987. APCWS n'en doa ket savetaet nemetken degadoù a devezhioù arad eus tachennoù emgann diouzh an distruj, met a roas ivez tourioù gwelladenniñ ha kendivizoù etre istorourien arbenikaet ar mare.

Ar Civil War Trust, un aozadur digorvo all gant ar pal gwareziñ tachennoù emgann ar brezel diabarzh a oa bet savet e 1991. Ar Civil War Trust en doa sikouret da saveteiñ 27 km2 e-pad a zouaroù, a sevenas programmoù deskadurezh met a glaskas ivez degas ur sell aketus d'ar boblañs war perak e oa pouezus saveteiñ ha gwareziñ an tachennoù istorel.

Steuñv gwareziñ tachenn emgann Cedar Creek diouzh ledañ al Limestone Mines
## Tachennoù emgann gwarezet

Ar Civil War Trust a zo deuet a-benn da wareziñ da vat tro 170 km² a dachennoù brezel hag e-tro 120 lec'h emgann ledet dre 20 stad disheñvel eus Stadoù-Unanet Amerika.
# Confederate Memorial Day

Lid-enor da Moses Jacob Ezekiel en Bered vroadel Arlington e 2014
**Confederate Memorial Day** pe **Confederate Heroes Day** en Texas, ha **Confederate Decoration Day** en Tennessee, zo un devezh dilabour e meur a stad eus su Stadoù Unanet Amerika ha dalc'het da zevezhioù disheñvel hervez ar stad abaoe fin Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. E bal eo enoriñ an 258 000 bennak a soudarded ha martoloded kengevreet marvet er stourm a-enep an Unaniezh.

An devezh dilabour-se a zo e fin miz Ebrel e meur a stad, evit derc'hel soñj eus kodianidigezh al lu gengevreet diwezhañ e Bennett Place d'ar 26 a viz Ebrel 1865. Lidet e vez an devezh-se alies e stadoù ar c'hreisteiz met n'eo un devezh gouel ofisiel nemet e South Carolina, Mississippi, hag Alabama.

* E 1903
* E 1912
* E 1922
* E 1992
* E 2014
# Memorial Day

Memorial Day

deiz-gouel| Rann eus | federal holiday in the United States  |
| Deiziad krouiñ | 30 Mae 1868  |
| Anv er yezh orin | Memorial Day  |
| Anvet diwar | kounlec'h  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| Raklec'hiet gant | Washington's Birthday  |
| Heuliet gant | Independence Day  |
| Kounaat a ra | marv war an dachenn  |
| Day in year for periodic occurrence | lun diwezhañ miz Mae  |
| Intangible cultural heritage status | Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed  |
| Miz ar bloaz | Mae  |

  Eus Wikidata
**Memorial Day** (anvet da gentañ **Decoration Day**) zo unan eus an devezhioù dilabour kevredadel stadunanat evit enoriñ ha dougen kañv d'ar soudarded stadunanat marvet o servij e Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet. Dalc'het e vez da lun diwezhañ miz Mae. Ar Memorial Day a zo ivez en un doare nann ofisiel penn-kentañ an hañv er Stadoù-Unanet.

## Notennoù ha daveennoù
# Listenn armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika

Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a voe ur mare emdroadur a-bouez evit an armoù. Reoù nevez a zeuas etrezek an tachennoù emgann. Er brezel-mañ e voe amprouet da vat armoù aotomatek evel ar mindrailherezioù, pe an armoù hiniennel damatomatek kentañ evel ar fuzuilhoù Spencer. Dre o donedigezh, pevar bloaz brezel drastus e voe, gant etre 620 000 ha 750 000 soudard lazhet, un niver uheloc'h evit sammad kolloù soudarded Stadoù-Unanet Amerika e-pad ar C'hentañ Brezel-bed hag an Eil Brezel-bed. Distrujet e voe darn eus frammadurioù stadoù su ar vro.

## Armoù gwenn

* Arkansas toothpick
* Baionetez
* Kontell Bowie
* Model 1840 light artillery saber
* Model 1832 foot artillery sword
* Joe Brown’s pike

## Fuzuilhoù ha mouskedoù

* Springfield Model 1861
* Springfield Model 1863
* Fayetteville
* Sharps
* Spencer
* Henry
* Whitworth

## Revolverioù

* Colt 1851 Navy

Ar Gatlings ouzh ar stourm e-pd Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika
## Mindrailherezioù

* Gatling (mindrailherez)
* Confederate revolving cannon
* Williams Gun
* Agar gun

## War-vor ha dindan-vor

* *Evit mont pelloc'h: Dictionary of American Naval Fighting Ships*

#### Bigi hobregoner

* USS Monitor
* CSS Virginia (Merrimack)

#### Bigi sonner

* CSS David
# Copperheads

Copperheads

strollad politikel| Deiziad krouiñ | 1850  |
| Deiziad divodañ | 1864  |

  Eus Wikidata
Er bloavezhioù 1860, ar **Copperheads**, lesanvet ivez **Demokrated peoc'hus** (saozneg: *Peace Democrats*,) a oa ul luskad eus ar Strollad Demokratel war tiriad an Unvaniezh a oa enebet ouzh Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika ha goulenn a raent un emvod peoc'h diouzhtu gant ar re Kengevreet.

Ar Republikaned a oa kroget d'ober "Copperheads" (sarpant penn kouevr) eus an Demokrated enebet ouzh ar brezel, diwar anv an Agkistrodon contortrix, ur spesad naered binimus ha dañjerus. An Demokrated-se o doa kroget da implij al lesanv "head" evel un arouez a frankiz. En tu all an Demokrated a oa a-du gant ar brezel a veze graet War Democrats anezho. Ar Copperheads o devoa daou ezel eus ar C'hongress eus Ohio: Clement L. Vallandigham hag Alexander Long. Ar Republikaned a dage anezho oc'h implij an abeg a dreitouriezh betek barnañ lod e 1864.

## Notennoù ha daveennoù