# Sachsenhausen (kamp-kreizennañ)

Mont e-barzh ar c'hamp e 2004
Prizonidi e kamp Sachsenhausen e 1938
**Sachsenhausen** a oa ur c'hamp-kreizennañ nazi savet e 1935, tregont km e norzh ac'hann da Verlin. Kemer a reas plas hini Orianenburg a oa bet digoret e 1933 ha serret e 1935. Ne voe ket bac'het kalz Yuzevien er c'hamp met kentoc'h prizonidi bolitikel a bep seurt broadelezhioù. Etre 1936 ha 1945 e voe bac'het ennañ war-dro 200 000 den ha 100 000 a varvas ennañ. E miz Eost 1941 e voe lazhet ennañ ouzhpenn 13 000 prizoniad brezel soviet. C'hwec'h kant hektar e oa gorread ar c'hamp, hiziv an deiz eo bet lakaet da lec'h-koun (*Gedenkstätte*).

* Ouzhpenn al logelloù boutin e oa re all ma veze bac'het an tud vrudet enne. E-touez an dud brudet a voe bac'het e Sachsenhausen e voe :
	+ Stepan Bandera, politikour ukrainat,
	+ Salah Bouchafa, stourmer aljeriat,
	+ Iakov Djougachvili, mab henañ Jozef Stalin,
	+ Herschel Grynszpan, muntrer Ernst vom Rath,
	+ Francisco Largo Caballero, bet e penn gouarnamant Republik Spagn e penn-kentañ ar brezel diabarzh,
	+ Georges Mandel, politikour gall,
	+ Paul Reynaud, politikour gall,
	+ Fritz Thyssen, embreger alaman,
	+ Kurt von Schuschnigg, bet kañseller Aostria.

Heinrich Himmler (Reichsführer SS) o weladenniñ kamp Sachsenhausen e 1936
E kamp Sachsenhausen e voe staliet ensellerezh kreiz SS hag ennañ e voe arnodet an teknikoù peurlazhañ a-raok o implijout e kampoù all.

Lakaet e veze ar brizonidi da labourat e diavaez ar c'hamp, e kampoù bihanoc'h anvet *kommandos*. Ouzhpenn bezañ lakaet da labourat er c'hoad e vezent lakaet da dresañ armoù. Ur stal-labour aozañ moneiz faos a voe savet ennañ ivez, e-tro pemzek million a lurioù saoz a voe produet.

Dieubet e voe prizonidi ar c'hamp gant an Arme Ruz e fin miz Ebrel 1945. Ennañ e chome war-dro 3 000 prizoniad (an hanter anezho a oa maouezed). Implijet e voe ar c'hamp gant Soviediz etre 1945 ha 1950. Ennañ e voe bac'het neuze fonksionerien nazi hag enepkomunourien. Soñjal a reer e varvas 12 000 den ennañ d'ar mare-se abalamour d'an doareoù bac'hañ ha da gleñvedoù-red.

## Gwelout ivez

* Roll kampoù-bac’h an nazied

## Liammoù diavaez

* Kevredigezh prizonidi ar c'hamp
* Kamp Sachsenhause e lec'hienn jewishgen.org
* Lec'hienn Mirdi kamp Sachsenhausen en Oranienburg

**L O S K A B E R Z H**

| Diazezoù |
| --- |
| Enepyuzevegezh • Gouennelouriezh • Naziegezh • Lezennoù Nürnberg • Eutanaziezh T-4 • Kamp-bac'h nazi • Roll kampoù-bac’h an nazied • Tric'horn (kampoù bac'h) • Gouennlazh |
| Yuzevien |
| **Shoah** |
| **Pogromoù :** Nozvezh ar strink |
| **Ghettoioù an nazied :** Ghetto Varsovia • Ghetto Łódź • Ghetto Krakovia • Theresienstadt |
| **Einsatzgruppen :** Babi Yar • Rumbula • Lazhadeg Ponary • Lazhadeg Odesa |
| **Diskoulm diwezhañ :** Kendiviz Wannsee • Aktion Reinhard • Ziklon B |
| **Kampoù-diouennañ :** Auschwitz-Birkenau • Bełżec • Bergen-Belsen • Buchenwald • Chełmno • Dachau • Kreñvlec'h Breendonk • Oranienburg • Sachsenhausen • Kamp-distruj Sobibór • Treblinka |
| **Rezistañs :** Emsav Ghetto Varsovia |
| Romed |
| Porajmos |
| Slaved |
| Generalplan Ost |
| Heñvelrevaded ha Lesbianed |
| Istor an dud heñvelrevel dindan ren an nazied |
| Torfedourien bennañ |
| **Trede Reich :** Adolf Hitler • Reinhard Heydrich • Adolf Eichmann • Heinrich Himmler • Rudolf Höss • SS • Gestapo
**Prosez Nürnberg** |