Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# རྨ་ཆུ།

**རྨ་ཆུ། Machu**
|  |
|  |
| འགོ་ཁུངས། | མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཨ་ཆེན་གངས་རི། |
| འབབ་ཡུལ། | པྰོ་ཧེ་རྒྱ་མཚོ། |
| ཁོངས་གཏོགས་རྒྱལ་ཁབ། | རྒྱ་ནག |
| སྤྱིའི་རིང་ཚད། | སྤྱི་ལེ ༥༤༦༤ |
| མགོ་ཁུངས་ཀྱི་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨིས། | ༤༥༠༠ |
| བཞུར་ཚད། | ༢༥༧༡ m³/s |
| འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱོན། | སྟོང་སྨིས་གྲུ་བཞི་མ ༧༥༢ ༠༠༠ |

བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། རྨ་ཆུ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དཀྱིལ་གྱི་ཕྲལ་རིང་རིང་མོའི་ལྷོ་རྒྱུད་ནས་བབས་ཏེ། མཚོ་སྔོན། སི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། ཉིང་ཞ། ནང་སོག ཧྲན་ཞི། ཧྲའན་ཞི། ཧོ་ནན་ཏེ་ཞིང་ཆེན་དགུ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་བཅས་བརྒྱུད་ནས་པོ་ཧེ་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས། བོད་ཡུལ་དུ་རྨ་ཆུར་གཙང་ལག་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་དར་ལག་ཆུ། རྩེ་ཆུ། གསེར་ཆེན་ཆུ། ཆུ་སྔོན། འབའ་ཆུ། དགུ་ཆུ། ཙོང་ཆུ། སྐ་ཆུ། ཀླུ་ཆུ། བསང་ཆུ། འཇུ་ལག་ཆུ་སོགས་ཡོད། གངས་ལྗོངས་སུ་བཞུར་རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ ༡༦༩༣.༨དང་། སྤྱིའི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ ༥༤༦༤ ཡོད།

རང་རྒྱལ་གྱི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཨང་གཉིས་པ་རྨ་ཆུ་དེའི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ལྔ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞི་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དཀྱིལ་རྒྱུད་ཀྱི་རི་བོ་བཱ་ཡན་ཧ་རི་ནས་མགོ་ཐོན་ཏེ། ཐོག་མར་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་འབབ་ཅིང་། དེ་ནས་སི་ཁྲོད་ཞིང་ཆེན་དང་། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་མཚམས་ནས་འགག་འཕྲང་དོག་པོ་བརྒྱུད་དེ་འཁྱོག་པོར་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བབས་ཅུང་དམའ་བ་ནས་འབབ་ཏེ་ཉིང་ཧྭ་ཧུ་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བརྒྱུད་ནས་ནང་སོག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་སླེབས་པ་དང་ཡིན་ཧྲན་རི་བོས་འགྲོ་ལམ་བཀག་པས་ཐོག་མར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོག་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འཁྱོགས་ཏེ་ཧྲའན་ཤིས་ཞིང་ཆེན་དང་ཧྲེན་ཤིས་ཞིང་ཆེན་གྱི་བར་ས་དཀར་མཐོ་སྒང་གི་འགག་འཕྲང་ཧ་ཅང་དོག་ས་ནས་དྲག་ཏུ་རྒྱུགས་ཅིང་ཧྲའན་ཤིས་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཐུང་ཀོན་ལ་སླེབས། དེ་ནས་ཆིན་ལིང་རི་བོས་འགྲོ་ལམ་བཀག་པས་སླར་ཡང་ཁ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཏད་ནས་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་ལ་འབབ་ཏེ་སན་མན་ཞའི་སྒོ་གསུམ་འགག་འཕྲང་ནས་དལ་པོར་འབབ་ཏེ་ཧྲན་ཏུང་ཞིང་ཆེན་བརྒྱུད་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་པོ་ཧེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འབབ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
རྨ་ཆུ་ཆུག་པ་གསུམ་དུ་རྩི་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་བཱ་ཡན་ཧ་རིའི་ཁ་ཚུར་བལྟའི་ཆུ་རྣམས་རྨ་གཡང་ཕྱུགས་མོའི་གཞུང་དུ་འབབ་པ་རྣམས་རྨ་ཆུའི་མགོ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ལྷོ་ངོས་སུ་འབབ་པ་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གཡོན་ནས་ཐོན། རིམ་གྱིས་བྱང་དུ་འཁྱོག་པ་དཀར་དབུར་རྐ་ཆུང་དང་། ཚ་གན་པེ་ཤིང་གི་མདུན་ནས་དམེ་ཆུ་འདྲེས་ཏེ་ནུབ་ངོས་དྲང་པོར་བགྲོད་པའི་ཁུག་སོ་གཅིག གཤི་མདོ་དང་རྩེ་མདོར་གཤི་ཆུ་དང་རྩེ་ཆུ་འདྲེས་ཤིང་། ར་རྒྱ་ནས་སླར་ཡང་བྱང་དུ་འབབ་པ་འབལ་མདོ་ནས་ཤར་ངོས་དྲང་པོར་འབབ་པའི་ཁུག་སོ་གཅིག་ལོ་ཀྱ་ཏུན་ངོས་ནས་བྱང་དུ་འཁྱོག་པ་རིམ་གྱིས་ཤར་དུ་རྒྱ་ནག་ཞིང་ས་བཅུ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ལན་ཇུའི་མཁར་མོ་ཆེའི་མདུན་ལ་བརྒྱུད་ནས་སོག་ཡུལདུ་འབབ་པའི་ཁུག་སོ་གཅིག་བཅས་ཁུག་སོ་གསུམ་དུ་གྲགས་སོ། །

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*

རྨ་ཆུ་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་རིང་ཚད་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། བ་ཡན་ཧ་རིའི་རི་རྒྱུད་ནས་བཞུར་ཏེ་རྒྱལ་ནང་གི་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་དགུ་བརྒྱུད་མཐར་པོ་ཧེ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། ཆུ་བོ་འདིའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྟོང་རྨིད 5464 ཙམ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིའི་འབབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ 75442 ལྷག་ཡོད།

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ཇེ་རུ་ས་ལེམ།

**ཇེ་རུ་ས་ལེམ་**(*יְרוּשָׁלַיִם*)ནི་ཨི་སི་ར་ཨེལ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།

## མིང་འབྱུང་ཚུལ།

## ལོ་རྒྱུས།

## ས་ཁམས།

## དཔལ་འབྱོར།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

* ཇེ་རུ་ས་ལེམ། - Jerusalem - ירושלים།
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

== ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི། ==القدس

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# མ་རིས་ལེན་ཌ།

མ་རིས་ལེན་ཌ།
**མ་རིས་ལེན་ཌ་**(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: *Maryland*)ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།

## ལོ་རྒྱུས།

## སྐྱེལ་འདྲེན།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*
*
* Baltimore
*
*
*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# རྩིས་རིག

རྩིས་རིག་པའི་བསྐོར་གྱི་ཐ་སྙད།

དང་པོ། གྲངས་རིག་བསྐོར།

༡ བཅུ་གོང་འགྲིལ།

དེ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མཚོན་ཐབས་ཤིག་ཡིན། ཀླད་ཀོར་ནས་དགུ་པར་གྱི་གྲངས་རྣམས་སྤྱད་ཡོད། རྒྱུན་པར་ངེད་ཚོས་སྤྱོད་པའི་གྲངས་རྩིས་ཐབས་དེ་ནི་བཅུ་གོང་འགྲིལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན། དེ་མིན་རྩིས་འཁོར་ནང་སྤྱོད་ཆེ་བའི་གཉིས་གོང་འགྲིལ་དང་བཅུ་དྲུག་གོང་འགྲིལ་སོགས་ཡོད། །

༢ མཉམ་བྱ།

མཉམ་བྱ་ནི་མ་ཤེས་པའི་གྲངས་གང་རུང་ཞིག་ཚུད་ཡོད་པའི་མཚུངས་ལ་ཕྲེང་ཟེར།
དཔེ་ན། x+12=34 ལྟ་བུའོ། །
མཉམ་བྱའི་དབྱེ་བ། གལ་སྲིད་མཉམ་བྱའི་ནང་མ་ཤེས་པའི་གྲངས་xདང༌། xཡི་ཐེངས་གྲངས་མཐོ་
ཤོས་Mཡིན་ཚེ། ང་ཚོས་མཉམ་བྱ་དེ་ལ་རྒྱུ་xདང་ཐེངས་Mཡི་མཉམ་བྱ་ཞེས་འབོད།
དཔེར་ན། X+Y=30ལྟ་བུ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཐེངས་གཅིག་གི་མཉམ་བྱ་ཡིན།
འགྲོལ་ཐང་ནི་མཉམ་བྱ་འགྲོལ་རྗེས་མི་ཤེས་པའི་གྲངས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གྲངས་ཐང་ལ་ཟེར།
དཔེར་ན། X=22ནི་མཉམ་བྱ་x+12=34 ཡི་འགྲོལ་ཐང་ཡིན།

༣ རྟེན་འབྱུང་གྲངས།

དེ་ནི་གྲངས་ཞིག་ལ་རྟེན་ནས་གྲངས་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན། དཔེར་ན། y=ax+b ལྟ་བུ་དེའི་ནང་aདང་bནི་ཤེས་ཟིན་པའི་གྲངས་ཡིན་པ་མ་ཟད་aནི་ཀླད་ཀོར་ཡིན་
མི་ཆོག དེ་ན་xལ་གྲངས་ཐང་གང་རུང་བ་ཞིག་ལེན་སྐབས། དེ་དང་དུས་མཚུངས་Yལ་ཡང་གྲངས་ཐང་ཞིག་
ཡོད་པ་ཡིན། རྟེན་འབྱུང་གྲངས་དེ་དོན་དངོས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་བོད་སྤྱོད་ཡོད་དམ་མེད་ཞེ་ན།
ཁོ་ནི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་སྤྱོད་མཁོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྩིས་རིག་གི་ལག་ཆ་ཞིག་ཡིན།

༤ ཚོ་གྲངས།

༥ ཕྱོགས་ཚད།

ཆེ་ཆུང་ནང་ཁ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཚད་ལ་ཕྱོགས་ཚད་ཟེར། དཔེར་ན། ཤུགས།
དེ་མིན་ཆེ་ཆུང་ཡོད་ལ་ཁ་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཚད་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དཔེརན། བརྩོལ་བ།

༦ གྲངས་ཕྲེང༌།

གྲངས་ནི་དུས་རྒྱུན་གྲངས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ་ཕྲེང་ནི་མང་པོ་འཚོགས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ན་དེའི་དོན་ནི་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་འཚོགས་པའི་དོན་ཡིན། དཔེར་ན། 1,3,5,7,… ལྟ་བུ་ནི་ཡ་གྲངས་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པའི་གྲངས་ཕྲེང་ཞིག་ཡིན།

༧ རིམ་ཁྱད་གྲངས་ཕྲེང༌།

དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་གྲངས་ཕྲེང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་

༨ སྡུརམཚུངས་གྲངས་ཕྲེང༌།

དེ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་གྲངས་ཕྲེང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་གྲངས་ཕྲེང་གི་གྲངས་ཨང་གསུམ་པ་དང་ཨང་གཉིས་པའི་སྡུར་གྲངས་དང་ཨང་གཉིས་པ་
དང་ཨང་དང་པོའི་སྡུར་གྲངས་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན།

གཉིས་པ། དབྱིབས་རྩིས་བསྐོར།

༡སྙོམས་ངོས་མཉམ་འགྲོ

༢ དྲང་ཐིག

གསེག་ཕྱོད་
འཁྱོག་ཐིག

ཐིག་ཐུམ།

ཟུར་གསུམ་མ།

མཉམ་འགྲོ་མཐའ་བཞི་མ།

གྲུ་ཞི་ནར་མོ།

གྲུ་ཞི་ཁ་གང་མ།

གྲུ་བཞི་ནར་གཟུགས།

གྲུ་བཞི་ལྷམ་པ།

ཀ་ཟླུམ།

གྲུ་གསུམ་ཀ་བ

གྲུ་བཞི་སྙུང་བུ

འཇོང་སྒོར་
ཟུང་ལྡན་འཁྱོག་ཐིག

འཕངས་ཐིག

མདོ་ཚེག

གསུམ་པ། རྩིས་རིག་ཐ་སྙད།

ར་སྤྲོད
ལྡོག་ཕྱོགས་
དྲང་འཕྱང་

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

7
# ཨ་ཌི་སི་ཨ་བ་བ།

**ཨ་ཌི་སི་ཨ་བ་བ་**(Addis Ababa)ནི་ཨི་ཐི་ཨོ་པི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།

## ལོ་རྒྱུས།

## ཆབ་སྲིད།

## ས་གཤིས།

## དཔལ་འབྱོར།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ཁོ་ཁེ་གླིང་ཚོམ།

|  |  |
| --- | --- |
|    | **མི་གཞན་གྱིས་ཁྱེད་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་འདིའམ་དུམ་བུ་འདི་འབྲེལ་དགོས་པའི་བསམ་འཆར་འདུག „ཁོ་ཁེ་གླིང་ཕྲན་རྒྱལ་ཁབ་“!** ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་གླེང་མོལ་ མང་པོ་མཐོང་ཐུབ། |

**ཁོ་ཁེ་གླིང་ཚོམ་**(*Cook Islands*)ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨ་ཝ་རུ་ཨ་རེད།

## མིང་འབྱུང་ཚུལ།

བོད་ཅེས་པའི་མིང་གི་བྱུང་ཚུལ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་མི་ཕན་ཚུན་དབར་སྐད་བཏོང་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ བོས་ བོད་ཅེས་སྒྲ་བསྒྱུར་བ་ཡིན།

## ལོ་རྒྱུས།

## ས་ཁམས།

## དཔལ་འབྱོར།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*
*
*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ཟླ་བ་གཉིས་པ

## ཟླ་༢ཚེས་༡

## ཟླ་༢ཚེས་༢

## ཟླ་༢ཚེས་༣

## ཟླ་༢ཚེས་༤

## ཟླ་༢ཚེས་༥

## ཟླ་༢ཚེས་༦

## ཟླ་༢ཚེས་༧

## ཟླ་༢ཚེས་༨

## ཟླ་༢ཚེས་༩

## ཟླ་༢ཚེས་༡༠

## ཟླ་༢ཚེས་༡༡

## ཟླ་༢ཚེས་༡༢

## ཟླ་༢ཚེས་༡༣

## ཟླ་༢ཚེས་༡༤

## ཟླ་༢ཚེས་༡༥

## ཟླ་༢ཚེས་༡༦

## ཟླ་༢ཚེས་༡༧

## ཟླ་༢ཚེས་༡༨

## ཟླ་༢ཚེས་༡༩

## ཟླ་༢ཚེས་༢༠

## ཟླ་༢ཚེས་༢༡

## ཟླ་༢ཚེས་༢༢

## ཟླ་༢ཚེས་༢༣

## ཟླ་༢ཚེས་༢༤

## ཟླ་༢ཚེས་༢༥

## ཟླ་༢ཚེས་༢༦

## ཟླ་༢ཚེས་༢༧

## ཟླ་༢ཚེས་༢༨

## ཟླ་༢ཚེས་༢༩
# མ་ལ་ཝི།

**མ་ལ་ཝི་**(Malawi)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལི་ལོང་ཀུའེ་རེད།

## མིང་འབྱུང་ཚུལ།

## ལོ་རྒྱུས།

## ས་ཁམས།

## དཔལ་འབྱོར།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ཨྰ་རི་ཟོ་ནྰ།

ཨྰ་རི་ཟོ་ནྰ།
**ཨྰ་རི་ཟོ་ནྰ་**(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: *Arizona*)ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།

## ལོ་རྒྱུས།

## སྐྱེལ་འདྲེན།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

* Flag of Arizona
*
*
*
*
* བྱ།

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ལའུ་ཉིང་ཞིང་ཆེན།

ལའུ་ཉིང་ཞིང་ཆེན།
**ལའུ་ཉིང་**(རྐྱ་མི་:辽宁)ནི་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།

## ལོ་རྒྱུས།

## སྐྱེལ་འདྲེན།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ཧོང་ཧྲན་རི་བོ།

ཡིག་ཆ།:ཧོང་ཧྲན་རི་བོ།.jpg
Tourist steps built on the cliffs of Huangshan
**ཧོང་ཧྲན་རི་བོ་**ནི་ཨན་ཧུའེ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། དེ་ལ་"ལྷུན་པོ་རྣམ་ལྔ་མཇལ་རྗེས་རི་བོ་གཞན་མི་བལྟ།། ཧོང་ཧྲན་རི་བོ་མཇལ་རྗེས་ལྷུན་པོ་ལྔར་མི་བལྟ།།"ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད། ཧོང་ཧྲན་རི་བོར་རྨད་བྱུང་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ། ཐང་ཤིང་དང་། བྲག་རྡོ། སྤྲིན་མཚོ། ཆུ་ཚན་བཅས་ཡིན། ཧོང་ཧྲན་རི་བོའི་ཐང་ཤིང་ནི་ཀྲོང་ངེར་འགྱིང་ཞིང་ཉམས་འགྱུར་སྟོང་གིས་མཛེས། ཧོང་ཧྲན་རི་བོའི་གནམ་གཤིས་རླན་གཤེར་ཆེ་བས་ལོ་ཁོར་མོ་ཡུག་ལ་སྤྲིན་སྨུག་འཁྲིགས་རྒྱུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་ལ། སྤྲིན་ཕུང་བརྟོལ་བའི་རི་རྩེ་མཐོན་པོ་དག་ནི་གླིང་ཕྲན་ཆུང་ངུ་རེ་རེ་བཞིན་སྤྲིན་དཀར་མཚོ་མོའི་ངོས་སུ་གཡེད། ཧོང་ཧྲན་རི་འདབས་ཀྱི་ཆུ་ཚན་ལ་ཆུ་འབབ་ཚད་ཆེ་ཞིང་དྲོད་ཚད་མཐོ་བས་སྙན་གྲགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད། ཧོང་ཧྲན་རི་བོའི་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཁུལ་དེ་༡༩༩༠ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་རིག་གསུམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གནས་དང་རང་བྱུང་ཉིས་ཀའི་ཤུལ་ནོར་གྱོ་གྲས་སུ་བཀོད་ཡོད།

## གསལ་བཤད།

## མཚོན་རྟགས།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## ཡོང་ཁུངས།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན།

## ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བསྡུས་མིང་ལ་ཆེན༼青༽ཟེར་ཞིང་། སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི72དང་། མི་གྲངས་ཁྲི་481ཡོད། འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་མི་རིགས་ནི་རྒྱ་རིགས་དང་བོད་རིགས། ཧུའེ་རིགས། ཧོར་རིགས། ས་ལར་རིགས། སོག་རིགས། ཧ་སག་རིགས་སོགས་ཡིན། ཞིང་ཆེན་འདིའི་ལྟེ་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཟི་ལིང་ཡིན། མངའ་ཁོངས་སུ་ས་ཁུལ 1དང་། རང་སྐྱོང་ཁུལ 6 ས་ཁུལ་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར 1 རྫོང་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར 2 རྫོང 30 རང་སྐྱོང་རྫོང 7 བཅས་ཡོད། བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་གྱིས་ཞིང་ཆེན་འདིའི་ས་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་80%ལྷག་ཟིན། བོད་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ས་ཁོངས་དབྱེ་ཕྱོགས་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཨ་མདོ་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན།

## ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། འབྲི་ཆུ་དང་རྨ་ཆུ། རྫ་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ནུབ་བྱང་ནི་ཚྭ་འདམ་གཞོངས་ཡིན་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ཡིན། མཚོ་སྔོན་པོ་ནི་བོད་ཁུལ་གྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚྭ་ལྡན་མཚེའུ་ཡིན།

## ལྗོངས་རྒྱུ་ས་གནས།

ཡུལ་སྐོར་བྱེད་ས་གཙོ་བོ་ལ་སྐུ་འབུམ་དགོན་པ་དང་རི་བོ་ཉི་ཟླ། མཚོ་སྔོན་པོ་སོགས་ཡོད།

| ས་ཁྲ་ | # | བོད་ཡིག | Wylie | རྒྱ་སྐད། |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
|  |
| 3 | ཟི་ལིང་། | zi-ling | 西宁市 | Xīníng Shì |
|  |
| 4 | མཚོ་ཤར། | mtsho-shar | 海东地区 | Hǎidōng Dìqū |
|  |
| 1 | མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་ཆ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། | mtsho-nub sog-rigs dang bod-rigs rang-skyong-khul | 海西蒙古族藏族自治州 | Hǎixī Měnggǔzú Zàngzú Zìzhìzhōu |
| 2 | མཚོ་བཡྣང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། | mtsho-byang bod-rigs rang-skyong-khul | 海北藏族自治州 | Hǎiběi Zàngzú Zìzhìzhōu |
| 5 | མཚོ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། | mtsho-lho bod-rigs rang-skyong-khul | 海南藏族自治州 | Hǎinán Zàngzú Zìzhìzhōu |
| 6 | རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། | rma-lho bod-rigs rang-skyong-khul | 黄南藏族自治州 | Huángnán Zàngzú Zìzhìzhōu |
| 7 | ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། | yul-shul bod-rigs rang-skyong-khul | 玉树藏族自治州 | Yùshù Zàngzú Zìzhìzhōu |
| 8 | མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། | mgo-log bod-rigs rang-skyong-khul | 果洛藏族自治州 | Guǒluò Zàngzú Zìzhìzhōu |