Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# རྒྱ་ཡིག་རིག་གནས་མུ་ཁྱུད་

རྒྱ་ཡིག་གི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་ཞེས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཀྲུང་གོ་དང་རྒྱའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཤིང་།སྔོན་ཆད་དམ་ད་ལྟ་ཐུན་མོང་ཐོག་རྒྱ་ཡིག་དང་ཡིག་སྐད་ཀྱི་ཡིག་རིགས་སུ་སྤྱོད་པའི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ཟེར། རྒྱ་ཡིག་གི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་དང་།ཨའོ་མོན།ཞང་ཀང་།ཐའེ་ཝན།ཝེ་ཐེ་ནམ།ཁྲའོ་ཞན་དང་།ལྷོ་ཧན་ལྷོ་མ།ལིའུ་ཆིའུ་གླིང་ཚོམ་བཅས་དང་འཇར་པན་སོགས་ཚུད་ཡོད།
# ཨིལ་ཁས་ར་ཝ་ཇིའོ།

ཨིལ་-ཁས་ར་ཝ་ཇིའོ།
**ཨིལ་ཁས་ར་ཝ་ཇིའོ་**(ཡི་ཏ་ལིའི་སྐད།: *Il Caravaggio* )ནི་ཨི་ཏ་ལི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།

## མི་ཚེ།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ཤི་བ།

རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་མའམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ "རྒ་ཤི་" ཡིན། འདིའི་ནང་གི་ "ཤི་བ་" ཞེས་པའི་དོན་དག་གསལ་པོར་བཤད་ན།

༡. ཤི་བ་ཞེས་པའི་གོ་དོན།
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམ་ནང་། ཤི་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་པ་ "སྐྱེ་བ་" ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོ་འདོར་བ་དང་། སེམས་རྒྱུན་ཕྱི་མར་འཕོ་བའི་མཚམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཟེར། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བླངས་ཕྱིན་ཆད་ཤི་བ་ནི་གཟུར་ཐབས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཡིན།

༢. ཤི་བའི་མཚན་ཉིད།
ནང་པའི་མངོན་པའི་གཞུང་ལས་འཆི་བ་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད།

ཚེ་ཟད་པའི་འཆི་བ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཚེ་ཚད་དེ་རྫོགས་ནས་འཆི་བ།

བསོད་ནམས་ཟད་པའི་འཆི་བ། ཚེ་མ་རྫོགས་ཀྱང་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་བསོད་ནམས་ཟད་ནས་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ།

༣. ཤི་བའི་མཚོན་རྟགས།
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོའི་ རི་མོའི་ནང་དུ། ཤི་བའི་མཚོན་རྟགས་ནི་ "མི་ཞིག་གིས་རོ་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ནས་འགྲོ་བ" ཞིག་གིས་མཚོན་པར་བྱེད།

རྒྱུ་མཚན། འདིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་མཐའ་མ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་པ་དང་། ལུས་འདི་མི་རྟག་པར་འཇིག་འགྲོ་བ་གསལ་པོར་སྟོན་གྱི་ཡོད།

༤. རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་ལྡོག
ལུགས་འབྱུང་ : "སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་རྒ་ཤི་འབྱུང་།" འདིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་སྟོན་གྱི་ཡོད། མ་རིག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐྱེ་བའི་བར་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པས། མཐའ་མ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན།

ལུགས་ལྡོག་ : "སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགགས།" གལ་ཏེ་ང་ཚོས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ (མ་རིག་པ། སྲེད་ལེན་སོགས) རྣམས་སྤངས་ན། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

སྤྱི་སྡོམ།
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ "ཤི་བ་" འདི་བཤད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ང་ཚོ་ལ་ མི་རྟག་པ་ བསྐུལ་བ་དང་། འཁོར་བར་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་ནས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་ (ངེས་འབྱུང་) སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན།
# ལྕགས་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས།

**ལྕགས་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་**ནི་

## གསལ་བཤད།

## ལོ་རྒྱུས།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ལྷ་མོ་ཏི་ཨན་ན།

ཡིག་ཆ།:ལྷ་མོ་ཏི་ཨན་ན།.jpg
**ལྷ་མོ་ཏི་ཨན་ན་**

## གསལ་བཤད།

## མཚོན་རྟགས།

## ཆོས་ལུགས།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

* ཡིག་ཆ།:ལྷ་མོ་ཏི་ཨན་ན། ༣.jpg
*
* ཡིག་ཆ།:ལྷ་མོ་ཏི་ཨན་ན། ༤.jpg
* ཡིག་ཆ།:ལྷ་མོ་ཏི་ཨན་ན། ༢.jpg
* ཨ་པོ་ལུའོ་དང་ཏི་ཨན་ན།ཨ་པོ་ལུའོ་དང་ཏི་ཨན་ན།
*
*
*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## ཡོང་ཁུངས།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# ཟླ་འཛིན་

སྐབས་འགར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ནས་ག་ལེར་ཡལ་འགྲོ་བ་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་ཉི་མ་དང་། སའི་གོ་ལ། ཟླ་བ་བཅས་དྲང་ཐིག་གཅིག་གི་སྟེང་གནས་སྐབས་ཟླ་བའི་གོ་ལའི་གྲིབ་གཟུགས་ཆ་ཤས་ལས་ཟླ་འཛིན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཐོན་གྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཟླ་བའི་གྲིབ་གཟུགས་སའི་གོ་ལར་ཕོག་པ་དེར་ཟླ་བ་ཆ་འཛིན་ཟེར་བ་དང་ཟླ་བ་ཧྲིལ་པོའི་གྲུབ་གཟུགས་ཚང་མར་སའི་གོ་ལར་ཕོག་ན་ཟླ་བ་རིལ་འཛིན་ཟེར་གྱི་ཡོད།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*

## ད་དུང་གཟིགས།

* ཉི་འཛིན་

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

* ཉི་འཛིན་དང་ཟླ་འཛིན་

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག
# ཁོ་ལོ་ར་ཌོ།

ཁོ་ལོ་ར་ཌོ།
**ཁོ་ལོ་ར་ཌོ་**(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: *Colorado*)ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།

## ལོ་རྒྱུས།

## སྐྱེལ་འདྲེན།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*
*
* Denver
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# མོ་ཛམ་བིཀ།

**མོ་ཛམ་བིཀ་**(Moçambique)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་མ་པུ་ཊོ་རེད།

## མིང་འབྱུང་ཚུལ།

## ལོ་རྒྱུས།

## ས་ཁམས།

## དཔལ་འབྱོར།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
* མ་པུ་ཊོ།མ་པུ་ཊོ།

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# བཱ་ཀུ།

**བཱ་ཀུ་**ནི་ཨ་ཟེ་རྦཡི་ཇན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།

## མིང་འབྱུང་ཚུལ།

## ལོ་རྒྱུས།

## ས་ཁམས།

## དཔལ་འབྱོར།

## མི་འབོར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

* ཡིག་ཆ།:པཱ་ཁི། ༢.png

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
# འཕྲུལ་ཆས་སློབ་སྦྱོང་།

མི་བཟོས་རིག་ནུས་ཞེས་པ་ནི་རིག་ནུས་ཅན་གྱི་འཕྲུལ་འཁོར་བཟོ་བའི་རིག་ཚན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འཕྲུལ་འཁོར་སློབ་སྦྱོང་དེས་འཕྲུལ་འཁོར་དེ་དག་དེ་རིག་ནུས་ཅན་དུ་གྱུར་ཞིང་། མི་བཟོས་རིག་ནུས་དེ་འཕྲུལ་ཆས་སློབ་སྦྱོང་བརྒྱུད་ནས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་གི་ཡོད། སི་ཏན་ཧྥུ་སློབ་ཆེན་གྱིས་འཕྲུལ་འཁོར་སློབ་སྦྱོང་ལ་མཚན་ཉིད་ཅིག་འཇོག་ཡོད་པ་ནི་གློག་ལས་ཀྱིས་མི་བཟོས་སྒྲིག་རིམ་ཕུད་པའི་རང་འགུལ་འཁོར་བསྐྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཞིག་ལ་གོ་བ་དང་། གོ་བདེ་པོ་ཞིག་བརྗོད་ན་འཕྲུལ་ཆས་སློབ་སྦྱོང་ཞེས་པ་དེ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་རྩིས་སྟངས་དང་ལག་རྩལ་ཞིག་གི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ཚེ་སྲོག་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའམ་འཕྲུལ་འཁོར་དེ་བཞིན་མ་ལག་ཞིག་གི་ཁྲོད་དུ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་ཟེར།

## པར་རིས་བར་འཁྱམས།

*
*

## ད་དུང་གཟིགས།

* མི་བཟོས་རིག་ནུས།
* ཉིང་ལྷེབ།
* དངོས་དོན་རྟོག་བཟོ།
* ངོ་རིས་ངོས་འཛིན།
* རང་འགུལ་ངང་རླངས་འཁོར་གཏོང་བ།
* དངོས་ཡོད་ལ་ཤུགས་སྣོན།
* ཨར་ཧྥ་ཀོ་
* འཕྲུལ་ཆས་མི་སྣ།
* འཁོར་ལོའི་དྲྭ་འབྲེལ།
* རིག་ནུས་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྒམ།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

* ༢༠༡༧ལོར་མི་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱིས་ཚིག་སྒྲུབ་གསར་པ་གང་ཞིག་ཐོན་ཡོད་དམ།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ཡོང་ཁུངས།
# ལུ་ཛེར་ན།

**ལུ་ཛེར་ན་**ངམ་**ལུ་སེར་ན་**(འཇར་མན་སྐད།: *Luzern* ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: *Lucerne* ཨི་ཏ་ལིའི་སྐད།: *Lucerna*)ནི་སུད་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།

## ལོ་རྒྱུས།

## ས་ཁམས།

## སྐྱེལ་འདྲེན།

## དཔལ་འབྱོར།

## མི་འབོར།

## ཡུལ་སྐོར།

*
*
*
*
*
*

## ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

* གཞུང་ཕྱོགས་དྲ་གནས།
# ༡༧༦༤ལོ།

**༡༧༦༤ལོ་**ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།

## དོན་རྐྱེན།

### ཟླ་བ་དང་པོ

### ཟླ་བ་གཉིས་པ

### ཟླ་བ་གསུམ་པ

### ཟླ་བ་བཞི་པ

### ཟླ་བ་ལྔ་པ

### ཟླ་བ་དྲུག་པ

### ཟླ་བ་བདུན་པ

### ཟླ་བ་བརྒྱད་པ

### ཟླ་བ་དགུ་པ

### ཟླ་བ་བཅུ་པ

### ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པ

### ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པ

## སྐྱེས།

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |    ས་བཅད་འདི་ད་དུང་འགྲུབ་མེད།  ལེགས་བཅོས་གནང་རོགས། |

 |

## ཤི་བ་

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |    ས་བཅད་འདི་ད་དུང་འགྲུབ་མེད།  ལེགས་བཅོས་གནང་རོགས། |

 |

## གུང་གསེང་

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |    ས་བཅད་འདི་ད་དུང་འགྲུབ་མེད།  ལེགས་བཅོས་གནང་རོགས། |

 |
# ཟླ་༢ཚེས་༢༡ཉིན་

**ཟླ་༢ཚེས་༢༡ཉིན་**ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༡༣ཡོད།

## དོན་རྐྱེན།

## སྐྱེས།

## ཤི་བ་

## གུང་གསེང་

## ད་དུང་གཟིགས།

## ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

* དབྱིན་ཇིའི་རླུང་འཕྲིན་ཀུང་སིས་ཉིན་དེར་།
* ཉིའུ་གཡོད་སྐབས་དོན་ཚགས་པར་ཉིན་དེར་།
* ཉིན་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན་།

## དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག