Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Johanɛsiburugu

**Johanɛsiburugu** ( Modèle:IPAc-en Modèle:Respell, Modèle:IPAc-en Modèle:Respell, Modèle:IPA-af ; Zulukan ni Modèle:Lang-xh : *eGoli*

Modèle:IPA-zu [ɛˈɡɔːli] ) (a bɛ fɔ a ma ko **Jozi**, **Joburg**, **Jo'burg** walima " **Sanu dugu** ") ye dugu ye min ka ca ni dugu tɔw bɛɛ ye Afiriki tilebinyanfan fɛ, a bɛ jate megacity ye ; a ye duguba 100 dɔ ye diɲɛ kɔnɔ . Demographia, ka fɔ la, Johannesburg– Pretoria duguba (n’u farala ɲɔgɔn kan k’a sababu kɛ bolifɛnw cɛsira barikamaw ye minnu bɛ taa-ka-segin kɛ) ye 26nan ye diɲɛ kɔnɔ jamanaden hakɛ ta fan fɛ, a sigibagaw ye 14.167.000 ye. O ye mara faaba ani duguba ye Gauteng, min ye mara nafolotigiba ye Afiriki Saheli kɔnɔ. Johannesburg ye sariyasunba kiritigɛso sigiyɔrɔ ye, min ye kiritigɛsoba ye Afiriki tilebinyanfan fɛ. Afiriki tilebinyanfan ka tɔnba ni bankiw fanba ka biroba bɛ Johanɛsiburugu. Dugu in bɛ Witwatersrand kuluw kɔnɔ minnu falen don minɛnw na, diɲɛ kɔnɔ minɛnko, sanu ani (kɛrɛnkɛrɛnnenya la) diamant jago cɛmancɛ.

Dugu in sigira sen kan san 1886, sanu sɔrɔli kɔfɛ, foro min tun ye foro ye. K’a sababu kɛ sanubɔyɔrɔba ye min sɔrɔla Witwatersrand kɛrɛfɛ, san tan kɔnɔ, jamanadenw tun cayara ka se mɔgɔ 100.000 ni kɔ ma. Dugu danfaralen kabɔ san 1970 labanw na fo san 1994, Soweto ye sisan Johannesburg duguba dɔ ye. "Sud-Tilebin Duguw" daɲɛ surun dɔ, Soweto labɛnna a daminɛ na i n'a fɔ sigiyɔrɔw lajɛlen ye minnu tɛ ɲɛfɔ dugu kɔkan, minnu fanba ye Afiriki baarakɛlaw ye minnu bɛ baara kɛ sanubɔ baara la. Soweto, hali ni a labanna ka don Johanɛsiburugu kɔnɔ, a tun farala ɲɔgɔn kan k’a jɛya iko sigiyɔrɔ min bɛ mɔgɔ nɛrɛmaw dɔrɔn de bolo — mɔgɔ nɛrɛma si ma sɔn — minnu tun ma sɔn ka sigi yɔrɔ wɛrɛw la minnu tɔgɔ dara ko mɔgɔ nɛrɛmaw ye Johanɛsiburugu. Mara wɛrɛ, Lenasia, dugudenw ka ca ni Angilɛkan fɔbagaw ye Indo-Sud Afiriki (Mɔgɔ minnu bɔra Ɛndu ani Saheli Azi ). O yɔrɔw tun bɛ fɔ, san tan tɛmɛnenw na, ko yɔrɔ minnu tɛ mɔgɔ finmanw ye, ka kɛɲɛ ni o waati danfarako politiki ye — min bɛ wele ko siyawoloma . A tun bɛna taa ɲɛ ka kɛ san 2010 ntolatanba fɔlɔ ntolatanba dɔ ye —wa a ye labanko kɛ .

duguba ye alfa diɲɛ dugu ye, i n' a fɔ a sɛbɛnnen bɛ cogo min na diɲɛnatigɛ ni diɲɛ duguw ɲinini jɛkulu fɛ . San 2019, Johanɛsi dugu mɔgɔ hakɛ tun ye mɔgɔ 5 yeModèle:Thin space635 yeModèle:Thin space127, k’a kɛ dugu ye min ka ca ni dugu tɔw bɛɛ ye Afiriki tilebinyanfan fɛ. O san kelen in na, metro Johannesburg duguba kɔnɔ jamanaden hakɛ bilala 8 laModèle:Thin space000 yeModèle:Thin space000. ye. Dugukolo hakɛ min bɛ minisiriso dugu kɔnɔ ( Modèle:Convert 2 walima 635 sq mi ) ka bon n’i y’a suma ni duguba tɔw ta ye, o bɛ na ni jamanaden hakɛ danmadɔ Modèle:Convert .
# Dunia Wariso

Logo Dunia Wariso
**Dunia Wariso** (Ingliz: World Bank) ye yɔrɔ ye min bɛ nafoloko ani feereko dɛmɛkɛ jamana yiritaw ye yiriwa programuw kadara kɔnɔ (misali, babiliw, sira daw, kalanso jɔw an'a ɲwannaw) aka kuntlena lakodɔnnnen ye fantanya dɔgɔyali ye.
# Premier Empire

**Franse Mansamara**, min bɛ wele ko *a posteriori* **Mansamara Fɔlɔ** , ye Franse mansamara fanga ye ka bɔ...Modèle:Date-, don min na Napoléon Bonaparte ye *Faransi masakɛ* ye senatus-consulte fɛ, fo ka se a ka fanga bilali fɔlɔ ma sanModèle:Date-, o kɔfɛ a segintɔ Pari kanModèle:Date- ka se Modèle:Souverain- ka Komisiɔn ka faranfasi ma sanModèle:Date- . Fɔlɔ min jatera i n' a fɔ Repibiliki Fɔlɔ tɛmɛsira, ka sɔrɔ ka tɔgɔ fɔlɔ ta « Empire français » .« Empire français »san 1809, a tugura Konsila kɔ, a tigɛra Seginkanni Fɔlɔ « Empire français » sanni a ka fanga segin a cogo kɔrɔ la tile kɛmɛ kɔnɔ, o kɔfɛ, seginkanni filanan kɛra

Mansamara fɔlɔ danfaralen don ni politiki fanga tɔw ye Faransi Tariku kɔnɔ fɔlɔ a daminɛ fɛ (a bɛ politiki sigicogo dɔ daminɛ min tun ma deli ka kɛ fɔlɔ Faransi, Mansamara ), o kɔfɛ a ka kɛlɛ fɛ ( Napoléon kɛlɛw ye Franse ye ka tugu ɲɔgɔn na ka jɛkulu duuru kɛlɛ kabini san 1805 fo ka se san 1805 ma 1815 sàn na ). o kɛlɛw y' a to Napoléon bɛ se ka Erɔpu gun fanba minɛ, Skandinavi jamana ma fara a kan . Ni a taara a ka farafinna bonyaba la ( kilomɛtɛrɛ Modèle:Unité farala a kan), o kɔfɛ Faransi ye marabolo 135 sɔrɔ, dugubaw i n'a fɔ Romɛ, Hamburg, Barselona, Amsterdam walima Ragusa kɛra Faransi marabolow faaba ye

Sɔrɔdasi sebaaya caman ni kabakomaw ( Austerlitz, Jena, Auerstadt, Eylau, Friedland, Wagram ), o farafinna ɲɛtaa ninnu nana ni bɔnɛba sɔngɔ ye cɛw la ( Modèle:Nb Faransi fan fɛ) ani kɔtigɛbaliya koloniyali siratigɛ la, ɲɛmɔgɔya ka se Faransi jamana fɔlɔ tununni ma, ka se Luiziana feereli ma san 1803, ka fara Ɛndujamana Tlebi jamana dɔw minɛni kan Angletɛri fɛ, min tun ye Revolisiyɔn jugu ye ani kɔgɔjiw matigi. Franse ka dɛsɛ segin-segin ka Angletɛri gunw minɛ ( Modèle:Page h', Trafalgar kanpaɲi ) tiɲɛ na, tubabu ye wari di jɛkuluw ma minnu tugura ɲɔgɔn kɔ minnu ye se sɔrɔ mansamara kɛlɛbolow kan san 1814, Risi kanpaɲi jiginni latigɛlen kɔfɛ, dɛsɛ min kɛra fɛɛrɛko siratigɛ la min bɔra Grande Armée tɛna kɛnɛya.

O tun ye Franse mansamara fila fɔlɔ ye minnu sigira sen kan Bonaparte ka masaya nafa kama.

Mansamara bɛ daminɛ ka taa a fɛModèle:Date-, tuma min na senatus-consultum ye Napoléon Bonaparte weleweleda ko “ . Faransikaw ka masakɛ ". ". ". A ka jamanadenw ka lajɛba min kɛraModèle:Date- bɛ o tɔgɔ in Sɛmɛntiya.

*Mansamara Fɔlɔ* bɛ banModèle:Date- (Napoléon ka fanga bilali Fontainebleau, a ka fanga minɛni fɔlen kɔfɛ Pari onModèle:Date- Senat fɛ, ani bɔli kanModèle:Date- ka ɲɛsin Elba gun ma ). O kɔfɛ, Bourbons Segin-ka-bɔnye, min bɛ tigɛ ni Tile kɛmɛ yeModèle:Date FɛModèle:Date- .