Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဝီခီပီးဒီးယား

**ဝီခီပီးဒီးယား**|  ဝီခီပီးဒီးယား လိုဂို |
| အိင်းကလေတ်ဘာႏသာႏ ဝီခီပီးဒီးယား ဗဟိုႏလိတ်မဲ့ငါ |
| ဝဲက်သုဲက်အစွိုးအမျိုꩻ | အိဉ်တာနဲက် ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ |
| ဟော်ꩻထွားလꩻနွောင်ꩻမုꩻ | ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ 363 မျိုꩻ |
| ခမ်းထီအလီꩻအထျꩻ | အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ |
| ပဲင်ႏဆဲင်ႏသား | ဝီခီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးသိဉ်း |
| ဖန်ဆင်ꩻသား | စဉ်မီဝေး၊ လာရီသန်ဂါ |
| ဝဲက်သုဲက် | wikipedia.org |
| Alexa အရန်း | ၆(ဧပြီ ၂၀၁၅) |
| စီꩻပွာꩻရေꩻ | မွေးတဝ်း |
| ဒင်ႏမတ်ပိုင်တိဉ် | အဝ်ႏလိုႏ |
| ကေားသုင်ꩻသား | >၅၈၇၇၂၂ active editors >၁၃၂၁၁၇၂၄၆ registered users |
| ထူႏသုင်ꩻခါꩻဒါႏ ပရိုဂရမ် | en:PHP |

**ဝီခီပီးဒီးယား** (အိင်းကလေတ်: Wikipedia) ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏကို အခေႏခံႏဒါႏ ပရဟိတအစွိုꩻအဗူႏကထွာဒါႏ ဝီခီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးသိဉ်း အွဉ်ငါကခွုမ်မာꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏဒါႏ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါစွုမ်ႏတောမ်ႏ အကျောင်ꩻခရာႏမျိုꩻစွုမ်ႏ ကပါဒါႏ အငိုꩻလို့တဝ်း(အခမဲ့) လွစ်တခြင် အဉ်တာနဲတ်လဲင်းလောင်း ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ ပရောစဲစ်လိတ်မဲ့ငါ ထာꩻမာꩻတဗာႏဒျာႏသွူ။ ဝီခီပီးဒီးယား ကရိုꩻဒါႏ အမဉ်ꩻနဝ်ꩻ လိုꩻအာကနွို့ညီꩻ တဲမ်းသော့ꩻနွောင်ꩻ ဝဲက်သုဲက်အနယ်ꩻပညာႏကထွာဒါႏ ဝီခီ (ဝီခီ-wiki နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ"ဟာဝေယံ"ငဝ်းငွါ အဓိပ္ပာယ်ႏလꩻ "မွိုင်မွိုင်" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ) တောမ်ႏ ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ အဓိပ္ပာယ်ႏကလꩻဒါႏ "အဲဉ်သုဲင်ကလိုပိဒိယ-Encyclopedia" ကရိုꩻဒါႏ "အဲင်းကလေတ်"ငဝ်းငွါဖုံႏယို ပေါင်ꩻစပ်ခါꩻဒျာႏဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ စဉ်မီဝေး တောမ်ႏ လာရီသန်ဂါသီး တယ်ႏထောင်ႏစခါꩻဖေႏဒျာႏ ခရစ်နေင်ႏ ၂၀၀၁ ဗာႏ လာဇန်ႏနဝါႏရီႏ ၁၅ နီꩻကိုသွူ။ အင်းရေႏခါꩻဖေႏဒျာႏ ရောမ်ထူႏသိမ်ꩻဟဝ်ခါꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါစွုမ်ႏ လိုꩻသီးဖုံႏ တကမ္ဘာႏလွုမ်း ထာꩻသေဗဟုသုတတောမ်ႏ ဖန်းဖြယ်ဖေႏ ခမ်းသားထာꩻသေဗဟုသုတတာႏ ခင်ႏလမ်းတဗာႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။

ဝီခီပီးဒီးယားကိုနဝ်ꩻ ၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ တောမ်ႏဘာႏသာႏငဝ်းငွါ (၃၂၅)မျိုꩻတဲင် တဲမ်းခါꩻဒါႏ ရွမ်ဖြုဲင်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏလဲဉ်း အပုဒ် (၅၈)သန်းလွိုနဝ်ꩻသွူ။ ဗꩻတွိုႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ လာဖေဖော်ဝါႏရီႏကိုနဝ်ꩻ နွို့ဟော်ꩻထွားသား အဝ်ႏစွဉ်ႏအလဲင်ႏပေါင်ꩻ (၁၈)ဗီလီယံရပ်၊ လာတွိုင်ꩻ နွို့ထွားဟော်ꩻသား အဝ်ႏစွဉ်ႏ သန်း(၅၀၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ တကမ္ဘာႏလွုမ်းအနေႏနဝ်ꩻ လိုꩻသုင်ꩻဝီခီပီးဒီးယား အကောက်သား အဝ်ႏ (၁၉)သန်းရပ်တဲင် ၂၀၁၄ ဗာႏ လာနိုဝဲင်ဗာကို စာႏရင်ꩻအလꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးသန် သောင်ႏသာဒါႏ မွဉ်းဖျင်သားနဝ်ꩻ အဝ်ႏစွဉ်ႏ အဖြာꩻ(၆၉,၀၀၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ ဝီခီပီးဒီးယား(ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ) လိတ်မဲ့ငါနဝ်ꩻ တယ်ႏထောင်ႏဗွောင်လွေꩻဒျာႏအစမ်ꩻ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၂၁ ဗာႏ လာသဲက်တဉ်ဗာ ၁၇ နီꩻကိုတဲင် တွိုႏ ၂၀၂၂ ဗာႏ လာဇွန်လုဲင် ၁၉ နီꩻနဝ်ꩻ အောင်ႏလꩻထွာလွေꩻအတီႏ နဝ်ꩻသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

## လိဉ့်အထန်ႏဖုံႏ

* တရာꩻဝင်ႏ ဝဲက်သုဲက် (မိုဗုဲင်းဖိုန်း)[[ကဏ္ဍ:ဝီခီဒေတာတောမ်ႏ ဝီခီပီးဒီးယားကို ဗိုန်ပီတဝ်းတရာꩻဝင်ႏဝဲက်သုဲက်ဖိုင်ႏ ကအဝ်ႏဒါႏ လိတ်မဲ့ငါဖိုင်ႏ]] – multilingual portal (ဘာႏသာႏငဝ်းငွါသုဲက်အလင်ထျꩻ လိဉ့်ဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏပါနေနေသွူ)
	+ တွစ်တာကိုကအဝ်ႏဒါႏ ဝီခီပီးဒီးယား
	+ ဖေ့ဗိုတ်လောင်းကအဝ်ႏဒါႏ ဝီခီပီးဒီးယား

အာႏကွိုꩻချက်အမာႏ: `<ref>` tags exist for a group named "note", but no corresponding `<references group="note"/>` tag was found.
# ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ

ကထေဒါႏ ၁၉၀၂ ဗာႏကို Brockhaus Konversations-Lexicon
**ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ** (အဲင်းကလေတ်: Encyclopedia) (မန်း: စွယ်စုံကျမ်း) ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏလိတ်ဖွူꩻခြွဉ်း သျင်ꩻစဲင်းနယ်ဖေႏ ဘာႏသာႏစွုမ်ႏကားကအဝ်ႏတမျိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ အကျောင်ꩻခရာႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏနယ်ခါꩻနေးဒျာႏ အက္ခရာႏအစီႏအလွောက်ꩻ၊ တဲႏအေဒီတရျာꩻဗူႏ ရောမဝေင်ꩻသား ဖလဉ်းနီးကတဲမ်းသေꩻခါꩻဒါႏ ကျမ်ꩻဖဲ့ꩻစွုမ်ႏတန်နဝ်ꩻ ထွာသင်တန်ꩻအတန်သွတ်ꩻ အဝ်ႏဗꩻတွိုႏကယိုခါနဝ်ꩻသွူ။ လိတ်ပပ်ꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ဝင်ꩻအဝ်ႏဟဲ့ꩻလွ **သဘာဝသမဲင်ꩻလိတ်ပပ်ꩻတန်**နုဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏ၊ အတွဲꩻပါသော့ꩻ (၃၇)တွဲꩻ ရောမ်ဖြုဲင်ꩻခြွဉ်းပါသော့ꩻ နီသောင်ႏလွိုပဉ်သွူ၊ အတွဲꩻပါသော့ꩻ (၅၀၂၀)တဲင် အတန်လွိုသွတ်ꩻ ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏကတဲမ်းခြွဉ်းသေꩻခါꩻတတိယလဲင်ႏ ခယ်ႏကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏတန်နဝ်ꩻသွူ။ ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ ဘာႏသာႏဖုံႏ ကအွဉ်ႏနယ်နေး အက္ခရာႏစဲဉ်ႏအလွောက်ꩻနဝ်ꩻ တွဲႏနျꩻထေလွေꩻ ၁၇၀၄-ဗာႏနေင်ႏကိုသွူ။ အင်္ဂလိပ်ဓမ္မဆရာႏ ဂျွန်ဟာရိစ် တဲမ်းသေꩻခါꩻ၊ ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏမဉ်ꩻနဝ်ꩻ **ဆဲင်ႏရာꩻတလောကလုမ်း ဝိဇ္ဇာတွမ်ႏသိပ္ပံအဘိဓာန်ႏ**နဝ်ꩻသွူ။

လောကဓမ္မ၊ သိပ္ပလိုမ်းလုမ်ႏ၊ ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ၊ လောကအကျောင်ꩻ၊ ဓမ္မခရာႏ ဗဟုသုတကပါသော့ꩻကျမ်ꩻနဝ်ꩻ ဗွိုန်ပီနုဲင်း ပအိုဝ်ႏပညာႏသျင်ႏရီးခါ ကဟဲ့ꩻဖန်လွဒါႏ "ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ"ဖုံႏအတွိုင်ꩻ ခေတ်ယိုခါ ကျမ်ꩻကပါသော့ꩻခြွဉ်းဒါႏ သိပ္ပပညာႏ၊ ဝိဇ္ဇာႏပညာႏမျိုꩻနဝ်ꩻ အဲင်းကလေတ်ဘာႏသာႏ ဟဲ့ꩻ **‌Encyclopedia** ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻဘာႏသာႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဖန်အမဉ်ꩻ"ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ"နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကေားကထိုမ်ႏဒါႏ ဗဟုသုတသား ထိုမ်ႏဟော်ꩻထွား ဗဟုသုတအမျိုꩻမျိုꩻဖေႏကယိုꩻ၊ ဖေႏနေးအာႏကွိုꩻကလꩻနွောင်ꩻတဲင် ကတဲမ်းခြွဉ်းသော့ꩻသေꩻခါꩻဒါႏကျမ်ꩻနဝ်ꩻ အိဉ်ႏကလေက်ဘာႏသာႏ ဟဲ့ꩻ'Encyclopedia'နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

လိုꩻသီးကရိုꩻနဝ်ꩻ သꩻဆန္ဒမဉ်သေချာအနမ်းတွမ်ႏ နမ်းအထျꩻအသောင်အရင်ꩻဖုံႏတဲင် ထိုမ်ႏရီရွောင် ထာꩻသေခရာႏ ထာꩻတောင်ꩻခရာႏထွူတွော့ꩻ တဲမ်းလွလိတ်ဖုံႏသွူ။ နဝ်ꩻမꩻတဲင် လိတ်ဖွူꩻလိတ်ပပ်ꩻ ပေါႏလွဉ်ဗာႏအစွိုးစွိုး၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ဝွေꩻသီး ကမိဉ်သေဒါႏ ဗဟုသုတအချက်အလျက်ဖုံႏယို ကအီႏထိုမ်ႏလꩻယိုꩻယိုꩻနဝ်ꩻ ယပ်ꩻခုဲင်ႏငါႏသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ စုရောမ်သေꩻခါꩻ အချက်အလျက်ကဆဲင်ႏသော့ꩻ ဗဟုသုတအစွိုးစွိုးထွူတဲင် ဖေႏနေးလိုꩻသီး ကထိုမ်ႏဟော်ꩻထွားလꩻယိုꩻယိုꩻ၊ ဖေႏကအာႏကွိုꩻနွောင်ꩻတဲင် တဲမ်းခြွဉ်းဗာႏ ကျမ်ꩻဖဲ့ꩻစွုမ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ကျမ်ꩻဖဲ့ꩻစွုမ်ႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏနယ်ဖေႏ လိုꩻ တိရစ္ဆာန်ႏတွမ်ႏထာꩻရာꩻယင်၊ ဝွေꩻသီးကအဝ်ႏရာꩻ ခင်ႏလမ်းဒေႏသအခရာႏယင်သွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ကျမ်ꩻဖဲ့ꩻစွုမ်ႏသီး အခင်ႏမွဉ်သဘော်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ထိုမ်ႏဖေႏ လိုꩻသီးဖုံႏ ကရီဒါႏ ထမုဲင်ꩻ၊ ပါꩻမုဲင်ꩻ၊ မုဲင်ꩻကို၊ မုဲင်ꩻခါ၊ နုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ ကွပ်ထမုဲင်ꩻ-ငဝ်းရီအဖြေႏနဝ်ꩻသွူ။

## ကဟဲ့ꩻဖန်ဗာႏ ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏအခရာႏ

## ဂန္ထဝင်ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ

## အာႏကွိုꩻ
# ဇန်နဝါရီ ၂၃

**ဇန်နဝါရီလာ (၂၃)** (အိန်းကလေတ်: January 23) **စန်နဝါရီလာ(၂၃)**နီꩻနဝ်ꩻ ဂရီဂေါရီးယန်းပျက္ခဒိန်ႏအလꩻ နေင်ႏတနေင်ႏအကို ထွာဒျာႏ မွူးနီꩻ(၂၃)နီꩻမျောက် မွူးနီꩻတနီꩻဒျာႏသွူ။ နေင်ႏယိုတနေင်ႏ ဖေႏကလို့နဝ်ꩻ မွူးနီꩻခြွဉ်း အဝ်ႏကုဲင်က (၃၄၂)နီꩻ (မိဉ်ႏတော် မွူးနီꩻထပ်ဒါႏနေင်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏကုဲင်(၃၄၃)နီꩻ) သွူ။

## ထာꩻထွာဖုံႏ

## လွူးဖွာꩻသားဖုံႏ

## သီမားသားဖုံႏ

## မွူးနီꩻအုံပဆားနီꩻဖုံႏတောမ်ႏ အထွတ်အမျတ်မွူးနီꩻဖုံႏ။

## အာႏကွိုꩻ
# ဝေင်ꩻတီရာနာ

| ဝေင်ꩻတန်တီရာနာ Tirana Tirona |
| --- |
| ဝေင်ꩻတန် တောမ်ႏ municipality |
|  |
| Skanderbeg SquareToptani CentreKapllan Pasha TombResurrection Orthodox CathedralNamazgah MosquePetrelë CastleClock Tower |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **အလံႏတောႏ** |  **မိတ်အမုဲင်** |

 |
| ဝေင်ꩻတန်တီရာနာ TiranaAlbania၏ မြေပုံကို ပြသရန်ဝေင်ꩻတန်တီရာနာ TiranaEurope၏ မြေပုံကို ပြသရန် |
| ကိုဩဒိနိတ်: ﻿ / ﻿ |
| ခမ်းထီ | အယ်ဗေးနီးယား |
| ဒေႏသ | အယ်ဗေးနီးယား ခမ်းခဝ်ထာႏဝ |
| ခရဲင်ႏ | တီရာနာ |
| ဝေင်ꩻတန်မျူနီသီပယ် | တီရာနာ |
| တယ်ႏဆို့ꩻ | 1614 |
| အစိုႏရ |
|  • အစွိုးအမျိုꩻ | ဝေင်ꩻတန်ဥက္ကဋ္ဌ-ကောင်သီ |
|  • ဝေင်ꩻတန်ဥက္ကဋ္ဌ | en:Erion Veliaj (အယ်ဗေးနီးယား သိုသယ်လစ်(PS)ပါတီ) |
|  • ကောင်သီ | တီရာနာ မျူနီသီပယ်ကောင်သီ |
|  • ဥက္ကဋ္ဌ | Toni Gogu |
| ဧရိယာႏ |
|  • ခြွဉ်း | ၁,၁၁၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၃၀ စတုရန်းမဲင်ႏ) |
|  • Unit | ၄၁.၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆.၁ စတုရန်းမဲင်ႏ) |
| ထိုထဲင်းပင်ႏလယ်ႏ ထီခိုႏဆꩻကီ | ၁၁၀ မီတာ (၃၆၀ ပေ) |
| လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း  |
|  • Municipality | ၅၉၈၁၇၆ |
|  • Municipality တချ | ၅၃၈/km၂ (၁၃၉၀/sq mi) |
|  • Unit | ၃၈၉၃၂၃ |
|  • Unit density | ၉၃၁၃/km၂ (၂၄၁၂၀/sq mi) |
| Demonym(s) | **Script error: The function "langx" does not exist.** Tirana dialect: *Tirons (m), Tironse (f)* |
| GDP |
|  • Municipality | €6.6 billion (2021) |
|  • Per capita | €9,000 (2021) |
|  |
| အခိန်ႏအွိုင်ꩻ | ဥရောပ အခဝ်ထာႏဝ အခိန်ႏထွော့ (CET) (UTC+1) |
|  • ခမ်းသဲင် (DST) | ဥရောပ အခဝ်ထာႏဝ ခမ်းသဲင် အခိန်ႏထွော့ (CEST) (UTC+2) |
| လိတ်တွိုက်အမုဲင်(ဖုံႏ) | 1000-1054 |
| ဧရိယာႏခင်ႏလမ်းအမုဲင်(ဖုံႏ) | +355 (0) 4 |
| သင်ဖော်ꩻကျောင်ႏကွင်ꩻ | Nënë Tereza Airport |
| ကာꩻတဖူꩻတန် |  |
| Highways |   |
| စက်၊ကာꩻမတ်ပုံတင် | TR |
| ဝဲက်သုဲက် | tirana.al |

**ဝေင်ꩻတီရာနာ** (အိန်းကလေတ်: Tirana) (/tɪˈrɑːnə/ (listen) *tih- **RAH**-nə*) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အယ်ဗေးနီးယားခမ်းထီ ဝေင်ꩻတန် တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻ နဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ခမ်းအခဝ်ထာႏဝကိုတဲင် ကောင်ရွေꩻဖုံႏ အဝ်ႏခူခါꩻ အသောင်ထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻဆꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻ မိဉ်ꩻတန်တင်ႏသျာꩻဒါႏ ဒတီ(Dajti)ကောင်ရွေꩻ အဝ်ႏတဲင် အဝ်ႏကောင်ရွေꩻလောင်း ထွားထီႏလင်ꩻ အေဒွီအဲတိစ်ပင်ႏလယ်ႏ(Adriatic Sea)တောမ်ႏ အသောင်အရင်ꩻဖုံႏ လꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻတန်ယို ဟံႏနယ်ႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၄၃၀ မဲင်ႏ၊ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ (၅)သိန်ႏလွို နဝ်ꩻသွူ။

ဝေင်ꩻတန်တီရာနာပုင်ႏ
ဝေင်ꩻတန်ယိုနဝ်ꩻ အိုတမန် အယ်ဗေးနီးယား(Ottoman Albania)စိုး ပိုလ်ႏတန်en:Sulejman Bargjini အွဉ်ငါတဲင် တယ်ႏထောင်ႏခါꩻဒျာႏ ခရစ်နေင်ႏ 1614 ဗာႏကိုသွူ။ တီရာနာ မျူနီသီပယ်ဝေင်ꩻတန်အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏနဝ်ꩻ လွောင်ႏဗူႏခါꩻဒျာႏ တီရာနာခရဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဒုံဆောင်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻ (၁၄)နယ်ႏ တောမ်ႏ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻ (၁၁)နယ်ႏ နဝ်ꩻသွူ။

11
10
9
8
7
6
4
3
1
2
5

## အာႏကွိုꩻ

အာႏကွိုꩻချက်အမာႏ: `<ref>` tags exist for a group named "မတ်ရောမ်", but no corresponding `<references group="မတ်ရောမ်"/>` tag was found.