# မလေးသျားခမ်းထီ

| မလေးသျားခမ်းထီ Malaysia 马来西亚 மலேசியா |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| အလံႏတောႏ | ခမ်းထီတန်အမုဲင် |

 |
| **ဆောင်ႏအွံ:**"Bersekutu Bertambah Mutu" "လွောင်ႏဗူႏထွာအာႏ" |
| **ခမ်းထီငဝ်းသꩻချင်ꩻ:**နီဂါရခု(Negaraku) "နီခမ်းထီ" |
| Show globeShow map of Southeast Asia မလေးသျားခမ်းထီအဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း  (အချိုဖြား)– [[|အာသျ]] အကို  (မေႏလူးဖြားရောင်ႏ တွမ်ႏ white) – အာသီယံ အကို  (မေႏလူးဖြားရောင်ႏ) |
| ဝေင်ꩻတန် | * ဝေင်ꩻပူတဂျာယာ (အိုပ်ချုတ်ရေꩻ) ﻿ / ﻿
* ဝေင်ꩻကွာလာလမ်ပူ (အခန်ꩻအနာꩻ၊ ထေဥပဒေႏ၊ စီႏရင်ႏတရာꩻရေꩻ) ﻿ / ﻿
 |
| အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻ | ဝေင်ꩻကွာလာလမ်ပူ |
| **ရွုမ်ꩻသုင်ꩻဘာႏသာႏငဝ်းငွါ** တောမ်ႏ စွိုးခွိုꩻဘာႏသာႏငဝ်းငွါ | မလေး |
| အသိမတ်ပျုဘာႏသာႏငဝ်းငွါ | အဲင်းကလေတ်  |
| လိုꩻခွိုꩻ (2021) | * 69.7% ဗူမိပူထရ(မလေးသျား)
* —57.3% မလေး
* —12.4% အေင်ဒိယခွိုꩻနွယ်ႏစွိုꩻ သာဗတ်, သာရာဝတ် & အိုရန် အာလီ
* 22.9% ခယ်ႏ
* 6.6% အေင်ဒိယ
* 0.8% ဒေႏသခံႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ
 |
| ကိုꩻကွဲႏ | * 61.3% အိစ်သာလမ် (တရာꩻဝင်ႏ ခမ်းထီဘာႏသာႏ)
* 19.8% ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ
* 9.2% ခရိယာန်ႏ
* 6.3% ဟေင်ဒူ
* 3.4% ခယ်ႏယိုꩻယာႏ
* 0.7% သေတဝ်း
 |
| Demonym | မလေးသျားခမ်းသား |
| အစိုႏရ | ဖြယ်ဒရယ် ပါလီမန်လွတ်တောႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏ လွိုက်ရွေꩻခံႏ ခွန်ဟော်ခံꩻစနိစ် |
| • ခွန်တန်ဟော်ခံꩻ | အဗါဒူလ |
| • ဝွန်ႏတန်ချုတ် | en:Anwar Ibrahim |
| ထေဥပဒေႏလွတ်တောႏ | မလေးသျားလွတ်တောႏ |
| • လွတ်တောႏအရန်းကီ | en:Dewan Negara (လွတ်တောႏအရန်းကီ) |
| • လွတ်တောႏအရန်းလ့ | en:Dewan Rakyat (လွတ်တောႏအရန်းလ့) |
| လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻ ဗိတိသျအဲင်းကလေတ်ထျꩻ |
| • မလေးယ ဖြယ်ဒရယ် | ၁၉၅၇ ဗာႏ ဩဂုတ် ၃၁ |
| • သာရာဝပ် နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻ | ၁၉၆၃ ဗာႏ ဇူလုဲင် ၂၂ |
| • ဗောနီယိုထင်ꩻ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻ | ၁၉၆၃ ဗာႏ ဩဂုတ် ၃၁  |
| • မလေးသျားကေႏညာႏချက် | ၁၉၆၃ ဗာႏ သဲတ်တဉ်ဗာ ၁၆ |
| ဧရိယာႏ |
| • ခြွဉ်း | ၃၃၀,၈၀၃ km2 (၁၂၇,၇၂၄ sq mi) (အရန်း: အရန်း ၆၇) |
| • ထီနမ်း (%) | 0.3 |
| လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း |
| • Q1 2020 အရမ်ꩻ |  32,730,000 (အရန်း - အရန်း ၄၃) |
| • 2020 မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻ | 32,447,385 |
| •
တချ | ၉၈/km2 (၂၅၃.၈/sq mi) (အရန်း - အရန်း ၁၁၆) |
| GDP (PPP) | 2022 အရမ်ꩻ |
| • ခြွဉ်း |  $1.055 ထရီလီယံ (အရန်း - အရန်း ၃၀) |
| • Per capita |  $31,243 (အရန်း - 51st) |
| GDP (nominal) | 2022 အရမ်ꩻ |
| • ခြွဉ်း |  $415.375 ဗီလီယံ (အရန်း - အရန်း ၃၆) |
| • Per capita |  $12,295 (အရန်း - အရန်း ၆၀) |
| Gini (2015) |  41 ထာႏဝ |
| HDI (2019) |  0.810 ထိုမွေး · အရန်း ၆၂ |
| ရွဉ်ဗီႏ | ရဉ်းကစ် (RM) (MYR) |
| အခိင်ႏအွိုင်ꩻ | မလေးသျားအခိန်ႏအွိုင်ႏ(MST) (UTC+8) |
| မွူးနီꩻစွယ်ꩻပွုံႏစံႏ | နီꩻ-လာ-နေင်ႏ |
| ဝါးကာꩻစနိစ် | စေႏ |
| ဖိုန်းကိုဒ်အမုဲင် | +60 |
| Internet TLD | .my |

**မလေးသျားခမ်းထီ** (အဲင်းကလေတ်: Malaysia) (မလေး: ) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကကျင်ꩻသုင်ꩻဒါႏ **ဖြယ်ဒရယ် စည်းမျဉ်းခံ ခွန်ဟော်ခံꩻစနိစ်** ခမ်းတခမ်းဒျာႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ အာသျခဝ်ကွဉ်ႏနဝ်ကိုသွူ။ မလေးသျားခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ ခမ်းနယ်ႏအဝ်ႏ(၁၃)ဖြုံႏ တောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ အဝ်ႏ(၃)ဖြုံႏသွူ။ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၁၂၇,၇၂၀ မဲင်ႏ (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၃၃၀,၈၀၃ ကီလိုမီတာ) ရပ်တဲင် ခယ်ႏပင်ႏလယ်ႏခဝ်နဝ် အဝ်ႏခါႏခါꩻဒါႏ ဟံႏနယ်ႏအဝ်ႏ(၂)ဖြုံႏနဝ်ꩻမꩻ ဟံႏနယ်ႏ(၂)ဖြုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်လွေꩻ ကြွန်ဗူႏမလေးသျား တောမ်ႏ မလေးသျားကွဉ်ႏ(ဗော်နီယိုမလေးသျား) နဝ်ꩻသွူ။ မလေးသျားခမ်းထီ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻကွာလာလမ်ပူတဲင် ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရရွုမ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻပူထရာဂျာရားကိုသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအရမ်ꩻအလꩻ မလေးသျားခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ သန်း(၃၀)လွိုတဲင် မလေးသျားခမ်းသားအဝ်ႏ (၉၁.၈%)သွူ။

ပက်တရွန် မဲးရွာ တာဝါတွိုက်တောမ်ႏ ဝေင်ꩻမွူးဟာခိန်ႏ
ကြွန်ဗူႏမလေးသျားဒေႏသ အကူအနားနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆွိုက်လွေꩻတောမ်ႏ ထုဲင်ꩻခမ်းထီ ဟံႏကောင်တောမ်ႏပင်ႏလယ်ႏ၊ သေင်ကာပူခမ်းထီ၊ ဗီယက်နမ်ခမ်းထီ၊ အဉ်ဒိုနီးသျားခမ်းထီဖုံႏသွူ။ မလေးသျားကွဉ်ႏ(ဗော်နီယိုမလေးသျား)နဝ်ꩻ အကူအဝ်ႏဆွိုက်လွေꩻ ဗရူနုဲင်းခမ်းထီ၊ အဉ်ဒိုနီးသျားခမ်းထီ၊ ဖိလပုဲင်ခမ်းထီ၊ ဗီယက်နမ်ခမ်းထီတောမ်ႏ ပင်ႏလယ်ႏဖုံႏသွူ။ မလေးသျားခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ သန်း(၃၀)လွိုတဲင် ကမ္ဘာႏလောင်း ထွာလိုꩻဖြာꩻအအာသွတ်ꩻ အဝ်ႏအရန်း(၄၄)သွူ။ ယူရေးသျားတွိုက်တန်အကို အခဝ်နဝ်သွတ်ꩻအမုဲင် ကထွာဒါႏ တန်ဂျွန်ပီရိုင်း နဝ်ꩻ အဝ်ႏမလေးသျားခမ်းကိုသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ယဉ်စွန်းတန်း(၂)ဗာႏအခါႏတဲင် အဝ်ႏလွေꩻ ထာꩻလျားဖဲ့ꩻဒေႏသကိုတဲင် ကမ္ဘာႏလောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ မက်ဂါဒုဲင်ဗတ် ခမ်း(၁၈)ခမ်းကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻ ခမ်းတခမ်းနေနေတဲင် တရိစ္ဆာန်ႏတခြာခွိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻအာတန်သွူ။

## အမိဉ်ꩻခရာႏ

၁၉၁၄ ဗာႏ အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ ကထေဒါႏ ဟံႏပုင်ႏကိုနဝ်ꩻ မလေးကြွန်ဗူႏဖုံႏယို အဝ်ႏတဲမ်းမုဲင်ခါꩻအမိဉ်ꩻ မလေးသျားသွူ။
"မလေးသျား" ကရိုꩻဒါႏ အမိဉ်ꩻယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ "မလေး" ကဟဲ့ꩻဒါႏအမိဉ်ꩻတောမ်ႏ လဲတ်တဉ်-ကရိဘာႏသာႏ အပိတ်ငဝ်းငွါ "သျား" ပေါင်ꩻစပ်ခါꩻဒျာႏဝင်ꩻသွူ။

## အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏ

မလေးသျားခမ်းထီနဝ်ꩻ လွောင်ႏဗူႏခါꩻတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ(၁၃)နယ်ႏ တောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ(၃)နယ်ႏ ကပါဒါႏ ဖြယ်ဒရေးသဉ်းတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ နဝ်ꩻဖုံႏယို ဖြယ်ခါꩻယင်ူ ဒေႏသ(၂)ဖြုံႏတဲင် ခမ်းနယ်ႏ(၁၁)နယ်ႏတောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ(၂)နယ်ႏ ကပါဒါႏ မလေးကြွန်ဗူႏလောင်း ဒေႏသတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ(၂)နယ်ႏတောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ(၁)နယ်ႏ ကပါသော့ꩻဒါႏ မလေးသျားကွဉ်ႏ ဒေႏသဖုံႏဒျာႏသွူ။ ခမ်းနယ်ႏဖုံႏယို ဖြယ်လွေꩻယင်း ခရဲင်ႏဖုံႏ၊ အဝ်ႏခရဲင်ႏယို ဖြယ်လွေꩻယင်း မူကဉ်ကဟဲ့ꩻဒါႏ ဒေႏသဖုံႏသွူ။ သာဗားတောမ်ႏ သာရာဝပ်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခရဲင်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ခြွဉ်းလွေꩻယင်း တွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

ခမ်းနယ်ႏဖုံႏအတာႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻခရာႏဖုံႏနဝ်ꩻ ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏအစိုႏရဖုံႏ အဝ်ႏဖန်းဖြယ်လွေꩻဒျာႏဝင်ꩻတဲင် ဝွေꩻသီးဖုံႏအကို တဗွိုန်ပီတဝ်းဒါႏ ဩဇာႏအာႏဏာႏဖုံႏ အဝ်ႏလွ့အစွိုးစွိုးသွူ။ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏဖုံႏတာႏနဝ်ꩻ ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရ အိုပ်ချုတ်စွဉ်ႏဒျာႏသွူ။ အရန်းဖွိုႏအခဝ်လ့ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ဒေႏသခံႏအာႏဏာႏပဲင်ႏဖုံႏ အဝ်ႏခွုမ်မာꩻဒျာႏတဲင် အဝ်ႏပါလွေꩻ ဝေင်ꩻတန်ကောင်သီ၊ ခရဲင်ႏကောင်သီ၊ မျူနီသီပယ်ကောင်သီ စတဲင်ဖုံႏဒျာႏသွူ။ ဖြယ်ဒရယ် ဖြွမ်းဗူႏပုင်ႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏအလꩻ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏအထန်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဒေႏသခံႏ အာႏဏာႏပွိုင်ႏသားဖုံႏယို အဝ်ႏဒျာႏ ခမ်းနယ်ႏအစိုႏရ စီႏရင်ႏပဲင်ႏခွင်ꩻဆꩻလ့ကိုလဲ့ တွိုႏအမွေးအထန်ႏနဝ်ꩻ ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရ အဝ်ႏနွို့သျုက် ခမ်းနယ်ႏအစိုႏရ ကိစ္စဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏသွူ။ ဒေႏသခံႏအာႏဏာႏပွိုင်ႏသားအစွိုꩻ အဝ်ႏ(၁၄၄)၊ ဝေင်ꩻတန်ကောင်သီနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၁)ဗာႏ၊ မျူနီသီပယ်ကောင်သီ အဝ်ႏ(၃၃၃)ဗာႏ၊ ခရဲင်ႏကောင်သီအဝ်ႏ (၉၇)ဗာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

အာႏကွိုꩻချက်အမာႏ: `<ref>` tags exist for a group named "n", but no corresponding `<references group="n"/>` tag was found.