# ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းခမ်းထီ

| မဟာႏဗိတေင် တောမ်ႏ အုဲင်ယာလန်ထင်ꩻ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏ ခွန်ဟော်ခမ်ꩻခမ်းထီ United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| အလံႏတောႏ | အမုဲင်မိတ် |

 |
| **ခမ်းထီငဝ်းသꩻချင်ꩻ:**"en:God Save the King"  |
| **အမုဲင်မိတ် ကသုင်ꩻဒါႏ သကော့တလန်ခမ်းကို:**  |
| Show globeShow map of EuropeShow overseas territories, Crown Dependencies and the exclusive economic zones ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းခမ်းထီအဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း  (အချိုဖြား)ဥရောပတွိုက်အကို  (မေႏလူးကြိုႏရောင်ႏ) |
| ဝေင်ꩻတန် တွမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻ | ဝေင်ꩻလန်ဒန် ﻿ / ﻿ |
| တရာꩻဝင်ႏဘာႏသာႏငဝ်းငွါ တောမ်ႏ ခမ်းထီဘာႏသာႏငဝ်းငွါ | * အိန်းကလေတ် (*de facto*)
 |
| ဒေႏသအလွောက်ꩻ တောမ်ႏ ခွိုꩻပေႏ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါဖုံႏ | * သကော့(Scots)
* Ulster Scots
* ဝွဲးလ်(Welsh)
* ခိုနိစ်(Cornish)
* Scottish Gaelic
* အုဲင်းရိစ်(Irish)
* British Sign Language
 |
| လိုꩻခွိုꩻ (၂၀၁၁) | * 87.1% လိုꩻဗွာခွိုꩻ
* 7.0% ဗိတိသျအာသီယံခွိုꩻ
* 3.0% ဗိတိသျလိုꩻဖြေင်းခွိုꩻ
* 2.0% ခွိုꩻရော်ꩻရယ်ꩻ
* 0.9% အလင်
 |
| Demonym | * ဗိတိသျခွိုꩻ(British)
* Briton
* Brit (colloquial)
 |
| ခမ်းထီအခေႏခံႏဥပဒေႏအလꩻ အစွိုꩻနွို့ခမ်းထီဖုံႏ | * အိန်းကလန်ခမ်းထီ
* သကော့တလန်ခမ်းထီ
* ဝွေးခမ်းထီ
* အုဲင်ယာလန်ထင်ꩻခမ်းထီ
 |
| အစိုႏရ | တစ်ပြည်ထောင် ပါလီမန်လွတ်တောႏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ် |
| • ခွန်ဟော်ခမ်ꩻ | en:Charles III |
| • ဝွန်ႏတန်ချုတ် | en:Keir Starmer |
| ထေဥပဒေႏလွတ်တောႏ | လွတ်တောႏ |
| • လွတ်တောႏအရန်းကီ | en:House of Lords |
| • လွတ်တောႏအရန်းလ့ | House of Commons |
| တယ်ႏထောင်ႏယူကေခမ်းတန်သမဲင်ꩻခြောင်ꩻ |
| • Laws in Wales Acts | ၁၅၃၅ တောမ်ႏ ၁၅၄၂ ဗာႏ |
| • en:Union of the Crowns | ၁၆၀၃ ဗာႏ မတ်လာ ၂၄ |
| • en:Treaty of Union | ၁၇၀၆ ဇွန်လုဲင် ၂၂ |
| • Acts of Union of England and Scotland | ၁၇၀၇ မေလာ ၁ |
| • Acts of Union of Great Britain and Ireland | ၁၈၀၁ ဇန်နဝါရီ ၁ |
| • Irish Free State Constitution Act | ၁၉၂၂ ဒီသဲဉ်ဗာ ၅ |
| ဧရိယာႏ |
| • ခြွဉ်း | ၂၄၂,၄၉၅ km2 (၉၃,၆၂၈ sq mi) (အရန်း: ၇၈) |
| • ထီနမ်း (%) | 1.51 (2015) |
| လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း |
| • ၂၀၂၃ အရမ်ꩻ |  68,138,484 (အရန်း - ၂၂) |
| • ၂၀၁၁ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻ | 63,182,178 (အရန်း - ၂၂) |
| •
တချ | ၂၇၀.၇/km2 (၇၀၁.၁/sq mi) (အရန်း - ၅၀) |
| GDP (PPP) | ၂၀၂၃ အရမ်ꩻ |
| • ခြွဉ်း |  $3.847 trillion (အရန်း - ၁၀) |
| • Per capita |  $56,471 (အရန်း - ၂၈) |
| GDP (nominal) | ၂၀၂၃ အရမ်ꩻ |
| • ခြွဉ်း |  $3.159 trillion (အရန်း - ၆) |
| • Per capita |  $46,371 (အရန်း - ၂၂) |
| Gini (၂၀၂၀) |  35.5 ထာႏဝ |
| HDI (၂၀၂၁) |  0.929 ထိုမွေး · ၁၈ |
| ရွဉ်ဗီႏ | ပေါင် သတာလိဉ် (GBP) |
| အခိင်ႏအွိုင်ꩻ | ဂရိင်းနိစ်အခိင်ႏထွော့, WET (UTC+0) |
| • ခမ်းသဲင် (DST) | ဗိတိသျ ခမ်းသဲင်လာ အခိင်ႏထွော့, WEST (UTC+1) |
|  |  |
| မွူးနီꩻစွယ်ꩻပွုံႏစံႏ | * နီꩻ/လာ/နေင်ႏ
* နေင်ႏ-လာ-နီꩻ (AD)
 |
| ဝါးကာꩻစနိစ် | စေႏ |
| ဖိုန်းကိုဒ်အမုဲင် | +44 |
| Internet TLD | .uk |

**ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်း** (အိန်းကလေတ်: United Kingdom) **ယူကေခမ်းတန်**ယို တရာꩻဝင်ႏအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ခါꩻ **မဟာႏဗိတေင် တောမ်ႏ အုဲင်ယာလန်ထင်ꩻ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏ ခွန်ဟော်ꩻခမ်ꩻခမ်းတန်** ဒျာႏတဲင် ထွာဒျာႏ ဥရောပတွိုက်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ အာႏဏာႏပဲင်ႏခမ်းထီတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းခမ်းယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏသေအာလွ **ဗိတေင်ခမ်းထီ**၊ အိန်းကလေတ်ကလာꩻဗွာခမ်းထီ မွေးတဝ်းလဲ့ **ယူကေ** နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ဥရောပတွိုက် ကောင်သဲင်ဟံႏဗီႏတန် ဆꩻတွို့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻတဲင် ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းခမ်းတန်ကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏခြွဉ်းဗူႏခါꩻတောမ်ႏ အိန်းကလန်ခမ်းထီ၊ ဝွေးခမ်းထီ၊ သကော့တလန်ခမ်းထီ၊ အုဲင်ယာလန်ထင်ꩻခမ်းထီဖုံႏ အဝ်ႏပါသော့ꩻ (၄)ခမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းခမ်းတန်နဝ်ꩻ ဂရေက်ဗိတေင်ကြွန်၊ အုဲင်ယာလန်ကြွန် အခဝ်ကွဉ်ႏထင်ꩻတောမ်ႏ ဗိတိသျကြွန်ဗူႏကို ကြွန်ပေႏဖုံႏ အဝ်ႏပါသော့ꩻအာတန်နဝ်ꩻသွူ။ ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းခမ်းတန် ဟံႏနယ်ႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းဧရိယာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၉၃,၆၂၈ မဲင်ႏ (၂၄၂,၄၉၅ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) တဲင် ၂၀၂၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအရမ်ꩻအလꩻ လိုꩻအုံအဝ်ႏသော့ꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏအဖြာꩻ ၆၈ သန်း သွူ။

အုဲင်ယာလန်ခမ်းထင်ꩻနဝ်ꩻ ဟံႏနယ်ႏကောင်သဲင် အဝ်ႏဆွိုက်စပ်တောမ်ႏ အုဲင်ယာလန်ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ လွုမ်ꩻတဲင် လွိုတဲင်အလင်နဝ်ꩻ အတ်တလန်တိတ်သမုဒ္ဒရာႏ၊ ပင်ႏလယ်ႏထင်ꩻ၊ အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြား၊ သဲတဲတ်ပင်ႏလယ်ႏ၊ အုဲင်းရိစ်ပင်ႏလယ်ႏဖုံႏ အဝ်ႏခူရမ်ꩻခါꩻဒျာႏသွူ။ ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းခမ်းတန်နဝ်ꩻ နေင်ႏပေါင်ꩻအရျာꩻဖုံႏအကို အဝ်ႏမာꩻလွေꩻ ကနွို့ပါဒါႏခမ်းဖုံႏ ခြွဉ်းဗူႏ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏအနေႏ၊ ဖဖြယ်ထန်ႏ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏအနေႏ ဖုံႏသွူ။ ယူကေခမ်းတန်ထျꩻ ဗွော့ꩻရာꩻ မန်းကြွန်၊ ဂန်းဇီး တောမ်ႏ ဂျာစီ ဟံႏနယ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ယူကေခမ်းတန် ဟံႏနယ်ႏအကွို့ꩻအခဝ်အနေႏတမွေးတဝ်း ထွာဒျာႏ ခံႏထူႏ ယူကေခမ်းတန်အစိုႏရ ခွန်ဟော်ခံꩻ အဝ်ႏစောင်းသျောက်ပွေါးထိန်ꩻထွားဟံႏနယ်ႏဖုံႏဒျာႏလွုမ်ꩻတဲင် ယူကေဗိတိသျအစိုႏရ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏ ရဲးကမ်းကာႏကွယ်ႏရေꩻ တောမ်ႏ ခမ်းထန်ႏနုဲင်ငံတကာ နမ်းခြောင်ꩻတင်ရေꩻဖုံႏသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း ယူကေဗိတိသျသီး ကပဲင်ႏဆဲင်ႏဒါႏ ခမ်းညာꩻထီညာꩻ ဟံႏနယ်ႏဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏက ၁၄ နယ်ႏတဲင် နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဗိတိသျ အိဉ်ပါယာ အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻ ကအဝ်ႏကုဲင်ဒါႏ ဟံႏနယ်ႏအကွို့ꩻအခဝ်ဒျာႏသွူ။

ယူနုဲက်တဲတ်ကိင်းဒန်းနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကထူႏသုင်ꩻဒါႏ စည်းမျဉ်းခံခွန်ဟော်ခမ်ꩻစနိစ် တောမ်ႏ ပါလီမန်ဒီမိုကရေသီစနိစ် ခမ်းတန်တခမ်းဒျာႏသွူ။ တယ်ႏ ၁၉၅၂ ဗာႏ ကအိုပ်ချုတ်ဒါႏ ခမ်းတန်ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခွန်ဟော်ခမ်ꩻမူႏ ဒုတိယ အဲလီသဘဲတ် တဲင် အိုပ်ချုတ်ဗꩻလွေꩻ ဝွေꩻမူႏထွိုင်ႏသီမားထိုꩻ ၂၀၂၂ ဗာႏကိုနဝ်ꩻ မင်ꩻသာꩻ(အိမ်ရှေ့စံ) ဆျားမင်ꩻသာꩻ ထင်ႏထွာသော့ꩻလုဲင်ႏခွန် တတိယဖြာꩻ ဆျားခွန်ဟော်ခမ်ꩻ အနေႏနဝ်ꩻသွူ။ တတိယ ဆျားခွန်ဟော်ခမ်ꩻနဝ်ꩻ အိုပ်ချုတ်ထွာလွေꩻ ယူကေခမ်းတန် တောမ်ႏ ဓနသဟာယအာႏဏာႏခံႏခမ်းထီးဖုံႏ ဧကရာဇ်ခွန်အနေႏ တယ်ႏစ ၂၀၂၂ ဗာႏ သဲတ်တိဉ်ဗာ ၈ နီꩻကိုသွူ။ ယူကေခမ်းတန် ဝွန်ႏတန်ချုတ်ယိုခါနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ရီသီ သူးနတ်သွူ။ ဝွန်ႏတန်ချုတ် ရီသီ သူးနတ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ယူကေကို အရီးသွတ်ꩻ အာသျခွိုꩻ အေင်ဒိယမွိုးဖါနီပါꩻ ကလွူးဖွင်ꩻလင်ꩻဒါႏ ဝွန်ႏတန်ချုတ်ဒျာႏသွူ။

## အာႏကွိုꩻ

အာႏကွိုꩻချက်အမာႏ: `<ref>` tags exist for a group named "မတ်ရောမ်", but no corresponding `<references group="မတ်ရောမ်"/>` tag was found