# အိန်းကလေတ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ

| အိန်းကလေတ် |
| --- |
| အငဝ်းထန်ႏ | /ˈɪŋɡlɪʃ/ |
| လိုꩻခွိုꩻ | အိန်းကလေတ်လိုꩻမျိုꩻ en:Anglo-Saxons (သမဲင်ꩻအလꩻ) |
| ဒေႏသခံႏဒေါ့ꩻသွုံꩻသားဖုံႏ | သန်း 360–400  (2006) သုင်ꩻဒုတိယဘာႏသာႏအနေႏ: သန်း 750 ; သုင်ꩻခမ်းလင်ဘာႏသာႏအနေႏ: သန်း 600–700  |
| ဘာႏသာႏငဝ်းငွါနားဟွိုန်ꩻ | အဉ်ဒို-ဥရောပ
* ဂျာမန်နိစ်
	+ ဂျာမန်နိစ်တွို့ꩻ
		- ဂျာမန်ထင်ꩻ
			* Anglo-Frisian
				+ Anglic
					- **အိန်းကလေတ်**
 |
| ပွုံႏစံႏအစဝ်းဖဲ့ꩻဖုံႏ | en:Old English
* en:Middle English
	+ en:Early Modern English
 |
| လိတ်အတဲမ်းအဖြုဲင်ꩻစနိစ် | * လဲတ်တဉ် (အိန်းကလေတ်အက္ခရာႏ)
* en:Anglo Saxon runes (သမဲင်ꩻအလꩻ)
* အိန်းကလေတ်ဗရေး, en:Unified English Braille
 |
| Signed forms | en:Manually coded English (စနိစ်စွုမ်ႏ) |
| တရာꩻဝင်ႏအခေႏနေႏ |
| သွုံꩻအွဉ်ႏထွာရွုမ်ꩻသွုံꩻအနေႏ | * ၅၉ ခမ်း
* ၂၇ ခမ်း၊ ပဲင်ႏတဝ်းအာႏဏာႏအစွိုꩻအဗူႏဖုံႏ

အစွိုꩻအဗူႏပေါင်ꩻစွုမ်ႏ
* + ယူအဲဉ်၊ UN
	+ ဥရောပသမဂ္ဂ
	+ en:Commonwealth of Nations
	+ ဥရောပကောင်သီ
	+ ICC
	+ IMF
	+ အိုလန်ပစ်ကောႏမတီႏ IOC
	+ ISO
	+ နေတိုး(NATO)
	+ en:WTO
	+ NAFTA
	+ OAS
	+ OECD
	+ OIC
	+ en:OPEC
	+ en:GUAM Organization for Democracy and Economic Development
	+ PIF
	+ en:UKUSA Agreement
	+ အာသီယံ
	+ အာသီယံစီꩻပွာꩻရေꩻကောႏမတီႏ
	+ SAARC
	+ en:Caribbean Community
	+ en:Organization of Turkic States
	+ Türksoy
	+ ECO
 |
| လိုꩻဆေ့ꩻစွိုꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါအနေႏ အွဉ်ႏသေအသိအမတ် | ကမ္ဘာႏသုင်ꩻ, အထူꩻအနေႏ
* ကရဉ်းလဲဉ်း
* မလေးသျား
* သီရိလင်ႏကာႏ
* ဗာရေင်း
* အလင်အစွိုးစွိုးဖုံႏ
 |
| ဘာႏသာႏငဝ်းငွါကိုဒ်ဖုံႏ |
| en:ISO 639-1 | `en` |
| en:ISO 639-2 | `eng` |
| en:ISO 639-3 | `eng` |
| en:Glottolog | `stan1293` |
| Linguasphere | `52-ABA` |
| ကမ္ဘာႏလောင်း ဒေါ့ꩻသွုံꩻအာဒါႏ အိန်းကလေတ်ငဝ်းငွါ ခမ်းထီဖုံႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏနယ်ဖေႏ အရောင်ႏသွမ်ႏဖြား၊ အရောင်ႏသွမ်ႏဆားနဝ်ꩻ ထွာလိတ်အိန်းကလေတ် အရေꩻတန်ဒါႏ ခမ်းထီဖုံႏဒျာႏသွူ။ |
|

EN (ISO 639-1)
**အိန်းကလေတ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ** (အိန်းကလေတ်: English Language) နဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်းယိုခါ ထွာလိုꩻဒေါ့ꩻသွုံꩻအအာသွတ်ꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါဒျာႏသွူ။ စိုးဟန်ႏနီꩻ ကမ္ဘာႏလောင်း ကအဝ်ႏဒါႏလိုꩻဖုံႏ ကဲဉ်းအာနဝ်ꩻ ထူႏသုင်ꩻအီတောမ်ႏ အိန်းကလေတ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါတဲင် အဝ်ႏဒေါ့ꩻရီသွုပ်သမ်ႏလွဝင်ꩻသွူ။ အိန်းကလေတ် ဘာႏသာႏငဝ်းငွါနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဂျာမန်နစ်တွို့ꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါသွူ။ ဂျာမန်နစ်တွို့ꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါနဝ်ꩻ နုဲင်းဒျာႏ ဒတ်၊ ဂျာမန်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ ခွိုꩻနွယ်ႏနေနေတဲင် အိဉ်ဒို-ဥရောပ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါခွိုꩻနွယ်ႏဖုံႏဒျာႏသွူ။ လိတ်အိန်းကလေတ် အတဲမ်းအဖြုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်းယို ထွာထူႏသွုံꩻအီဗာႏ ဒုတိယရွုမ်ꩻသွုံꩻဘာႏသာႏငဝ်းငွါ ကဲဉ်းအာသွူ။ လိတ်အတဲမ်းအဖြုဲင်ꩻစနစ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ လဲက်တဉ်ဘာႏသာႏ(လိတ်ရောမ) အတဲမ်းအဖြုဲင်ꩻစနစ်ဒျာႏသွူ။

အိန်းကလေတ်ဘာႏသာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဂျာမနီခမ်းထီခဝ်တွို့ꩻလိုꩻမျိုꩻဖုံႏကို အေဒီ ၄၅၀ ရပ်ခိန်ႏ တွိုႏလွေꩻ ဗိတေင်ခမ်းထီထျꩻ ကထွာဒါႏ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါတဗာႏဒျာႏသွူ။ ဂျာမန်နစ်ဘာႏသာႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အန်ဂလို-ဆက်ဆို ကဟဲ့ꩻဒါႏ အဉ်ႏကလေက်ဘာႏသာႏစခါတဗာႏဒျာႏတဲင် ဂျာမနီလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏဒေါ့ꩻသုင်ꩻအာဒါႏ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ တဗာႏဒျာႏသွူ။ ခေတ်တသာ အိန်းကလေတ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါနဝ်ꩻတဲ့ ကမ္ဘာႏလောင်း ခမ်းထီပေါင်ꩻစွုမ်ႏ အဝ်ႏထူႏသုင်ꩻဒေါ့ꩻဖြဝ်ႏလွဒျာႏသွူ။ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း (၃၇၅)သန်းရပ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏသုင်ꩻဒေါ့ꩻအီထွူ၊ လိုꩻ(၁)သန်းရပ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏလွူꩻထွားရောင်သွူတကာႏတဝ်း အိန်းကလေတ်ဘာႏသာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒို့ꩻတခြို့လွဉ်နွောင်ꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါအလင်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

## တဲမ်းသွုံꩻလိတ်ဖြုံႏ ဗိုန်ပီတဝ်းဝင်ꩻ

ဒေသိယငဝ်းငွါအနေႏ ကအဝ်ႏဒေါ့ꩻသွုံꩻဒါႏ အိန်းကလေက်ငဝ်းငွါယို အွဉ်ႏနယ်နေး ခမ်းအနေႏ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း%ပုင်ႏ
လိတ်အိန်းကလေက် အတဲမ်းအဖြုဲင်ꩻပုင်ႏနယ်ꩻယဟန်ႏနဝ်ꩻ ဒေႏသခမ်းအလွောက်ꩻ ဗိုန်ပီတဝ်းဝင်ꩻသွူ။ Uk တောမ်ႏ အမေႏရိကကို လိတ်ဖြုံႏယဟန်ႏနဝ်ꩻ ပေါင်ꩻလိတ်ဖြုံႏဖုံႏ ဗိုန်ပီတဝ်းဝင်ꩻ ကွာႏလို့ဝင်ꩻအဝ်ႏသွူ။ ဥပမာႏ- အင်္ဂလန် ကတဲမ်းဒါႏ "Colour"နဝ်ꩻ အမေႏရိကကို တဲမ်းဒျာႏ "Color"တဲင် တဲမ်းပေါင်ꩻလိတ်ဖြုံႏ ဗိုန်တဝ်းဝင်ꩻသွူ။ (ခမ်းအဖုံႏလင်တဲ့ နုဲင်းနဝ်ꩻနေနေသွူ။)

ဇယားလ့ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ စိုးယိုခါ နီသွောန်းသီး ကအဝ်ႏထူႏသုင်ꩻလွေꩻဒါႏ စိုးယိုခါ အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏ အက္ခရာႏအမုဲင်ဖိုင်ႏဒျာႏသွူ။

##### အိန်းကလေက် အက္ခရာႏရဲဉ်ႏ(အက္ခရာႏတန်)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A | B | C | D | E | F |
| G | H | I | J | K | L |
| M | N | O | P | Q | R |
| S | T | U | V | W | X |
|  |  | Y | Z |  |  |

##### အိန်းကလေက် အက္ခရာႏရဲဉ်ႏ(အက္ခရာႏပေႏ)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| a | b | c | d | e | f |
| g | h | i | j | k | l |
| m | n | o | p | q | r |
| s | t | u | v | w | x |
|  |  | y | z |  |  |

## အာႏကွိုꩻ