# Èropa

Peta benua Èropa
Basa-basa di Èropa
Sejarah Èropa; tahon 1000 M.
**Èropa** (hurup Arap Gundul: ايروفه) entu bagèan kulonnya benua Èurasia, nyang sering dianggep béda benua. Ni benua dibelèknya ama benua Asia cuman ama Pegunungan Ural di Ruslan ama Selat Bospores di Turki.

Èropa kewates ama aèr di tiga sisi. Di bekulon, ada Laotan Atlantik; di blèlir – Laotan Kutub Lor; èn di bekidul – Laot Tengah, nyang misahin Èropa Kidul-Wètan ama Aprika. Di wates blètan Èropa, ada Kali Ural ama Pegunungan Ural.

Paling kaga' ada 44 negara di benua Èropa (5 negara idèntitètnya Èropa, cuman letaknya kaga' cuman di Èropa: Kibris, Géorgi, Kasakstan, Ruslan, èn Turki). Kebanyakan deri ni negara ièlah anggota Uni Èropa.

Èropa nglingkup sekitaran 10.1800.000 km2 (3.930.000 mil2). Ni sekisarannya 2% deri Bumi punya permukaan (6,8% deri bagèan daratan).

Per tahon 2017, ada sekitar 510 juta orangan nyang tinggal di Èropa.

Di Èropa ada gunung api nyang kedua paling aktip di dunia, nya'entu Gunung Ètna nyang sekarang jadi gunung api paling aktip di ni benua.

Èropa entu atu tempat wisata nyang banyak disaba orang deri mana-mana negara. Orang banyak dateng di mari bakal ngiat dia punya Situs Warisan Dunia èn laèn-laèn tempat nyang narik.

## Asal-muasal namanya

Nama "Èropa" diambil deri nama putri di dalem Hurapat Yunani nyang namanya "Èropa" (basa Yunani: Εὐρώπη *Eurṓpē*). Kalo bedasar tu hurapat, Jéus nyulik si Èropa èn diboyong ke negeri Krèta. Entar di sonoh, dia jadi enya'nya Raja Minos (deri mari Èropa punya peradaban pertama namanya diambil, ya'entu Peradaban Minos).

"Èropa" asalnya cuman ngeruju' ke Yunani. Cuman, lantaran laèn-laèn bagèan Èropa modèren mulain ada punya kota èn kekaèsaran, semua bilangan Kulonnya Pegunungan Ural digeronya sekarang "Èropa".

## Wilayah èn negara

Andreas M. Kaplan ngejabarin Èropa modèren sebagé benua di mana banyak ragem-ragem budaya idup dedeketan èn bebarengan, "ngrangkul keberageman budaya nyang maksimal di jarak géograpis nyang minimal".

Ada beberapa bagèan wilayah gedé di Èropa, antara laèn:

* Èropa Wètan
* Èropa Sintrem
* Èropa Kulon
* Èropa Lor
* Èropa Kidul èn Kidul-Wètan

Di dalem ni wilayah pada, ada ampé 48 negara Èropa merdéka (5 di antaranya negara anterbenua nyang masing dipermasalain apa di Èropa, apa di Asianya). Nyang paling gedé entu Serèkat Ruslan, nyang nglingkup 39%-nya Èropa.

Èrpa punya kota paling ramé penduduknya entu Stambul. Negara nyang dia punya penduduk paling banyak entu Pèderasi Ruslan. Sekitar 15% deri orang Èropa tinggal di Ruslan.

Ada dua negara Èropa, nya'entu Kerajaan Rempug èn Kiblik Ir, nyang di pulo-pulo nyang digero Kepuloan Britani.

## Iklim

Kebanyakan negara Èropa ada di kawasan iklim sedeng.

Gimana gè', ada beragem iklim di antéro Èropa. Misalnya, di musim salju, bisa turun salju èn suhunya -30 derajat Sèlsius selamanya 4–5 bulan di Finlan. Terus juga', di belah kidul, kaya' di Spanyol, malah rada angetan èn kaga' ada salju acan, kecuali di pegunungan tinggi.

## Paguyuban-paguyuban Èropa

* Mejelis Èropa
* Gedong Bicara Hak Asasi Manusia ÈropaNegara-negara Uni Èropa
* Uni Èropa
* Uni Perhimpunan Sèpakbola Èropa (UEFA)
* Paguyuban Pakta Warso (1955–1989)

## Uni Èropa

Uni Èropa ada atu konpèderasi deri 27 negara Èropa. Ni negara pada mepakat bakal ngikutin hukum barengan, sehingga dia punya warga negara pada bisa pindah-pindah dah tu ama dagang di negara-negara UÈ dengen cara èn hak nyang ampir sama kaya' di dia punya negara sendèwèk. Dua pulu di antaranya juga' mata uangnya barengan, ya'entu èro atawa èuro.

## Negara èn wilayah tanggungan

Wilayah tanggungan atawa daèrah husus di bawah ni biasanya ada nama negara penanggung nyang dalem gupitan ( ).

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * Abhasi [pengakuan antérobangsa se'emit atawa kaga' ada] [pernahnya di Èropa ama Asia]
* Akrotiri èn Dèkèliah (Kerajaan Rempug) [pernahnya di Èropa ama Asia]
* Albani
* Andora
* Bèlgi [UÈ]
* Bosni èn Hèrségowina
* Bulgari [UÈ]
* Dènemarken [UÈ]
* Dètslan [UÈ]
* Èslan
* Èstlan [UÈ]
* Géorgi (negara) [pernahnya di Èropa ama Asia]
* Gunung Item
* Sablonan:Country data [UÈ]
* Kiblik Irlan [UÈ]
* Irlan Lor (Kerajaan Rempug)
* Itali [UÈ]
* Jabal Tarik (Kerajaan Rempug)
* Jèrsi (Kerajaan Rempug)
* Kasakstan [pernahnya di Èropa èn Asia]
 |   | * Kebéliuan Gèrensi (Kerajaan Rempug)

 Gèrensi
 Olderni
 Sarek* Kerajaan Rempug

 Inggris
 Irlan Lor
 Skotlan
 Walès)* Kiblik Cèk [UÈ]
* Kibris [pernahnya di Èropa ama Asia]
* Kibris Lor [pengakuan antérobangsa se'emit atawa kaga' ada] [pernahnya di Èropa ama Asia]
* Kosowo
* Kroasi [UÈ]
* Lètlan [UÈ]
* Lihtenstèn
* Litowen [UÈ]
* Leksembereh [UÈ]
* Makèdoni Lor [UÈ]
* Malta [UÈ]
* Moldawi
* Monako
* Norwèhen
* Olan (Pinlan)
* Osèti Kidul [pengakuan antérobangsa se'emit atawa kaga' ada] [pernahnya di Èropa ama Asia]
* Ostenrèk
* Pinlan [UÈ]
 |   | * Polen [UÈ]
* Portugal [UÈ]
* Prasman [UÈ]
* Pulo Man (Kerajaan Rempug)
* Pulo Pèrower (Dènemarken)
* Ruméni [UÈ]
* Ruslan Puti
* Ruslan [géograpisnya di Èropa èn Asia]
* San Marino
* Sèrwi
* Slowaki [UÈ]
* Slowéni [UÈ]
* Spanyol [UÈ]
* Spitbèrhen (Norwèhen)
* Swèden [UÈ]
* Switserlan
* Transnistri [pengakuan antérobangsa se'emit atawa kaga' ada]
* Turki [pernahnya di Èropa èn Asia]
* Ukrain
* Welanda [UÈ]
* Yunani [UÈ]
* Watikan
 |

## Ruju'an