Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Край

**Край** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў некаторых краінах. Першапачаткова была назвай мясцовасці на ўскраінах дзяржавы.

Край з'яўляецца тэрытарыяльнай адзінкай у Грузіі, Чэхіі, Славакіі.

## Расія

У Расійскай імперыі краем звалі мясцовасць, якая складаецца з некалькіх губерняў.

У РСФСР усе краі мелі ў сваім складзе аўтаномныя вобласці (акрамя Прыморскага края, які быў утвораны ў выніку расфармавання Далёкаўсходняга края, але ўключаў у сабе Прыморскую вобласць і Усурыйскую вобласць). Як і вобласці, некаторыя з іх складаліся таксама з нацыянальных акруг.

Пасля большасць аўтаномных абласцей сталі рэспублікамі ў складзе Расіі (акрамя Яўрэйскай аўтаномнай вобласці) і выйшлі са складаў краёў. Край як адміністрацыйная адзінка перастаў адрознівацца ад вобласці.

У Расійскай Федэрацыі з 83 суб'ектаў 9 маюць статус края. Некаторыя ўтвораны з прычыны аб'яднання рэгіёнаў.

## Гл. таксама

* Вобласць, геаграфія
# 490-я

«« дзесяцігоддзі »»
470-я 480-я **490-я** 500-я 510-я

 гады
490 491 492 493 494
 495 496 497 498 499

 стагоддзі
4 ст. **5 ст.** 6 ст.

## Падзеі

* Маркаманы аселі на тэрыторыі Баварыі.
* Распад Фунані на асобныя феадальныя ўладанні.

## Нарадзіліся

## Памерлі
# Генерал-фельдмаршал

**Генерал-фельдмаршал**, вышэйшае воінскае званне ў сухапутных войсках нямецкай, аўстрыйскай і рускай арміяў. Упершыню ўведзена ў Германіі ў XVI стагоддзі. У Расіі ўведзена ў 1699 годзе Пятром I. Ва Францыі і некаторых іншых дзяржавах яму адпавядала воінскае званне маршала (маршала-генерала).

## Гл. таксама

* Генерал-фельдмаршал, Расія
* Генерал-фельдмаршал, Германія
* Генерал-фельдмаршал, Аўстрыя
# Маршал Расійскай Федэрацыі

Першы і пакуль адзіны Маршал Расійскай Федэрацыі Ігар Сяргееў
**Маршал Расійскай Федэрацыі** — вышэйшае воінскае званне Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі, зацверджанае 11 лютага 1993 г. Законам Расійскай Федэрацыі «Аб воiнскiм абавязку і вайсковай службе», а на падставе Федэральнага Закона ад 28 сакавіка 1998 года № 53-ФЗ прысвойваецца Прэзідэнтам Расійскай Федэрацыі.

21 лістапада 1997 года званне Маршала Расійскай Федэрацыі было прысвоена Міністру абароны Расіі Ігару Дзмітрыевічу Сяргееву (1938—2006). Па цяперашні час званне Маршала Расійскай Федэрацыі больш нікому не прысвойвалася.

## Галерэя

* Пагон да параднага абмундзіравання
* Пагон да паўсядзённага абмундзіравання (1994-2010 гг.)
* Пагон да палявога абмундзіравання (1994-2010 гг.)
* Маршальская Зорка
# Верасень

|  |
| --- |
| ← **верасень** → |
| п | а | с | ч | п | с | н |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   |   |
| 2026 |

Верасень, ілюстрацыя Аляксандра Тарасевіча з кнігі «Rosarium et Officium B. Mariae Virginis…»
**Верасень** — дзявяты месяц Грыгарыянскага календара. Складаецца з 30 дзён.

У выданнях Ф. Скарыны падаецца народная назва верасня — *вресень*, таксама яна згадваецца ў «Храналогіі» Андрэя Рымшы (1581). Назва, ужываная ў сучаснай беларускай літаратурнай мове, узнікла ў асяроддзі газеты «Наша ніва» і набыла больш-менш канчатковую форму ў 1912 годзе, калі ў календары «Нашай нівы» былі пададзеныя прапанаваныя назвы месяцаў з тлумачэннямі. Паслядоўна ў «Нашай ніве» ўжываліся варыянты назвы: *сенцябр (верасень)*, *сенцябр*, *верасень (сенцябр)*, і канчаткова — *верасень*.

Назва месяца ў многіх еўрапейскіх мовах паходзіць ад лацінскай *September*, якая паходзіць ад *septem* — сёмы, яго парадкавы нумар, пачынаючы ад сакавіка. У верасні адбываецца восеньскае раўнадзенства.

## Крыніцы

## Літаратура

* *Андрей Рымша*. [Хронология] (1581) // Транслитерация О. Лицкевича по факсимиле в изд.: *Запаско Я. П.* Мистецька спадщина Iвана Федорова. — Львів, 1974. — С. 33, 36. — Эл. рэсурс starbel.narod.ru
* Гісторыя беларускай літаратурнай мовы. У 2 т. Т. 2. — Мн., 1967. — С. 138, 139.
* *Скарына Ф.* Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт., падрыхт. тэкстаў, камент., слоўнік А. Ф. Коршунава, паказальнікі А. Ф. Коршунава, В. А. Чамярыцкага. — Мн.: Навука і тэхніка, 1990. — С. . — 207 с.: іл. ISBN 5-343-00151-3.
# 1640

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 2 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * XVI стагоддзе
* **XVII стагоддзе XVIII стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 1620-я
* 1630-я
* **1640-я 1650-я
* 1660-я
 |
| Гады: | * 1637
* 1638
* 1639
* **1640 1641
* 1642
* 1643
 |

|  |
| --- |
| **1640 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

## Падзеі

## Нарадзіліся

* 18 сакавіка: Філіп дэ ла Хірэ, французскі матэматык і астраном
* 31 мая: Міхал Вішнявецкі, кароль Рэчы Паспалітай

## Памерлі

* 30 мая: Пітэр Паўль Рубенс, фламандскі жывапісец, адзін з заснавальнікаў мастацтва барока, дыпламат.
* 30 верасня: Якапа Кіменці, італьянскі мастак.