# Вук Стэфанавіч Караджыч

| Вук Стэфанавіч Караджыч |
| --- |
| серб. кір.: Вук Стефановић Караџић серб. лац.: Vuk Stefanović Karadžić |
|  |
| Дата нараджэння | 26 кастрычніка (6 лістапада) 1787 |
| Месца нараджэння | * Tršić[d], Асманская імперыя[…]
 |
| Дата смерці | 26 студзеня 1864(1864-01-26)[…] (76 гадоў) ці 7 лютага 1864(1864-02-07) (76 гадоў) |
| Месца смерці | * Вена, Аўстрыйская імперыя[…]
 |
| Месца пахавання | * Сабор Святога Міхаіла[d]
 |
| Грамадзянства | * Асманская імперыя
* Княства Сербія
 |
| Жонка | Ana Karadžić[d] |
| Дзеці | Mina Karadžić[d] і Dimitrije Karadžić[d] |
| Род дзейнасці | мовазнавец, гісторык, перакладчык, пісьменнік, перакладчык Бібліі, дыпламат, збіральнік народных казак, філолаг, этнограф, фалькларыст |
| Навуковая сфера | мовазнаўства, фалькларыстыка і этнаграфія |
| Месца працы | * Бялградскі ўніверсітэт
 |
| Альма-матар | * Gymnasium of Karlovci[d]
 |
| Вядомы як |
рэфарматар сербскай мовы, рэфарматар кірыліцы, адзін з заснавальнікаў сербскай літаратурнай мовы |
| Член у | * Таварыства сербскай славеснасці[d] (26 студзеня 1864)
* Расійская акадэмія навук
* Пруская акадэмія навук
* Кракаўскае навуковае таварыства[d]
* Гётынгенская акадэмія навук
 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Вук Стэфанавіч Караджыч** (серб. *Вук Стефановић Караџић*; 7 лістапада 1787 — 7 лютага 1864) — сербскі лінгвіст, рэфарматар сербскай мовы.

### Біяграфія

Нарадзіўся ў Тршычы. Адукацыю атрымаў у Лозніцы, а пасля ў манастыры. Але бацька хутка вярнуў яго дадому, бо ў манастыры ён больш займаўся гаспадаркай, чым вучыўся. Вучыцца ў гімназіі ў Петрыне. Пазней вучыўся ў Бялградзе. У хуткім часе захворвае і ад’язджае на лячэнне ў Пешт. Падчас знаходжання ў Вене знаёміцца з Ернеем Копітарам, які дапамагае яму ажыццяўляць запланаванае. Там Караджыч пачаў працу па рэфармаванні мовы і правапісу і ўвядзенні народнай мовы ў мастацкую творчасць. Праз забарону друкавацца ў Сербіі і Аўстрыйскай імперыі з’язджае ў Расію, дзе мае магчымасць працаваць. Пахаваны ў Вене, прах перавезены ў Бялград.

### Філалагічныя працы

У першай палове 19 стагоддзя Вук Караджыч з дапамогай вядучых тагачасных філолагаў (у тым ліку братоў Грым) і аўстрыйскай улады, якую прадстаўляў Ерней Копітар, рэфарміраваў сербскі правапіс. Працы Караджыча, сярод якіх першае (1818) і другое пашыранае (1852) выданні сербскага слоўніка, пераклад Новага запавету (1847), заклалі падмурак сучаснай стандартнай сербскай мовы, а таксама значна паўплывалі на фарміраванне сучаснай стандартнай харвацкай мовы.
Вук Караджыч намагаўся наблізіць літаратурную мову да народнай, настойваў на прыманні ў літаратурную мову народных элементаў. Прапанаваў перарваць традыцыю пісьмовага маўлення, якое не мае апірышча ў народнай гаворцы, заснаваць новую літаратурную норму на базе жывой мовы. Намагаўся ачысціць сербскую мову ад царкоўнаславянізмаў як ненатуральных элементаў, а базай зрабіць наваштокаўскія дыялекты.

### Рэформа кірыліцы

Са стараславянскай азбукі Караджыч пераняў 24 літары:

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **А а** | **Б б** | **В в** | **Г г** | **Д д** | **Е е** | **Ж ж** | **З з** |
| **И и** | **К к** | **Л л** | **М м** | **Н н** | **О о** | **П п** | **Р р** |
| **С с** | **Т т** | **У у** | **Ф ф** | **Х х** | **Ц ц** | **Ч ч** | **Ш ш** |

Да іх дадаў: **Ј ј**, **Љ љ**, **Њ њ**, **Ћ ћ**, **Ђ ђ** и **Џ џ**

## Гл. таксама

* Філіп Вішніч

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вук Стэфанавіч Караджыч