# Дэн Сяапін

| Дэн Сяапін |
| --- |
| 邓小平 |
|  |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 3-і Старшыня Усекітайскага камітэта Народнага палітычнага кансультатыўнага савета Кітая  |  |
| 20 сакавіка 1978 — 27 чэрвеня 1983 |

 |
| Папярэднік | Чжоу Эньлай |
| Пераемнік | Дэн Інчаа |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 3-і Старшыня ЦВС ЦК КПК  |  |
| 7 лістапада 1976 — 24 чэрвеня 1989 |

 |
| Папярэднік | Хуа Гафэн |
| Пераемнік | Цзян Цзэмінь |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 3-і Старшыня ЦВС КНР  |  |
| 27 чэрвеня 1981 — 24 чэрвеня 1989 |

 |
| Папярэднік | Хуа Гафэн |
| Пераемнік | Цзян Цзэмінь |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 3-і Віцэ-прэм'ер Дзярсавета КНР  |  |
| 4 студзеня 1975 — 10 верасня 1980 |

 |
| Кіраўнік урада | Чжаа Цзыян (1980—1988) Лі Пэн (з 1988) |
| Папярэднік | Лінь Бяа |
| Пераемнік | Вань Лі |
|

---

 |
| Нараджэнне | 22 жніўня 1904(1904-08-22)[…]* Гуан'ань[d], Правінцыя Сычуань
 |
| Смерць | 19 лютага 1997(1997-02-19) (92 гады)* Пекін, Кітай
 |
| Род | Family of Deng Xiaoping[d] |
| Жонка | Чжан Сіюань[d], Цзінь Вэін[d] і Чжа Лінь[d] |
| Дзеці | Дэн Пуфан[d], Дэн Нань[d], Дэн Ронг[d] і Дэн Чжыван[d] |
| Грамадзянства | * імперыя Цын
* Кітайская Рэспубліка
* Кітай
 |
| Веравызнанне | Атэіст |
| Партыя | * КПК (19 лютага 1997)
* Гаміньдан (1927)
 |
| Адукацыя | * Камуністычны ўніверсітэт працоўных Кітая[d]
* Камуністычны ўніверсітэт працоўных Усходу імя І. В. Сталіна[d]
* Q125785011?
 |
| Аўтограф |  |
| Род войскаў | Народна-вызваленчая армія Кітая |
| Званне | галоўнакамандуючы |
| Бітвы | * другая япона-кітайская вайна 1937-1945
 |
| Узнагароды | People's Liberation Army Strategist[d] Чалавек года паводле Financial Times[d] (1978, 1992) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |
|  **Творы** ў Вікікрыніцах |

**Дэн Сяапін** (22 жніўня 1904(1904-08-22)[…], Гуан'ань[d] — 19 лютага 1997(1997-02-19), Пекін) — дзяржаўны, палітычны і ваенны дзеяч Кітая. Палітык-рэфарматар, дзеяч Камуністычнай партыі Кітая; хоць ніколі не займаў пост кіраўніка краіны, але быў фактычным кіраўніком Кітая з канца 1970-х да пачатку 1990-х гг.

## Біяграфія

Нарадзіўся ў правінцыі Сычуань. На пач. 1920-х гадоў вучыўся і працаваў у Францыі. 3 1924 член Кампартыі Кітая. У 1925—27 вучыўся ў СССР. Удзельнік Вялікага паходу Кітайскай Чырвонай арміі (1934—36). У час антыяпонскага супраціўлення (1937—45) кіраваў баявымі аперацыямі.

3 1952 неаднаразова займаў пост намесніка прэм'ера Дзяржаўнага савета КНР. У 1977—80 начальнік Генштаба Народна-вызваленчай арміі. У 1983—90 Старшыня Цэнтральнага ваеннага савета КНР (фактычна галоўнакамандуючы арміяй). 3 1945 член ЦК КПК, у 1956—66 генеральны сакратар ЦК партыі. Рэпрэсіраваны ў перыяд «культурнай рэвалюцыі».

Пасля 1978 фактычна вызначаў палітыку краіны, быў ініцыятарам курсу на правядзенне эканамічных рэформ, будашніцтва сацыялізму з кітайскай спецыфікай. Вывеў Кітай з руін «культурнай рэвалюцыі», добраахвотнай самаізаляцыі, садзейнічаў прытоку заходніх інвестыцый, нармалізацыі адносін Кітая з СССР і ЗША, паставіў краіну на рэйкі рыначных рэформ ва ўмовах захавання сацыялістычнай ідэалогіі і дзяржаўнага кантролю, што прывяло краіну да эканамічнага буму.

Успадкаваўшы разбураны сацыяльнымі і палітычнымі канфліктамі Кітай пасля «культурнай рэвалюцыі», Дэн стаў ядром другога пакалення кітайскіх кіраўнікоў. Ён стаў інструментам ўкаранення новага мыслення, распрацаваў прынцып «сацыялізму з кітайскай спецыфікай», стаў ініцыятарам эканамічных рэформаў у Кітаі і зрабіў краіну часткай сусветнага рынку. Ён заклаў асновы для эканамічнага развіцця Кітая, што дазволіла Кітаю атрымаць рэпутацыю краіны з самой хуткарослай эканомікай у свеце.

У 1990 пакінуў дзяржаўныя пасады, але захаваў ролю духоўнага лідара КНР.

## Зноскі

## Літаратура

* *Раманоўскі І. Ф.* Дэн Сяапін // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Дэн Сяапін