# Спіс кіраўнікоў Леона

Каралеўства Леон у 1030 годзе
Сярэднявечнае **Каралеўства Леон** (ісп.: Reino de León), якое размяшчалася ў паўночна-заходняй частцы Пірэнейскага паўвострава, было ўтворана ў 910 годзе пасля падзелу каралеўства Астурыя паміж сынамі караля Альфонса III. Старэйшы з іх, Гарсія, атрымаў Леон, другі сын Ардонья — Галісію, а малодшы Фруэла — Астурыю. У 914 годзе да Леона была далучана Галісія, а ў 924 годзе землі Леона, Галісіі і Астурыі зліліся ў каралеўства Леон, сталіцай якога стаў аднайменны горад.

У 923 годзе Кастылія, якая ўваходзіла ў склад Леона, атрымала статус графства, а ў 1035 годзе стала самастойным каралеўствам. У 1037—1065 і 1072—1157 гадах Леон і Кастылія ўваходзілі ў Леона-Кастыльскае каралеўства; канчатковае іх аб'яднанне адбылося ў 1230 годзе.

З другой паловы X стагоддзя да пачатку XI стагоддзя Каралеўства Леон, якое займала землі да ракі Дуэра, падвяргалася з поўдня набегам мусульман Кордаўскага халіфата.

У выніку рэканкісты да апошняй чвэрці XI стагоддзя да Леона былі далучаны тэрыторыі да ракі Таха.

У 1095 годзе партугальскія землі, якія ўваходзілі ў склад каралеўства, былі вылучаны ў графства, а ў XII стагоддзі Партугалія здабыла незалежнасць.

У 1516 годзе Леон разам з Кастыліяй увайшоў у склад Іспанскага каралеўства. Тытул караля Леона ўваходзіў у тытулатуру каралёў Іспаніі да 1707 года, калі канчаткова знік.

| Партрэт | Імя | Гады жыцця | Гады кіравання | Каментары | Спасылкі |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дынастыя Перэс |
|  | Гарсія I | каля 871 — 19 студзеня 914 | 910—19 студзеня 914 |  |  |
|  | Ардонья II | каля 873 — чэрвень 924 | 914—924 | Таксама кароль Галісіі з 910 |  |
|  | Фруэла II Пракажоны | каля 875 — ліпень 925 | 924—925 | Таксама кароль Галісіі з 924 і Астурыі з 910. Ізноў аб'яднаў краіну пасля смерці старэйшых братоў. |  |
|  | Альфонса Фройлас | ? — пасля 932 | 925 | Таксама кароль Галісіі ў 925—926. Зрынуты з трона стрыечнымі братамі. |  |
|  | Альфонса IV | каля 899 — жнівень 933 | 925—931 | Саступіў прастол свайму малодшаму брату Раміра II і выдаліўся ў кляштар. |  |
|  | Раміра II | каля 900 — 1 студзеня 951 | 931 — 1 студзеня 951 |  |  |
|  | Ардонья III | каля 926 — паміж 30 жніўня і 13 лістапада 956 | 951—956 |  |  |
|  | Санча I Тоўсты | ? — не пазней 19 снежня 966 | 956—958 | У 958 быў зрынуты графам Фернанам Кастыльскім. |  |
|  | Ардонья IV Злы | каля 926—962 | 958—960 | Быў узведзены на прастол сваім цесцем Фернанам Кастыльскім. Пасля звяржэння бег спачатку ў Астурыю, а затым у Бургас і Кордаву. |  |
|  | Санча I Тоўсты | ? — не пазней 19 снежня 966 | 960—966 | Вярнуў сабе трон пры дапамозе арабаў. Быў атручаны графам Гансала Манісам. |  |
|  | Раміра III Флавіа | 961 — 26 чэрвеня 985 | 966—984 | Да паўналецця каралеўствам кіравалі яго цётка манашка Эльвіра Рамірэс і маці Тэрэза Ансурэс. Быў зрынуты галісійскімі феадаламі-паўстанцамі. |  |
|  | Бермуда II Падагрык | каля 953 — верасень 999 | 984 — верасень 999 | Таксама кароль Галісіі з 982. Абвешчаны каралём галісійскай арыстакратыяй. |  |
|  | Альфонса V Высакародны | 996 — 7 жніўня 1028 | 11 кастрычніка 999 — 7 жніўня 1028 | Да паўналецця каралеўствам кіравалі яго маці Эльвіра Гарсія і граф Партугаліі Менендо II Гансалес. Самастойна стаў кіраваць з 1007 года. У 1017 годзе склікаў з'езд арыстакратыі, на якім была абвешчана «хартыя вольнасцей». Забіты падчас паходу на маўраў. |  |
|  | Бермуда III | 1017/1018 — 4 верасня 1037 | 7 жніўня 1028 — 4 верасня 1037 |  |  |
| Дынастыя Хіменес |
| Дынастыя Хіменесаў мае баскскае паходжанне. Яе прадстаўнікі ў IX—XIII стагоддзях таксама кіравалі ў каралеўствах Навара, Арагон і Кастылія і першымі змаглі часова аб'яднаць хрысціянскую Іспанію, а таксама высунуць яе на шырокую еўрапейскую палітычную сцэну. Створаная Хіменесамі палітычная структура захавалася да канца Сярэднявечча. |
|  | Фердынанд I Вялікі | 1017 — 27 снежня 1065 | 1037 — 27 снежня 1065 | Таксама кароль Кастыліі (1035—1065). У 1037 годзе аб'яднаў Леон і Кастылію ў адну дзяржаву. У 1039 годзе прыняў тытул імператара Іспаніі. Вёў паспяховыя войны супраць арабаў. |  |
|  | Альфонса VI Храбры | 1043 — 29 чэрвеня 1109 | 27 снежня 1065—1072 | Таксама кароль Кастыліі (1072—1109). У 1072 годзе пацярпеў паражэнне ад свайго брата Санча II у бітве пры Гальпехары і быў зняволены ім. |  |
|  | Санча II Моцны | каля 1036 — 7 кастрычніка 1072 | студзень 1072 — 7 кастрычніка 1072 | Таксама кароль Кастыліі (27 снежня 1065 — 7 кастрычніка 1072). У 1072 годзе паланіў свайго брата Альфонса VI і стаў каралём Леона. Забіты рыцарам Вельіда Дальфосам падчас аблогі крэпасці Самора. |  |
|  | Альфонса VI Храбры | 1043 — 29 чэрвеня 1109 | 1072 — 29 чэрвеня 1109 | Бег са зняволення і пасля смерці Санча II, зманам паланіўшы малодшага брата Гарсію Галісійскага, аб'яднаў Кастылію, Леон і Галісію. |  |
|  | Урака | 24 чэрвеня 1081 — 8 сакавіка 1126 | 29 чэрвеня 1109 — 8 сакавіка 1126 | Таксама каралева Кастыліі (1109—1126). |  |
| Бургундская дынастыя |
| Наступныя кіраўнікі з'яўляюцца нашчадкамі мужа Уракі, Раймунда Бургундскага. |
|  | Альфонса VII Імператар | 1 сакавіка 1105 — 21 жніўня 1157 | 8 сакавіка 1126 — 21 жніўня 1157 | Таксама кароль Галісіі (1111—1157) і Кастыліі (1126—1157). У 1135 годзе ў Леоне каранаваўся як імператар Іспаніі. |  |
|  | Фердынанд II | 1137 — 22 студзеня 1188 | 21 жніўня 1157 — 22 студзеня 1188 | Быў храбрым воінам, але дрэнным арганізатарам і слабым палітыкам. |  |
|  | Альфонса IX | 15 жніўня 1171 — 23 верасня 1230 | 22 студзеня 1188 — 23 верасня 1230 |  |  |
|  | Фернанда III Святы | 5 жніўня 1199 — 30 мая 1252 | 1230 — 30 мая 1252 | Таксама кароль Кастыліі з 1217. У 1671 кананізаваны Папам Кліментам X. |  |
| Усе наступныя манархі таксама былі кіраўнікамі Кастыліі |
|  | Альфонса X Мудры | 23 лістапада 1221 — 4 красавіка 1284 | 30 мая 1252 — 4 красавіка 1284 | Таксама імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі ў 1257—1273. Развіваў навуку, правёў уніфікацыю законаў, склаўшы «Законы сямі частак» у традыцыях рымскага права. |  |
|  | Санча IV Храбры | 12 мая 1258 — 25 красавіка 1295 | 4 красавіка 1284 — 25 красавіка 1295 |  |  |
|  | Фердынанд IV Закліканы | 6 снежня 1285 — 7 верасня 1312 | 12 красавіка 1295 — 7 верасня 1312 |  |  |
|  | Альфонса XI Справядлівы | 13 жніўня 1311 — 26 сакавіка 1350 | 7 верасня 1312 — 26 сакавіка 1350 | Паспяхова ваяваў супраць маўраў з Гранадскага эмірата. Памёр падчас аблогі Гібралтара. |  |
|  | Педра I Жорсткі | 30 жніўня 1334 — 23 сакавіка 1369 | 26 сакавіка 1350 — 23 сакавіка 1369 | Забіты сваім зборным братам Энрыке. |  |
| Дынастыя Трастамара |
| З 1516 года саюз іспанскіх каралеўстваў часцей за ўсё завецца Іспаніяй, а Карлас I лічыцца першым каралём Іспаніі.

**Асобным колерам вылучаны рэгенты**. |
|  | Энрыке II Кастыльскі | 13 студзеня 1334 — 29 мая 1379 | 23 сакавіка 1369 — 29 мая 1379 |  |  |
|  | Хуан I Кастыльскі | 24 жніўня 1358 — 9 кастрычніка 1390 | 29 мая 1379— 9 кастрычніка 1390 | Беспаспяхова вёў вайну за партугальскую карону. |  |
|  | Энрыке III Кастыльскі | 4 кастрычніка 1379 — 25 снежня 1406 | 1390—1406 |  |  |
|  | Хуан II Кастыльскі | 6 сакавіка 1405 — 20 ліпеня 1454 | 1406—1454 |  |  |
|  | Энрыке IV | 25 студзеня 1425 — 11 снежня 1474 | 1454—1474 |  |  |
|  | Ізабела I | 22 красавіка 1451 — 26 лістапада 1504 | 1474—1504 |  |  |
|  | Хуана I Вар’ятка | 6 лістапада 1479 — 12 красавіка 1555 | 1504—1555 |  |  |
|  | Філіп I Прыгожы | 22 ліпеня 1478 — 25 верасня 1506 | 1504—1506 |  |  |
|  | Фердынанд V | 10 сакавіка 1452 — 23 студзеня 1516 | 1506—1516 |  |  |
|  | Карлас I Габсбург | 24 лютага 1500 — 21 верасня 1558 | 1516—1556 |  |  |

## Крыніцы

## Літаратура

* *Bernard F. Reilly.* The Kingdom of León-Castilla under King Alfonso VI, 1065–1109. — Princeton: Princeton University Press, 1988.
* *Альтамира-и-Кревеа, Рафаэль*. История Средневековой Испании / Перевод с испанского Е. А. Вадковской и О. М. Гармсен. — СПб.: «Евразия», 2003. — 608 с. — 1500 экз. — ISBN 5-8071-0128-6.
* *Корсунский А. Р.* История Испании IX — XIII веков (Социально-экономические отношения и политический строй Астуро-Леонского и Леоно-Кастильского королевства). Учебное пособие. — М.: Высшая школа, 1976. — 139 с.

## Спасылкі

* KINGS of LEON (англ.). Архівавана з першакрыніцы 26 мая 2012. Праверана 15 сакавіка 2012.
* *Пелая з Аўеда.*. Хроніка каралёў Леона (руск.). Архівавана з першакрыніцы 26 мая 2012. Праверана 23 сакавіка 2012.