# Colocasia esculenta

|  |
| --- |
| *Colocasia esculenta* |
|
Агульны выгляд расліны. Батанічны сад у Маўі |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Расліны |

|  |  |
| --- | --- |
| Аддзел:  | Кветкавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Аднадольныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Парадак:  | Шальнікакветныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | Ароннікавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падсямейства:  | *Aroideae* |

|  |  |
| --- | --- |
| Трыба:  | *Colocasieae* |

|  |  |
| --- | --- |
| Род:  | *Colocasia* |

|  |  |
| --- | --- |
| Від:  | Colocasia esculenta |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Colocasia esculenta (L.) Schott, 1832 |
| Сінонімы |
| * Arum colocasia L.
* Arum esculentum L.basionym
* Arum peltatum Lom.
* Caladium esculentum (L.) Vent.
* Colocasia antiquorum Schott
* Colocasia antiquorum var. esculenta (L.) Schott
* Colocasia antiquorum var. euchlora (K.Koch & Sello) Schott ex Engl.
* Colodium esculentum Vent.
* Colodium colocasia (L.) Soff.
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 42549 |
| NCBI   | 4460 |
| EOL   | 1091931 |
| GRIN  |  t:11177 |
| IPNI  |  1170772-2 |
| TPL  |  kew-46275 |

 |

 |

**Colocasia esculenta** — шматгадовая расліна сямейства ароідныя. У розных мовах мае розныя назвы, але найбольш распаўсюджаная **та́ра** (*taro*, відавочна, паходзіць з мовы маары).

## Гісторыя

*Colocasia esculenta* паходзіць з вільготных краін Паўднёва-Усходняй Азіі. Лічыцца адной з першых свойскіх раслін. Некаторыя даследчыкі сцвярджаюць, што яе вырошчвалі каля чалавечага жытла ўжо 10 тыс. гадоў таму, і першыя знойдзеныя археолагамі тэрасіраваныя палі лепей падыходзілі для тара, чым для рысу. У глыбокай старажытнасці з Паўднёва-Усходняй Азіі гэта расліна была завезена ў Індыю і Акіянію, пазней — у Афрыку і Паўднёвы Кітай, адкуль трапіла ў Японію. Зараз шырока вырошчваецца, а таксама сустракаецца у здзічэлым відзе ва ўсіх трапічных краінах.

## Знешні выгляд

Тара — травяністая расліна. Лісце ўтварае разетку, мае доўгія хвосцікі — да 140 см. Сэрца- і стрэлкападобныя ліставыя пласціны даўжынёй 80-100 см і шырынёй да 50 см. Агульная колькасць лістоў на расліне за адну вегетацыю — да 20, але адначасова на расліне іх можна ўбачыць не болей за 5 — 7. У сярэднім 1 ліст жыве 30 — 45 дзён.

Каранёвая сістэма махрыстая, шырока разгалінаваная. Сцябло развіваецца ў выглядзе падземнага патоўшчанага клубня дыяметрам 6 — 8 см з вялікай колькасцю адлучын у выглядзе малых цыбулін. Пад час росту частка адлучын фарміруецца ў дадатковыя крыху меншыя па памерах клубні.

Кветаносныя парасткі ўтвараюцца толькі ў выніку шматгадовага цыкла развіцця. У выніку паспяховага красавання і апыляння развіваецца маленькая чырвоная ягада з недаразвітым насеннем. Таму часцей размножваецца клубнямі.

Тара аддае перавагу нейтральным, вельмі вільготным глебам. Добра пераносіць доўгае затапленне. Сярэдні вегетацыйны перыяд складае 8 — 15 месяцаў у залежнасці ад сорту.

## Выкарыстанне і пераапрацоўка

У ежу ўжываюць клубні, якія ўтрымоўваюць каля 30 % дробнага якаснага крухмалу. Ва ўмовах тропікаў клубні могуць захоўвацца ў невялікіх кучах пад падстрэшкамі на працягу 1 — 1,5 месяца. Але далейшае захоўванне магчыма толькі ў спецыяльных сховішчах з тэмпературай не болей 10° С.

У сырых клубнях маюцца рэчывы, якія раздражняюць слізістую абалонку рота. Таму іх ужыванне магчыма толькі пасля пераапрацоўкі — звычайна пасля варэння або падсмажвання. На ўсходзе Мадагаскара сырыя клубні дзяруць, а атрыманую массу доўгі час вымочваюць у салёнай марской вадзе, потым сушаць. Атрыманая такім чынам мука выкарыстоўваецца пры выпяканні хлеба.

З пераапрацаваных клубняў здабываюць спірт, крухмал, робяць корм для жывёлы.

## Галерэя

* Плантацыя *Colocasia esculenta* на Гаваях
* Вырошчванне ў зачыненым грунце
* Лісце
* Сцябло
* Клубні
* Сабраны ўраджай на базары

## Зноскі

## Спасылкі

* Як вырошчваць тара на Беларусі
* Усё пра *Colocasia esculenta*
* Тара на Паўночным Каўказе