# Сцерх

|  |
| --- |
| Сцерх |
|  |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Жывёлы |

|  |  |
| --- | --- |
| Падцарства:  | Эўметазоі |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Двухбакова-сіметрычныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Другаснаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Тып:  | Хордавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падтып:  | Пазваночныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфратып:  | Сківічнаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Надклас:  | Чацвераногія |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Птушкі |

|  |  |
| --- | --- |
| Падклас:  | Нованёбныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Атрад:  | Жураўлепадобныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | **Жураўліныя** (Gruidae Vigors, 1825) |

|  |  |
| --- | --- |
| Род:  | **Жураўлі** (Grus Brisson, 1760) |

|  |  |
| --- | --- |
| Від:  | **Сцерх** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Grus leucogeranus Pallas, 1773 |
| Арэал |
|
Міграцыйныя шляхі, месцы гнездавання і зімовак
 |
| Ахоўны статус |
| Віды на грані знікнення IUCN 3.1 *Critically Endangered* : / 22692053  |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 176185 |
| NCBI   | 40819 |
| EOL   | 915328 |
| FW   | 373081 |

 |

 |

**Сцерх** або **белы журавель** (*Grus leucogeranus*) — від жураўлёў, эндэмік паўночных тэрыторый Расіі. Сцерхі знаходзяцца пад пагрозай знікнення і занесены ў міжнародныя спісы Чырвонай кнігі Міжнароднага саюзу аховы прыроды і канвенцыі па міжнародным гандлі СІТЭС, а таксама Чырвонай кнігі Расіі. У наш час колькасць якуцкай папуляцыі віду (у дзікай прыродзе) ацэньваецца прыблізна ў 2900—3000 асобін. Крытычная сітуацыя склалася з заходнесібірскімі сцерхамі — іх у прыродзе засталося каля 20 асобін.

Першым з заолагаў гняздо сцерха ў паўночнай Якуціі знайшоў і апісаў савецкі арнітолаг К. А. Вараб'ёў 30 чэрвеня 1960 г.. Аднак доўгі час біялогія гэтай птушкі была мала вывучана, і толькі адносна нядаўняе, з заснаваннем у 1973 годзе ў ЗША Дж. Арчыбальдам Міжнароднага фонду аховы жураўлёў, арнітолагі звярнулі больш пільную ўвагу на гэту птушку. У 1979 годзе ў Расіі на тэрыторыі Окскага дзяржаўнага запаведніка быў створаны гадавальнік сцерхаў, дзе арнітолагі заняліся іх гадоўляй для наступнай рэінтрадукцыі ў дзікую прыроду. У 2002 годзе, засноўваючыся на досведзе амерыканскіх навукоўцаў, была распрацавана праграма па аднаўленні папуляцыі заходнесібірскіх сцерхаў, якая актыўна рэалізуецца — «Палёт надзеі».

## Зноскі

## Літаратура

* Дегтярев В. Г., Слепцов С. М., Пшенников А. Е. Территориальность восточной популяции стерха Grus leucogeranus // Экология. — 2013, № 3. — С. 183—188.
* Дегтярев В. Г., Слепцов С. М., Пшенников А. Е. Ихтиофагия восточной популяции стерха Grus leucogeranus // Зоологический журнал. — 2013. — Т. 92, № 5. — С. 588—595.
* Degtyarev, V.G. & Sleptsov S.M. Ecology of the eastern population of the Siberian Crane Grus leucogeranus in the taiga section of its flyway: habitats, foraging, trophic links with Elk Alces alces, and threats // Journal of Threatened Taxa. — 2013. — Vol. 5(14). — Рp. 4871-4879.
* Панов, Е. Н. Сигнальные поведения журавлей (стерх — Sarcogeranus leucogeranus, даурский — Grus vipio, японский — Grus japonensis) в свете гипотезы ритуализации / Е. Н. Панов, Е. Ю. Павлова, В. А. Непомнящих // Зоологический журнал. — 2010. — Т. 89, N 8. — С. 978—1006

## Спасылкі

* Позвоночные животные России: Стерх(недаступная спасылка)
* «Полёт надежды. LIVE» — онлайн-трансляция жизни стерхов из Окского заповедника
* РИА Новости: Эксперимент по «переселению» журавлей обойдется в 15 млн руб
* Greshnvikov, Anatoliy. (2001) Save the Cranes, Pensoft Publishing, Sofia. 79pp ISBN 954-642-140-5
* Сайт Международного фонда охраны журавлей Архівавана 9 лютага 2007.
* IUCN/SSC: Обзор состояния и план по охране журавлей
* Российский фонд «Стерх» Архівавана 31 снежня 2006.