# Біл Клінтан

| Уільям Джэферсан Клінтан |
| --- |
| англ.: Bill Clinton |
|  |
|  |
|  |
|

|  42-і Прэзідэнт ЗША  |
| --- |
| 20 студзеня 1993 — 20 студзеня 2001 |

 |
| Папярэднік | Джордж Г. У. Буш |
| Пераемнік | Джордж У. Буш |
|

|  40-ы і 42-і Губернатар Арканзаса  |
| --- |
| 11 студзеня 1983 — 12 снежня 1992 |

 |
|

|  50-ы Генеральны пракурор Арканзаса  |
| --- |
| 3 студзеня 1977 — 9 студзеня 1979 |

 |
| Папярэднік | Джым Такер |
|

---

 |
| Нараджэнне | 19 жніўня 1946(1946-08-19)[…] (79 гадоў)* Гоўп[d], Арканзас
 |
| Імя пры нараджэнні | англ.: William Jefferson Blythe III |
| Бацька | Уільям Джэферсан Блайт-малодшы[d] |
| Маці | Вірджынія Дэл Кэсідзі[d] |
| Жонка | Хілары Клінтан |
| Дзеці | Чэлсі (нар. 1980) |
| Грамадзянства | * ЗША
 |
| Веравызнанне | баптыст |
| Партыя | Дэмакратычная партыя ЗША |
| Член у | * Трохбаковая камісія[d]
* Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук
* Французска-амерыканскі фонд[d]
* Таварыства Phi Beta Kappa
 |
| Адукацыя | Джорджтаўнскі ўніверсітэт Універсітэцкі каледж (Оксфард) Ельская школа права |
| Дзейнасць | палітыка і правазнаўства |
| Месца працы | * Універсітэт Арканзаса
* Арганізацыя Аб’яднаных Нацый
 |
| Аўтограф |  |
| Узнагароды |            ордэн Вялікага Бадра  прэмія Чатырох свабод — Медаль свабоды[d] (2005)  узнагарода Свабоды[d] (2005) Sergio Vieira de Mello Citizen of the World[d] міжканфесійная ўзнагарода Джэймса Паркса Мортана[d] NAACP Image Award – President's Award[d] (2001) TED Prize[d] (2007) залатая пласціна Акадэміі дасягненняў[d] Doublespeak Award[d] (1997) прэмія Фулбрайта[d] (2006)      член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук ганаровы доктар Універсітэта Мак-Гіла[d] (16 кастрычніка 2009) стыпендыя Родса (1968) ганаровы доктар Універсітэта Хофстра[d] Osgar[d] (2008)    47-я цырымонія «Грэмі»  |
| Сайт | clintonlibrary.gov (англ.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |
|  **Творы** ў Вікікрыніцах |

**Уільям (Біл) Джэферсан Клінтан** (англ.: Bill Clinton; па нараджэнні **Вільям Джэферсан Блайт-трэці**) (нар. 19 жніўня 1946) — 42-і прэзідэнт ЗША.

## Біяграфія

Клінтан нарадзіўся і вырас у Арканзасе, і з’яўляецца выпускніком Джорджтаўнскага ўніверсітэта, дзе ён быў членам груп Kappa Kappa Psi і Phi Beta Kappa, і атрымаў стыпендыю Родса для навучання ў Оксфардскім універсітэце. У 1975 годзе ажаніўся з Хілары Клінтан, якая з 2009 па 2013 год была Дзяржаўным сакратаром ЗША. Абодва Клінтаны атрымалі юрыдычную ступень юрыдычнага факультэта Ельскага ўніверсітэта, дзе яны і пачалі сустракацца.

Да вылучэння на пасаду прэзідэнта Біл Клінтан быў губернатарам штата Арканзас з 1979 па 1981 год і з 1983 па 1992 год, а да таго Генеральным пракурорам штата Арканзас з 1977 па 1979 гады. Як губернатар штата Арканзас, Клінтан перапрацаваў сістэму дзяржаўнай адукацыі, а таксама служыў у якасці старшыні Нацыянальнай асацыяцыі губернатараў. Будучы членам Дэмакратычнай партыі Клінтан ідэалагічна быў Новым дэмакратам, а яго палітыка адлюстроўвала філасофію кіравання цэнтрысцкага «Трэцяга шляху».

### Першы тэрмін (1993—1997)

Клінтан быў абраны прэзідэнтам у 1992 годзе, перамогшы дзеючага прэзідэнта Джорджа Буша. Ва ўзросце 46 гадоў Біл Клінтан быў трэцім самым маладым прэзідэнтам, і першым з пакалення бэбі-бумераў. Час прэзідэнтства Клінтана прыпаў на адзін з самых працяглых перыядаў эканамічнага росту ў амерыканскай гісторыі. Клінтан падпісаў закон аб Паўночнаамерыканскім пагадненні аб свабодным гандлі. Пасля няўдалай спробы правесці рэформы ў сферы нацыянальнай аховы здароўя, Дэмакратычная партыя атрымала паразу на выбарах, а Рэспубліканская партыя атрымала кантроль над Кангрэсам у 1994 годзе, упершыню за апошнія 40 гадоў. Праз два гады Клінтан стаў першым дэмакратам пасля Франкліна Рузвельта, які быў абраны прэзідэнтам двойчы. Клінтан правеў рэформу сістэмы сацыяльнага забеспячэння і праграмы дзяржаўнага медыцынскага страхавання абароны дзяцей, што забеспечыла медыцынскае страхаванне для мільёнаў дзяцей.

Наведаў Беларусь з афіцыйным візітам 15 студзеня 1994 года. Ва ўрочышчы Курапаты была ўсталявана мемарыяльная *«лава Клінтана»* (памятны знак «Ад народу ЗША народу Беларусі дзеля памяці»).

### Другі тэрмін (1997—2001)

У 1998 годзе адбылася працэдура імпічмента Клінтана Палатай прадстаўнікоў за дачу ілжывых паказанняў перад вялікім журы і стварэння перашкодаў выкананню правасуддзя ў ходзе судовага працэсу супраць яго, звязаныя з скандалам ў Белым доме (а пазней і з Міністэрствам абароны) работніцай Белага Дома Монікай Левінскі. Клінтан быў апраўданы Сенатам ЗША ў 1999 годзе і застаўся на пасадзе для сканчэння тэрміну сваіх паўнамоцтваў. Бюджэтнае ўпраўленне Кангрэсу ЗША паведаміла аб прафіцыце бюджэту ў перыяд з 1998 па 2000 гады, за апошнія тры гады прэзідэнцтва Клінтана. У знешняй палітыцы Клінтан пачаў ваенную інтэрвенцыю ЗША ў войнах у Босніі і Косава, падпісаў закон аб вызваленні Ірака ад Садама Хусейна, а таксама ўдзельнічаў сустрэчы на вышэйшым узроўні ў Кэмп-Дэвідзе ў 2000 годзе для дасягнення ізраільска-палестынскага мірнага дагавора.

Выніковы эканамічны даклад прэзідэнта Біла Клінтана ў студзені 2001 года канстатаваў рост у параўнанні з перыядам 1973–1995 гадоў больш чым у 2 разы прадукцыйнасці працы, нізкі ўзровень беспрацоўя і інфляцыі, ліквідацыю дэфіцыту дзяржаўнага бюджэту і больш хуткія, у параўнанні з іншымі развітымі краінамі, тэмпы росту даходаў насельніцтва.

### Пасля прэзідэнцтва

Клінтан пакінуў сваю пасаду з найвышэйшым рэйтынгам адабрэння, чым любы іншы прэзідэнт ЗША пасля Другой сусветнай вайны. Пасля гэтага Клінтан прымаў удзел у шматлікіх публічных выступах і гуманітарнай дзейнасці. Клінтан стварыў Фонд Клінтана для вырашэння міжнародных праблем, такіх як прафілактыка СНІДу і глабальнага пацяплення. У 2004 годзе Клінтан апублікаваў сваю аўтабіяграфічную кнігу «Маё жыццё». Клінтан заставаўся актыўным у палітыцы, праводзячы кампаніі за кандыдатаў ад Дэмакратычнай партыі, у тым ліку кампаніі яго жонкі ў Дэмакратычнай прэзідэнцкай намінацыі ў 2008 і 2016 гадах, а таксама кампаніі па выбарах прэзідэнта ЗША Барака Абамы ў 2008 і 2012 гадах.

У 2009 годзе Клінтан быў прызначаны Спецыяльным пасланнікам Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Гаіці, і пасля землятрусу ў Гаіці 2010 года Клінтан сумесна з Джорджам Бушам сфармавалі «Клінтан Буш Гаіці фонд». Пасля сыходу з пасады дзейнасць Клінтана была высока ацэненая ў рыйтынгах прэзідэнтаў ЗША.

## Сям’я

Жонка Хілары Клінтан — 67-ы Дзяржсакратар ЗША (2009—2013).

Дачка Чэлсі Клінтан — кардыёлаг (нар. 27 лютага 1980). Выйшла замуж у ліпені 2010 года.

## Узнагароды

* Ордэн Белага льва I ступені на ланцугу (Чэхія, 1998)
* Гранд-кампаньён ордэна Лагоху (Папуа — Новая Гвінея, 2006)
* Ордэн Добрай Надзеі I ступені (ПАР)

## Крыніцы

## Літаратура

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8)., С.344-345