# Чыгуначная станцыя

Перон станцыі Ждановічы, Мінская вобласць.
**Чыгу́начная ста́нцыя** — асноўны аб’ект чыгуначнага транспарта, адзін з відаў раздзельных пунктаў, які мае пуцявое развіццё, дазваляючае праводзіць аперацыі па прыёму, адпраўке, скрыжаванню і абгону цягнікоў; аперацыі па прыёму, выдачы грузаў, багажа і грузабажа і абслугоўванні пасажыраў, а пры развітым пуцявым развіцці — манеўровую работу па фарміраванні і расфарміраванні цягнікоў і тэхнічныя аперацыі з цягнікамі

## Апісанне

Абавязковымі элементамі станцыі з’яўляюцца:

* Шляхавая гаспадарка — складаецца з сукупнасці чыгуначных шляхоў, звычайна аб’яднаных у паркі. Як паркі, гэтак і шляхі ў парках могуць мець вызначаную спецыялізацыю (напрыклад, сартавальны парк, прыёма-адпраўны парк і г.д.). Нумарацыя шляхоў ажыццяўляецца ўверх і ўніз ад галоўных (па якіх, як правіла, ажыццяўляецца пропуск цягнікоў без прыпынку) з захаваннем цотнасці і няцотнасці нумарацыі. Паміж сабой шляхі злучаюцца стрэлкамі, якія таксама нумаруюцца з аднаго боку станцыі цотнымі, а з іншага — няцотнымі нумарамі. На пасажырскіх станцыях шляхі могуць быць секцыянаваны, што дазваляе прымаць на шлях два кароткасастаўных прыгарадных цягнікі з розных бакоў. У гэтым выпадку да нумара шляху дадаецца літара, аднак з пункту гледжання шляхавога развіцця станцыі дадзены шлях усё адно разглядаецца як адзінае цэлае.

Карысная даўжыня шляху абмяжоўваецца межавымі слупкамі і/ці святлафорамі. Тупіковыя шляхі маюць з аднаго боку адмысловы тупіковы ўпор і выкарыстоўваюцца для службовых мэт і адстою вагонаў і лакаматываў.

* Грузавая гаспадарка — прызначана для выканання грузавых аперацый і складаецца з пагрузна-выгрузкавых шляхоў, тэрміналаў, складоў, сартавальных станцый і г.д.

* Сістэмы сігналізацыі і цэнтралізацыі — прызначаны для кіравання рухам цягнікоў пасродкам стрэлак, святлафораў. Асобнай сістэмай з’яўляецца горкавая аўтаматычная цэнтралізацыя (ГАЦ), якая прызначана для кіравання роспускам цягнікоў на сартавальных горках у сартавальных станцыях.

* Станцыйны будынак (вакзал), пасажырскія пероны.

## Спецыялізацыя

Чыгуначныя станцыі па пераважнаму тыпу працы могуць быць аднесены да катэгорый: пасажырская, грузавая, тэхнічная і прамежкавая.

1. **Пасажырская чыгуначная станцыя** прызначана для ажыццяўлення аперацый па абслугоўванні пасажыраў і арганізацыі руху пасажырскіх цягнікоў
2. **Грузавая чыгуначная станцыя** прызначана для выканання грузавых і камерцыйных аперацый з грузамі і грузавымі вагонамі.
3. **Тэхнічная чыгуначная станцыя** прызначана для выканання тэхнічных аперацый з грузавымі вагонамі, саставамі, цягнікамі для арганізацыі перавозак і забеспячэння бяспекі руху. Да тэхнічных станцый належаць чыгуначныя станцыі, на якіх аперацыі пасажырскай і грузавой працы не з’яўляюцца дамінантнымі. У залежнасці ад выкананых тэхнічных аперацый з грузавымі вагонамі, саставамі ці цягнікамі тэхнічныя чыгуначныя станцыі падпадзяляюцца на: сартавальныя, участковыя, перадпартовыя.
	* Сартавальная станцыя — паасобны пункт, прызначаны для масавай перапрацоўкі вагонаў і фармаванні складаў.
	* Участковая станцыя — паасобны пункт, прызначаны для апрацоўкі транзітных грузавых і пасажырскіх цягнікоў, выкананні манеўровых аперацый па расфармаванні-фармаванню зборных і ўчастковых цягнікоў, абслугоўвання пад’язных шляхоў. Пункт змены лакаматываў і лакаматыўных брыгад.
	* Перадпартовая чыгуначная станцыя служыць для назапашвання вагонаў для абслугоўвання марскога порта. На іх ажыццяўляюцца працы па падборцы вагонаў для суднавых партый, прыёму, расфармаванню і фармаванню цягнікоў.
4. **Прамежкавая станцыя** прызначана галоўным чынам для выканання тэхнічных аперацый па прыёме, адпраўленню, абгону, перакрыжаванню і пропуску грузавых і пасажырскіх цягнікоў, манеўровых аперацый па прычэпцы/адчэпцы вагонаў да зборных цягнікоў.

**Міждзяржаўная перадаткавая станцыя** мае неабходнае шляхавое развіццё, тэхнічныя ўладкаванні і персанал, якія забяспечваюць працу па перадачы транспартных сродкаў паміж дзяржавамі ў тэхнічным і камерцыйным сэнсе з выкананнем вызначаных тыпаў дзяржаўнага кантролю. На іх афармляюцца перадаткавыя ведамасці і фармуюцца неабходныя паведамленні ў ІВЦ дарогі для ўліку перадачы і нумарной наяўнасці вагоннага парку.

**Вузлавая станцыя** — прамежкавая станцыя, участковая станцыя ці сартавальная станцыя, да якой прылягае не менш за тры чыгуначныя кірункі.

**Станцыя стыкавання** — паасобны пункт, які злучае кірункі, электрыфікаваныя рознага родамі току. У секцыі кантактнай сеткі такіх станцый можна падаваць ток любой сістэмы з дапамогай перамыкачоў.

Для вызначэння памеру бюджэтных выдаткаў чыгуначнай станцыі, у тым ліку па фондзе зарабатнай платы, у залежнасці ад аб’ёму і складанасці грузавых, пасажырскіх і тэхнічных аперацый усе чыгуначныя станцыі падзяляюцца на шэсць класаў: пазакласныя і I, II, III, IV, V класаў.

## Фатаграфіі

* Чыгуначная станцыя ў Выбаргу, Расія
* Левада, Харкаў
* Канцавая станцыя Сінтра, Партугалія.
* Электравозы розных сістэм току на станцыі стыкавання, Пенза.
* Чыгуначная станцыя Барадзіно, Маскоўская вобласць. Дадзеная фатаграфія была зроблена ў 1911 годзе.
* Чыгуначная станцыя Царыцына ў Маскве

## Зноскі

## Гл. таксама

* Дзяжурны па станцыі
* Дэпо
* Прыпыначны пункт

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Чыгуначная станцыя