# GPS

| GPS |
| --- |
|  |
| Краіна | * ЗША
 |
| Аператар | United States Space Force[d] |
| Афіцыйны сайт | gps.gov (англ.) |
|  |
|  |
| ACM Classification Code (2012) | 10011559 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

Спадарожнік сістэмы GPS на арбіце
Параўнанне арбіт розных навігацыйных сістэм
**GPS** (англ.: Global Positioning System — глабальная сістэма пазіцыянавання, чытаецца Джы Пі Эс) — спадарожнікавая сістэма навігацыі, якая забяспечвае вымярэнне адлегласці, часу і вызначае месцазнаходжанне. Дазваляе ў любым месцы Зямлі (не ўключаючы прыпалярныя вобласці), амаль пры любым надвор’і, а таксама ў касмічнай прасторы блізка ад планеты вызначыць месцазнаходжанне і хуткасць аб’ектаў. Сістэма распрацавана, рэалізавана і эксплуатуецца Міністэрствам абароны ЗША.

Асноўны прынцып выкарыстання сістэмы — вызначэнне месцазнаходжання шляхам вымярэння адлегласцяў да аб’екта ад пунктаў з вядомымі каардынатамі — спадарожнікаў. Адлегласць вылічаецца па часе затрымкі распаўсюджвання сігналу ад пасылкі яго спадарожнікам да прыёму антэнай GPS-прымальніка. Гэта значыць, для вызначэння трохмерных каардынат GPS-прымальніку трэба ведаць адлегласць да трох спадарожнікаў і час GPS сістэмы. Такім чынам, для вызначэння каардынат і вышыні прымача выкарыстоўваюцца сігналы як мінімум з чатырох спадарожнікаў.

## Прымяненне GPS

Нягледзячы на тое, што першапачаткова GPS было створана для ваенных мэтаў, такая сістэма спадарожнікавай навігацыі шырока выкарыстоўваецца па ўсім свеце і ў грамадзянскіх мэтах:

* геадэзія: з дапамогай GPS вызначаюцца дакладныя каардынаты кропак і межы зямельных участкаў;
* картаграфія: GPS выкарыстоўваецца ў грамадзянскай і ваеннай картаграфіі;
* рух: з прымяненнем GPS ажыццяўляецца як марскі, так і дарожны рух;
* спадарожнікавы маніторынг транспарту: з дапамогай GPS вядзецца маніторынг за становішчам, хуткасцю аўтамабіляў, кантроль за іх рухам, узроўнем паліва, бяспекай;
* сотавая сувязь;
* тэктоніка, тэктоніка пліт: з дапамогай GPS вядуцца назіранні рухаў і ваганняў пліт;
* актыўны адпачынак: ёсць розныя гульні, дзе ўжываецца GPS, напрыклад, геакэшынг і іншыя;
* геатэгінг: інфармацыя, напрыклад фатаграфіі, «прывязваюцца» да каардынат дзякуючы ўбудаваным або знешнім GPS-прыёмнікам;
* бяспека: выкарыстоўваецца сістэма «свой-чужы», ажыццяўляецца ідэнтыфікацыя асобы.

## Гл. таксама

* oDrive GPS-арыентаваная cістэма маніторынгу базавага метабалізму Архівавана 7 сакавіка 2018.
* Transit (першая спадарожнікавая навігацыйная сістэма, 1960-я-1996)
* Galileo (еўрапейская навігацыйная сістэма)
* ГЛОНАСС (расійская навігацыйная сістэма)
* Касмічная геадэзія
* Location-based service
* GPS-прымальнік
* GPS-навігатар

## Зноскі

## Спасылкі

Афіцыйныя дакументы і спецыфікацыі
* Афіцыйны сайт урада ЗША і сістэмы GPS са статусам спадарожнікавай групоўкі  (англ.)

Тлумачэнні працы
* Глабальныя Навігацыйныя Спадарожнікавыя Сістэмы (GNSS). Як гэта працуе? Архівавана 30 снежня 2011., gps-club.ru

Сумяшчальнасць з Gallileo і ГЛОНАСС
* Сумесная заява па забеспячэнні ўзаемадапаўняльнасці і сумяшчальнасці Галілеа і GPS  (англ.)

Рознае
* GPS знутры: апісанне NMEA пратаколу Архівавана 4 красавіка 2014.
* Сістэма GPS - анімацыйная візуалізацыя Google Maps  KMZ (выява метак KMZ для Google Earth)
* Першы беларускі вытворца сістэм GPS маніторынгу УП «Белтрансспутник»