# Другая інтэрвенцыя ў Лівіі

| Другая інтэрвенцыя ў Лівіі |
| --- |
| Асноўны канфлікт: Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014), Ваенная аперацыя супраць Ісламскай дзяржавы |
| Harrier AV-8B на борце USS Wasp перад баявым вылетам на тэрыторыю Лівіі. 11 жніўня 2016 г. |
| Дата |
з 13 лістапада 2015 па 30 кастрычніка 2019 |
| Месца |
Лівія |
| Прычына |
дзейнасць ісламістаў у Лівіі |
| Вынік |
перамога заходніх краін |
| Праціўнікі |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  ЗША  Вялікабрытанія  Францыя  Італія **пры падтрымцы**:  УНЗ
 |  Ісламская дзяржава  АКІМ
 |

 |
| Камандуючыя |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Дональд Трамп (з 2017)  Барак Абама (да 2017)  Фаіз Сарадж
 |  Абу Набіл аль-Анбары †  Абу Худхейфа аль-Мухаджыр
  |

 |
| Сілы бакоў |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *невядома* | *невядома* |

 |
| Страты |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  1 забіты  2 забітых, 1 верталёт збіты
  |  больш за 1000 забітых
  |

 |
| Агульныя страты |
|

|  |
| --- |
| 37 мірных жыхароў загінулі пры бамбардзіроўках у Сірце |

 |
|  |

**Другая інтэрвенцыя ў Лівіі** — ваеннае ўмяшанне некаторых краін блока НАТА ў лівійскі канфлікт з 2015 года, справакаванае актыўнай дзейнасцю тэрарыстычнай арганізацыі ІДІЛ у Лівіі. Папярэдняя інтэрвенцыя адбылася ў 2011 годзе і пацягнула за сабой звяржэнне і забойства лідара краіны Муамара Кадафі.

## Абстаноўка

У 2014 годзе ісламарадыкальная групоўка «Ісламская дзяржава Ірака і Леванта», якая ў той час хутка набірала ўплыў ва ўсім свеце, вырашыла скарыстаць двоеўладдзе і грамадзянскую вайну ў Лівіі. Баевікі арганізацыі нанеслі шэраг паражэнняў прыхільнікам УНК і ППЛ, захапіўшы Сірт, ненадоўга акупаваўшы Дэрну, а таксама Бенгазі, Нафалію і шэраг іншых гарадоў краіны. Тым часам на Блізкім Усходзе Злучаныя Штаты разгарнулі ваенную аперацыю супраць групоўкі ІДІЛ.

## Ход інтэрвенцыі

13 лістапада 2015 года ЗША здзейснілі паветраны ўдар па Дэрне, забіўшы лідара Ісламскай дзяржавы ў Лівіі Абу Набіля аль-Анбары, які з 2004 па 2010 гады ўзначальваў «Аль-Каіду» ў Іракскай вайне. Гэта была першая ваенная акцыя супраць ІДІЛ з боку ЗША на тэрыторыі Лівіі.

19 лютага 2016 года ваенныя самалёты ЗША нанеслі паветраны ўдар па некалькіх аб’ектах ІДІЛ у Лівіі, у тым ліку і па трэніровачным лагеры баевікоў. Навучальная база знаходзілася недалёка ад Сабрата, дзе на момант бамбардзіроўкі знаходзілася 60 чалавек. У выніку ўдару больш за 40 чалавек былі забіты.

30 красавіка ў СМІ з’явілася інфармацыя аб тым, што італа-брытанская калона спецпрызну НАТА трапіла ў засаду баевікоў па дарозе у Сірт. Паведамлялася таксама аб планаванні сумеснай аперацыі супраць байцоў «Ісламскага дзяржавы» ў горадзе Сірт. Прэзідэнцкі савет заклікаў усе бакі аб’яднацца і чакаць аперацыі. У той жа час Італія збіралася павялічыць колькасць свайго кантынгенту ў Лівіі з 600 да 6000 салдат, Брытанія — да 1000 вайскоўцаў.

20 ліпеня баевікі радыкальнай ісламісцкай групоўкі «Брыгада абароны Бенгазі» збілі французскі ваенны верталёт у Лівіі, падчас чаго два супрацоўнікі французскага спецпрызну загінулі.

1 жніўня распачаліся ўдары з паветра ВПС ЗША па пазіцыях ісламістаў, а затым і падлучэнне да баёў за Сірт амерыканскіх і брытанскіх спецназаўцаў. Барак Абама аддаў загад аб нанясенні паветраных удараў па пазіцыях ІД у горадзе без абмеркавання і санкцыі з боку кангрэса, а працягласць паветранай аперацыі не была вызначана часовымі рамкамі. Далёка не ўсе ў Лівіі падтрымалі рашэнне ўрада ў Трыпалі запрасіць на дапамогу амерыканцаў і іх саюзнікаў. Іншы канкуруючы ўрад і іншы парламент на чале з Агіла Салах Іса (базаваўся ў Табруку), а таксама генерал Халіфа Хафтар, рашуча выступілі супраць замежнага ваеннага ўдзелу ў вырашэнні лівійскіх праблем. Пасля першых амерыканскіх бамбардзіровак урад у Табруку выклікаў для тлумачэнняў амерыканскага пасла.

Пачынаючы з 22 верасня інтэнсіўнасць авіяўдараў ЗША па баевіках ІДІЛ у Лівіі запаволіліся, паколькі лік паўстанцаў, якія хаваліся ў цяжкадаступнай частцы Сірта, скараціўся (амерыканцы нанеслі 50 паветраных удараў па мэтам ворага ў параўнанні з 108 у жніўні), дзе засталося каля 200 баевікоў.

2 кастрычніка ЗША здзейснілі 20 авіяўдараў (у выніку чаго агульная колькасць удараў дасягнула 201) па Лівіі. 11 кастрычніка амерыканцы правялі 51 авіяўдар па мэтам ІДІЛ у Лівіі, у прыватнасці ў Сірце і вакол яго.

4 лістапада Fox News паведаміла, што амерыканскія вайскоўцы спынілі бамбардзіроўкі пазіцый ІДІЛ у Сірце.

18 студзеня 2017 года два бамбардзіроўшыка ВПС ЗША B-2 і адзін дрон «Reaper» нанеслі ўдар па двух лагерах ІДІЛ у 28 мілях на поўдзень ад Сірта, забіўшы больш за 80 баевікоў.

30 сакавіка 2018 здзейснены авіяўдар па АКІМ, падчас якога было забіта двое тэрарыстаў, уключаючы Мусу Абу Даўда, высокапастаўленага члена групоўкі.

З 3 па 6 лютага 2019, пасля шэрагу паразаў у раёне Себхі, баявыя групы з Нігера і Чада пачалі сыходзіць з краіны. Адзін з атрадаў чадскіх баевікоў падчас свайго адступлення падвергнуўся бамбардзіроўцы ВПС Францыі. 13 лютага, згодна з інфармацыяй УНЗ, ВПС ЗША нанеслі паветраны ўдар у раёне Убары па пазіцыях баевікоў Аль-Каіды. Аднак на наступны дзень Злучаныя Штаты выпусцілі заяву, што яны не праводзілі паветраных рэйдаў у дадзеным раёне.

19 верасня ВПС ЗША нанеслі паветраны ўдар па горадзе Марзук. Амерыканцы заявілі, што мэтай налёту былі баевікі тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава», аднак мясцовыя жыхары ў сацсетках паведамлялі пра ахвяры сярод мірнага насельніцтва. Згодна з інфармацыяй відавочцаў, у выніку авіяўдару загінулі трое грамадзян, якія не мелі ніякага дачынення да радыкалаў. У паведамленні прыводзілася карта з указаннем прыблізнага месца, куды трапілі амерыканскія бомбы.

27 верасня ВПС ЗША нанеслі ўдар па пазіцыях баевікоў на паўднёвым захадзе краіны, знішчыўшы 17 тэрарыстаў.

2 кастрычніка амерыканскія самалёты атакавалі баевікоў ІДІЛ у раёне Марзука, якія адыходзілі пасля папярэдніх авіяўдараў. У выніку бамбардзіроўкі 26 тэрарыстаў загінулі.

## Вывад кантынгента AFRICOM

4 красавіка 2019 камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй маршал Халіфа Хафтар загадаў войскам пачаць наступленне на сталіцу краіны Трыпалі. На гэтым фоне, 7 красавіка Афрыканскае камандаванне Узброеных сіл ЗША (AFRICOM) паведаміла, што часова выводзіць свой кантынгент з Лівіі з меркаванняў бяспекі. Аднак у канцы красавіка паведамлялася аб групе амерыканскіх вайскоўцаў у раёне Місураты. Вайскоўцы ЗША нібыта прыбылі на хуткасных катэрах з суседняга Туніса. Афіцыйнага пацверджання або абвяржэння гэтай інфармацыі не было. У той момант горад знаходзіўся пад кантролем сіл прэм’ер-міністра Ф. Сараджа.

11 лютага 2020 года, па даных інфармацыйнага партала «Голас Амерыкі», амерыканскія вайскоўцы, якія знаходзяцца ў Самалі, рыхтаваліся да перакідання ў Лівію. Па словах карэспандэнта службы нацыянальнай бяспекі, Афрыканскае камандаванне ўзброеных сіл ЗША разглядала ініцыятыву па перакідцы войскаў і браніраванай тэхнікі з самалійскага кірунку на лівійскі. Заяўлялася, што перадыслакацыя сіл будзе ажыццяўляцца для барацьбы з баевікамі і зніжэння тэрарыстычнай актыўнасці ў рэгіёне. Раней камандуючы Цэнтральнага камандавання ЗША Кенэт Макензі заявіў, што замежнае ўмяшанне ў справы Лівіі ставіць крыж на намаганнях па дасягненні міру. Ён заклікаў адмовіцца ад такой палітыкі, якая прыводзіць да росту напружанасці. Разам з тым, пасол ЗША ў Лівіі Рычард Норланд звярнуўся да кіраўніцтва Урада нацыянальнай згоды з патрабаваннем раззброіць усіх баевікоў і адмовіцца ад паслуг розных бандфарміраванняў.

## Гл. таксама

* Першая інтэрвенцыя ў Лівіі
* Інтэрвенцыя Турцыі ў Лівію

## Заўвагі