Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 25 чэрвеня

|  |
| --- |
| ← **чэрвень** → |
| п | а | с | ч | п | с | н |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 |

**25 чэрвеня** — сто семдзесят шосты (сто семдзесят сёмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі

* 841: У бітве пры Фантэнэ Карл Лысы і Людовік II Нямецкі перамаглі свайго брата Лотара I.
* 1447: Казімір IV Ягелончык ‎каранаваны ў Варшаве.
* 1652: Мястэчка Жыровічы атрымала магдэбургскае права.
* 1792: Магнаты Рэчы Паспалітай абвсцілі ў Вільні Генеральную канфедэрацыю, якая запрасіла расійскую імператрыцу Кацярыну II дапамагчы ў звяржэнні Канстытуцыі.
* 1919: Армія А. Дзянікіна ўзяла Харкаў.
* 1925: У Сейме Польшчы пасля расколу Беларускага пасольскага клуба заснаваны пасольскі клуб пад назвай Беларуская сялянска-работніцкая грамада.
* 1941: Фінляндыя ўступіла ў вайну на баку нацысцкай Германіі.
* 1946: Пачатак дзейнасці Сусветнага банку.
* 1950: Пачалася Карэйская вайна.
* 1953: У Маскве арыштаваны Лаўрэнцій Берыя.
* 1975: Мазамбік атрымаў незалежнасць ад Партугаліі.
* 1991: Славенія і Харватыя абвясцілі незалежнасць ад Югаславіі.
* 1992: У Беластоку афіцыйна зарэгістравана Праграмная рада тыднёвіка «Ніва» — выдавец тыднёвіка беларусаў у Польшчы «Ніва».
* 2016: Адбыўся першы запуск з касмадрома Вэньчан на кітайскім востраве Хайнань.

## Нарадзіліся

Антоніа Гаўдзі.
* 1852: Антоніа Гаўдзі, іспанскі архітэктар (пам. 1926)
* 1864: Вальтэр Герман Нернст, нямецкі хімік
* 1903: Джордж Оруэл, англійскі пісьменнік
* 1905: Пятрусь Броўка, беларускі паэт (пам. 24.3.1980)
* 1924: Сідні Люмет, амерыканскі кінарэжысёр
* 1932: Часлаў Кудаба, беларускі і літоўскі географ-краязнавец, эколаг (пам. 19.2.1993)
* 1933: Алвару Сіза Віейра, партугальскі архітэктар
* 1941: Дэні Аркан, французскі кінарэжысёр
* 1942: Мішэль Трамбле, канадскі пісьменнік
* 1975: Міхась Башура, беларускі пісьменнік
* 1976: Маўрэн Хіга Магі, бразільская лёгкаатлетка

## Памерлі

Джавані Батыста Рычолі.
* 635: Гаоцзу, дынастыя Тан, кітайскі імператар
* 1671: Джавані Батыста Рычолі, італьянскі астраном
* 1842: Жан Шарль Леанар Сімонд дэ Сісмандзі, швейцарскі эканаміст
* 1912: Лоўрэнс Альма-Тадэма, брытанскі мастак, адзін з найбольш вядомых і высокааплатных мастакоў віктарыянскай эпохі
* 1966: Іосіф Бельскі, савецкі дзяржаўны дзеяч, адзін з арганізатараў партызанскага руху ў гады Вялікай Айчыннай вайны (нар. 21.9.1903)
* 1997: Жак-Іў Кусто, французскі акіянограф (нар. 11.6.1910)
* 2009: Майкл Джэксан, амерыканскі спявак, танцор і аўтар песень (нар. 29.8.1958)
* 2011: Раман Тармола-Мірскі, беларускі паэт
* 2023: Джон Гудэнаф, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі

## Святкуюць

* Мазамбік: Дзень незалежнасці
* Славенія: Дзень дзяржаўнасці
* Філіпіны: Дзень пасадкі дрэў
* Харватыя: Дзень незалежнасці
* Вірджынія, ЗША: Дзень штата
# 22 чэрвеня

|  |
| --- |
| ← **чэрвень** → |
| п | а | с | ч | п | с | н |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 |

**22 чэрвеня** — сто семдзесят трэці (сто семдзесят чацвёрты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі

* 816: Стэфан IV становіцца 97-м Папам Рымскім.
* 1633: Адбылося публічнае адрачэнне Галілеа Галілея ад сваіх поглядаў.
* 1881: Пажар у Мінску знішчыў палову драўлянай забудовы горада.
* 1889: Германія першай у Еўропе ўвяла пенсіі па старасці.
* 1941: Нацысцкая Германія напала на СССР, пачатак Вялікай Айчыннай вайны.
* 1943: Выбух у Менскім беларускім тэатры арганізаваны савецкімі партызанамі.
* 1943: Кіраўнічы штаб Саюза беларускай моладзі ўзначаліў Міхась Ганько.
* 1948: Маскоўскі патрыярхат прызнаў кананічнасць Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы
* 1957: Адчынена першая экспазіцыя Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.
* 1978: Адкрыты Харон, спадарожнік Плутона.
* 1999: Фаніпалю нададзены статус горада.

## Нарадзіліся

* 1712: Жан-Жак Русо, швейцарскі пісьменнік, філосаф і педагог (пам. 2.7.1778)
* 1744: Іаган Хрысціян Эркслебен, нямецкі вучоны
* 1757: Джордж Ванкувер, брытанскі падарожнік
* 1767: Вільгельм фон Гумбальт, нямецкі філосаф і грамадскі дзеяч
* 1864: Герман Мінкоўскі, нямецкі матэматык
* 1873: Філіпа Сільвестры, італьянскі энтамолаг
* 1876: Гвен Джон, валійская мастачка (пам. 18.9.1939)
* 1888: Аляксандр Цвікевіч, беларускі палітычны дзеяч, гісторык (пам. 30.12.1937)
* 1898: Браніслаў Туронак, беларускі грамадскі дзеяч (пам. 19.9.1938)
* 1898: Эрых Марыя Рэмарк, нямецкі пісьменнік (пам. 25.6.1970)
* 1907: Вольга Пракаповіч, беларуская мастачка
* 1910: Конрад Цузэ, нямецкі інжынер, стваральнік аднаго з першых электронных камп’ютараў
* 1913: Аляксандр Авечкін, беларускі рускамоўны пісьменнік (пам. 7.11.1980)
* 1922: Васіль Пятроў, генерал-палкоўнік, двойчы Герой Савецкага Саюза (пам. 15.4.2003)
* 1936: Крыс Крыстоферсан, амерыканскі кантры-спявак, акцёр
* 1964: Дэн Браўн, амерыканскі пісьменнік
* 1975: Урмас Рэйнсалу, эстонсккі дзяржаўны дзеяч
* 1976: Андрэй Мікалаевіч Жук (заг. 25.11.2019) — французскі ваеннаслужачы беларускага паходжання, кавалер Ордэна Ганаровага легіёна пасмяротна
* 1997: Маю Мукаіда, японская спартсменка, алімпійская чэмпіёнка

## Памерлі

* 1105: Раймунд IV Тулузскі, адзін з кіраўнікоў 1-га крыжовага паходу (нар. 1042)
* 1276: Інакенцій V, Папа Рымскі
* 1429: Аль-Кашы, персідскі матэматык і астраном
* 1905: Фрэнсіс Лабак, губернатар Тэхаса.
* 1945: Міхал Ромер, польскі і літоўскі вучоны, грамадска-палітычны дзеяч (нар. 25.4(7.5).1880)
* 1969: Джудзі Гарленд, амерыканская актрыса
* 1974: Дарыюс Міё, французскі кампазітар
* 1989: Анры Сагэ, французскі кампазітар і дырыжор
* 2003: Васіль Быкаў, беларускі пісьменнік (19.6.1924)
* 2024: Лідзія Савік, беларуская літаратурназнаўца (1.3.1936)

## Святкуюць

* Гаіці: Дзень прэзідэнта
* Сальвадор: Дзень настаўніка
* Рэспубліка Конга: Дзень арміі

## Іншае

* Дзень летняга (у Паўночным паўшар’і Зямлі) ці зімовага (у Паўднёвым паўшар’і) сонцастаяння
# Масавае забойства ў школе імя Уладзіслава Рыбнікара

| Масавае забойства ў школе імя Уладзіслава Рыбнікара |
| --- |
|  |
| Месца нападу |  Школа імя Уладзіслава Рыбнікара, Бялград, Сербія  |
| Дата |
3 мая 2023 каля 8:00 |
| Спосаб нападу |
расстрэл |
| Зброя |
два пісталеты Zastava CZ 99 |
| Загінулыя |
9 |
| Параненыя |
7 |

**Масавае забойства ў школе імя Уладзіслава Рыбнікара** — інцыдэнт, які адбыўся 3 мая 2023 года ў горадзе Бялград. 13-гадовы навучэнец адкрыў агонь на тэрыторыі школы, забіўшы 9 чалавек (8 вучняў і ахоўніка) і параніўшы шэсць вучняў і аднаго настаўніка, пасля чаго быў затрыманы паліцыяй.

## Ход падзей

Каля васьмі гадзін раніцы па мясцовым часе стралок, узброены двума пісталетамі Zastava CZ 99, увайшоў у школу, дастаў з сумкі зброю і стрэліў у ахоўніка, пасля чаго працягнуў стральбу ў вучняў па калідоры. Затым нападнік зайшоў у кабінет гісторыі, стрэліў у настаўнікі і ў школьнікаў, якія знаходзіліся ўнутры. У канцы стралок здаўся паліцыі.

Па выніку страляніны загінула 9 чалавек, з якіх адзін ахоўнік і восем вучняў. Адзін з загінулых вучняў быў грамадзянінам Францыі. Шэсць школьнікаў і настаўнік атрымалі раненні і былі шпіталізаваны.

## Нападнік

Падазраваны, вучань 2009 года нараджэння, затрыманы паліцыяй. Як мяркуецца, пісталеты ён скраў у свайго бацькі, які законна валодаў імі. Нападнік таксама меў пры сабе кактэйлі Молатава. Пачалося расследаванне матываў злачынства, папярэдне гэта здзекі ў школе і нізкая паспяховасць. Стралка апісалі як ціхага і спакойнага вучня, што нядаўна паступіў у клас. Ён планаваў напад месяц, да таго ж меў спіс класаў і дзяцей, якіх хацеў расстраляць.

Так як нападніку 13 гадоў, то па законам Сербіі яму не могуць быць прад’яўлены крымінальныя абвінавачванні, але бацьку падлетка неўзабаве затрымалі тэрмінам да 48 гадзін. Пазней прэзідэнт Аляксандр Вучыч звярнуўся да народа, дзе згадаў, што стралок змешчаны ў псіханеўралагічны дыспансер.

## Наступствы

Міністр адукацыі Бранка Ружыч абвясціў трохдзённую жалобу з 5 мая і абвясціў аб спыненні заняткаў да канца дня. Міністр аховы здароўя Даніца Груічыч абвясціла, што арганізуе тэлефонныя гарачыя лініі для тых, хто мае патрэбу ў псіхалагічнай дапамозе. Была арганізавана здача крыві для дапамогі параненым. У гонар жалобы сотні гараджан (у тым ліку бацькі загінулых вучняў) сабраліся перад школай. Пазней яны пачалі пратэст перад будынкам Міністэрства адукацыі і аховы здароўя.

**Ушанаванне загінулых на месцы трагедыі падчас жалобы 5 мая.
*
*

## Гл. таксама

* Масавае забойства ў Дубоне і Шэпшыне

## Зноскі
# Заразіха

|  |
| --- |
| Заразіха |
|
Заразіха галінастая (*Orobanche ramosa*) |
| Навуковая класіфікацыя |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Расліны |

|  |  |
| --- | --- |
| Аддзел:  | Кветкавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Двухдольныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Парадак:  | Ясноткакветныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | Заразіхавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Род:  | **Заразіха** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Orobanche L., Sp. Pl. 2: 632 (1753) |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 34277 |
| NCBI   | 36747 |
| EOL   | 41099 |
| GRIN  |  g:8582 |
| IPNI  |  31027-1 |

 |

 |

**Заразі́ха**, **Ваўчок** (*Orobanche*) — род кветкавых раслін-паразітаў з сямейства Заразіхавыя (*Orobanchaceae*).

## Апісанне

Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя бесхларафільныя травяністыя расліны. Сцёблы тоўстыя, мясістыя, простыя або галінастыя, каля асновы звычайна клубне- ці булавападобна патоўшчаныя, з прысоскамі (гаўсторыямі) — відазмененымі каранямі, якімі заразіха прысмоктваецца да каранёў раслін, на якіх яна паразітуе. Лісце чаргаванае або супраціўнае, лускападобнае. Кветкі з трубчастым, двухгубым вяночкам рознага колеру, сабраны ў коласа- ці гронкаладобныя суквецці. Плод — 2—3-створкавая шматнасенная каробачка.

## Распаўсюджанне

Налічваецца больш за 150 відаў ва ўмераных і субтрапічных раёнах Паўночнага паўшар’я; на Беларусі пераважна ў паўднёвых раёнах трапляюцца: заразіха галінастая (*Orobanche ramosa*), белая (*Orobanche alba*), эльзаская (*Orobanche alsatica*), гваздзіковая (*Orobanche caryophyllacea*), блакітнаватая (*Orobanche coerulescens*), парэзнікавая (*Seseli libanotis*), кумская, або сланечнікавая (*Orobanche cumana*), высокая (*Orobanche elatior*), бледнакветкавая (*Orobanche pallidiflora*).

## Выкарыстанне чалавекам

Лекавыя і харчовыя расліны, некаторыя віды (напрыклад, заразіха галінастая) — пустазелле.

## Зноскі

## Літаратура

* *Вынаеў Г. У.* Заразіха // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — С. 537. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6). — С. .
* *Дзмітрыева С. А.* Заразіха // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 522 с. — 10 000 экз. — С. 336.
* Заразиха // Сельскохозяйственный энциклопедический словарь / Редкол.: В. К. Месяц (гл. ред.) и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — С. 153—154. — 656 с. — 100 000 экз. (руск.)

## Спасылкі

* Заразиха: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)
* Genus: *Orobanche* L. // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) (англ.)
* Orobanche (англ.) // The Plant List
# Прамянёвікі

|  |
| --- |
| Прамянёвікі |
|
Прамянёвікі з надсямейства Stephoidea. Выява з кнігі Эрнста Гекеля *Kunstformen der Natur* (1904). |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Храмісты |

|  |  |
| --- | --- |
| Падцарства:  | *Harosa* |

|  |  |
| --- | --- |
| Група:  | *Rhizaria* |

|  |  |
| --- | --- |
| Тып:  | *Retaria* |

|  |  |
| --- | --- |
| Падтып:  | **Радыялярыі** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Radiolaria Muller, 1858 |
| Класы |
| * *Polycystinea* Ehrenberg (1838) *emend.* Haeckel (1887)
* *Acantharea* Haeckel (1881) *emend.* Mikrjukov (2000)
* *Sticholonchea* Hertwig (1877)
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 46088 |
| EOL   | 2863783 |
| FW   | 4 |

 |

 |

**Прамянёвікі**, **Радыялярыі** (*Radiolaria*) — аднаклетачныя планктонныя арганізмы, якія жывуць пераважна ў цёплых акіянічных водах. Шкілет складаецца з хіціну і аксіду крэмнію ці сернакіслага стронцыю (цэлестыну). У жывых радыялярый шкілет знаходзіцца ўсярэдзіне клеткі. Промні служаць для ўмацавання псеўдаподый. Прамянёвікі — зборная група, якая ўтрымлівае розныя па паходжанні формы прасцейшых. Згодна з сучасным уяўленням падобны марфатып радыялярый набываўся імі цалкам незалежна ў працэсе асваення тоўшчы вады як пастаяннага асяроддзя пасялення.

Адміраючы, радыялярыі спачатку назапашваюцца ў выглядзе радыялярыевага ілу, а затым пераўтвараюцца ў крэмніевыя пароды — кварц, яшма. Выкапнёвыя радыялярыі выкарыстоўваюцца ў геалогіі для вызначэння ўзросту асадкавых парод.

## Зноскі
# Нупедыя

| Нупедыя |
| --- |
|  |
|  |
| URL | nupedia.com (англ.) |
| Тып сайта | інтэрнэт-энцыклапедыя |
| Мова(-ы) | англійская |
| Уладальнік | Bomis[d] |
| Аўтар | Лары Сэнгер і Джымі Вэйлз |
| Пачатак працы | 9 сакавіка 2000 |
| Канец працы | 26 верасня 2003 |
| Слоган | the open content encyclopedia, the free encyclopedia і Свободная энциклопедия |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Нупе́дыя** (англ.: Nupedia) — праект сеціўнай энцыклапедыі на англійскай мове куды артыкулы пісаліся адмыслоўцамі, але не ахоўваліся аўтарскімі правамі. Яна была распачатая Джымі Вэйлзам, фінансавалася кампаніяй *«Боміс»*. Галоўным рэдактарам выступіў Лэры Сэнджэр. Нупедыя праіснавала ад сакавіка 2000 да верасня 2003 г. і цяпер найбольш вядомая як папярэдніца Вікіпедыі. Нупедыю характарызаваў шматэтапны рэдакцыйны працэс, мэтай якога было стварэнне якасных артыкулаў, падобных да прафесійных энцыклапедый. Нупедыя мела мэтаю стварыць энцыклапедыю пры дапамозе ахвотнікаў-валанцёраў. Да спынення сваёй дзейнасці, Нупедыя змяшчала 25 артыкулаў, якія прайшлі праз рэдагаванне, 3 артыкулы, якія існавалі ў двух версіях рознай даўжыні, а 74 артыкулы былі незакончанымі.

## Зноскі

## Спасылкі

* Галоўная старонка Архівавана 18 кастрычніка 2019.
# Тагальская мова

| Тагальская мова |
| --- |
|  Распаўсюджванне тагальскай мовы на Філіпінах. |
| Саманазва | Tagalog [tɐˈga:log] |
| Краіны | Філіпіны |
| Рэгіёны | Лусон |
| Афіцыйны статус |
Філіпіны |
| Арганізацыя, якая рэгулюе | Komisyon sa Wikang Filipino |
| Агульная колькасць носьбітаў | 49 млн. |
| Рэйтынг |
24 |
| Класіфікацыя |
| Катэгорыя |
Мовы Еўразіі |
|
Аўстранезійская сям'я
Малайска-палінезійская надгаліна
Заходні арэал
Філіпінская зона
Цэнтральнафіліпінская галіна |
| Пісьменнасць | лацініца, раней байбаін |
| Моўныя коды |
| ДАСТ 7.75–97 | таг 636 |
| ISO 639-1 | tl |
| ISO 639-2 | tgl |
| ISO 639-3 | tgl |
| WALS | tag |
| Ethnologue | tgl |
| Linguasphere | 31-CKA-a |
| ABS ASCL | 6511 |
| IETF | tl |
| Glottolog | taga1269 |
|  Вікіпедыя на гэтай мове |

**Тагальская мова** (саманазва **тагалаг** - Tagalog [tɐˈɡaːloɡ]) — адна з асноўных моў Рэспублікі Філіпіны. Адносіцца да буйнейшых філіпінскіх моў па колькасці носьбітаў. Належыць да філіпінскай зоны аўстранезійскай сям'і моў. Першым даступным у Еўропе дакументам аб тагальскай мове з'яўляюцца запісы італьянца Антоніа Пігафеты.

Тагальская мова, як і яе стандартызаваны варыянт *філіпіна*, — дзяржаўная мова Рэспублікі Філіпіны. З'яўляецца вядучай мовай дзяржаўных сродкаў масавай інфармацыі на Філіпінах. Гэта таксама галоўная мова выкладання ў агульнаадукацыйнай сістэме краіны. Статус мовы афіцыйных дакументаў яна ў цяперашні час дзеліць з англійскай мовай, да 1987 г. таксама і з іспанскай мовай. Тагалог з'яўляецца мовай шырокіх зносін, або лінгва-франка, на ўсім Філіпінскім архіпелагу, а таксама ў філіпінскіх абшчынах за мяжой. Аднак, хоць у названых сферах тагальская мова адыгрывае вядучую ролю, у сферах дзяржаўнага кіравання і бізнесу перавага аддаецца англійскай мове, нават пры абмежаваным валоданні ёй.

## Зноскі

## Спасылкі
# Неатропіка

**Неатро́піка** — біягеаграфічны рэгіён, які ахоплівае ўсю Паўднёвую Амерыку, часткі Цэнтральнай Амерыкі, астравы Карыбскага мора і паўднёвую частку Флорыды. Да таго, як Паўднёвая і Паўночная Амерыка былі злучаны Панамскім перашыйкам, на абодвух кантынентах існавалі розныя заалагічныя і батанічныя светы. Нягледзячы на некаторае ўзаемапранікненне біялагічнымі відамі, адрозненні кантынентаў захаваліся і да нашага часу. У Неатропіцы, як і ў Антарктыдзе і Аўстраліі, пераважаюць віды, успадкаваныя ад старажытнага кантынента Гандвана.
# Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Японіі

Замак белай чаплі у Хімэдзі.
**Спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА у Японіі Будысцкія помнікі ў раёне Хору-дзі, горад Ікаруга, прэфектура Нара (1993) № 660 en:Horyu-ji
* Замак у Хімэдзі (1993) № 661 en:Himeji\_castle
* Лясы ў гарах Сіракамі-Санці (поўнач вострава Хансю) (1993) № 663 en:Shirakami-Sanchi
* Востраў Яку (Якусіма) (1993) № 662
* Гістарычныя помнікі старажытнага Кіёта (1994) № 688
	+ горад Удзі en:Uji
	+ горад Оцу, Прэфектура Сіга en:Otsu
* Гістарычныя вёскі Сіракава-го і Гакаяма (1995) № 734
* Мемарыял Міру ў Хірасіме (Гэнбаку-Домэ) (1996) № 775 en:Hiroshima Peace Memorial en:Genbaku Dome
* Сінтаістская святыня вострава Іцукусіма (1996) № 776 en:Itsukushima\_Shrine
* Гістарычныя помнікі старажытнага горада Нара (1998) № 870
* Святыні і храмы горада і нацыянальнага парка Ніка (1999)№ 913 en:Nikko
* Гусуку і іншыя помнікі архітэктуры каралеўства Рукю (востраў Акінава) (2000) № 972 en:Gusuku en:Kingdom of Ryukyu
* Святыя месцы і шляхі паломнікаў у гарах паўвострава Кіі (2004) № 1142 en:Kii\_Peninsula
* Нацыянальны парк на паўвостраве Сірэтока (усход вострава Хакайда) (2005) № 1193 en:Shiretoko\_National\_Park
* Срэбная шахта Івамі Гіндзан (2007) № 1246 en:Iwami Ginzan Silver Mine
* Астравы Агасавара (2011) № 1362

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт ЮНЕСКА. Спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны
* Каталаг спасылак па Сусветнай спадчыне ў Японіі
# Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні 2018

| III летнія Юнацкія Алімпійскія гульні |
| --- |
|  |
| Горад-арганізатар | Буэнас-Айрэс, Аргенціна |
| Краіны-ўдзельніцы | Аргенціна |
| Цырымонія адкрыцця | 6 кастрычніка 2018 |
| Цырымонія закрыцця | 18 кастрычніка 2018 |
| Стадыён | Монументаль |
| Сайт | buenosaires2018.com (англ.)​ (ісп.)​ (фр.) |
| ← 2014Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні 2026 → |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні 2018**, афіцыйна вядомыя як **Гульні III Юнацкай Алімпіяды** (2018 Summer Youth Olympics), прайшлі з 6 па 18 кастрычніка 2018 года ў Буэнас-Айрэс, Аргенціна.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні 2018
# Брус Лі

| Брус Лі |
| --- |
| англ.: Bruce Lee кіт.: 李振藩і кіт.: 李小龍 |
|  |
| Імя пры нараджэнні | Лі Чжэньфань |
| Дата нараджэння | 27 лістапада 1940(1940-11-27)[…] |
| Месца нараджэння | * кітайскі шпіталь Сан-Францыска[d], Сан-Францыска, Каліфорнія, ЗША
 |
| Дата смерці | 20 ліпеня 1973(1973-07-20)[…] (32 гады) |
| Месца смерці | * Kowloon Tong[d], Брытанскі Ганконг, Вялікабрытанія
 |
| Месца пахавання | * Lake View Cemetery[d]
 |
| Грамадзянства |  ЗША і  Ганконг |
| Бацька | Лі Хойчэнь[d] |
| Маці | Грэйс Хо[d] |
| Жонка | Лінда Эмеры[d] |
| Дзеці | Брэндан Лі і Шэнан Лі[d] |
| Адукацыя | * Вашынгтонскі ўніверсітэт (1964)
* Seattle Central College[d]
 |
| Прафесія | кінарэжысёр, тэлеакцёр, кінаакцёр, пісьменнік, кінапрадзюсар, сцэнарыст, акцёр, майстар баявых мастацтваў, каскадзёр, stunt coordinator, рэжысёр |
| Кар’ера |
1941—1973 |
| Узнагароды | Каліфарнійская зала славы[d] (2015) зорка на галівудскай «Алеі славы» |
| IMDb | ID 0000045 |
| brucelee.com (англ.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Брус Лі** (англ.: Bruce Lee; кітайскія імёны (дзіцячае) — **Лі Сяолун** (сяолун — «маленькі цмок» англ. Li Xiao Long кіт. 李小龙, (дарослае) — **Лі Чжэньфань** англ. Lee Jun Fan кіт. 李振藩,; 27 лістапада 1940, Сан-Францыска — 20 ліпеня 1973, Ганконг) — майстар усходніх адзінаборстваў, амерыканскі і ганконгскі кінаакцёр, а таксама кінарэжысёр, пастаноўшчык баявых сцэн, прадзюсар і сцэнарыст.

Брус Лі здолеў развіць у сабе неверагодную хуткасць, каардынацыю і сілу. Здымацца ў кіно пачаў з дзяцінства, усяго зняўся ў 36 фільмах. Папулярызаваў усходнія баявыя мастацтвы ў заходніх краінах у другой палове XX стагоддзя. Стаў легендай у галіне баявых мастацтваў і выклікаў мноства пераймальнікаў у кіно і на тэлебачанні.

Вядомы перш за ўсё дзякуючы кунг-фу-баевікам — «Кулак лютасці», «Вялікаму босу», «Выхаду дракона» і апошняй сваёй ролі ў «Гульні смерці», у якой Лі выступіў адным з пастаноўшчыкаў і сааўтарам сцэнарыя.

Пра жыццё і творчасць Бруса Лі ў свеце было знята каля 30 фільмаў.

## Зноскі

## Літаратура

* Little, John (1998), *Bruce Lee: The Art of Expressing the Human Body*, Tuttle Publishing.
* Little, John (1997), *Words of the Dragon : Interviews 1958–1973 (Bruce Lee)*.
* Vaughn, Jack (1986), *The Legendary Bruce Lee*, Ohara.
* *Yılmaz, Yüksel (2008). Jeet Kune Do’nun Felsefesi, İstanbul, Turkey: Yalın Yayıncılık, ISBN 978-9944-313-67-4.*

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Брус Лі Брус Лі на сайце «Internet Movie Database» (англ.)
* Фонд Бруса Лі (англ.)
* Эсэ Бруса Лі пра кунг-фу (англ.)
* Bruce Lee Інтэрв’ю Бруса Лі Архівавана 9 лютага 2014. (англ.)
* Метады трэніровак Бруса Лі (англ.)
* Інтэрв’ю дачкі Бруса Лі — Шэнан Лі відэа-вэб-парталу — game.trailers.com
* Брус Лі: чалавек-легенда (кліп)
# Настольны тэніс

Гульня ў настольны тэніс
**Настольны тэніс**, часам званы **пінг-понг** — адзін з самых папулярных відаў спорту ў свеце. Мэта гульні — перакідванне мяча ракеткамі так, каб ён удараўся ў вызначаную частку гульнявога стала і супернік не змог яго адбіць.
# Заіканне

| Заіканне |
| --- |
|  |
| МКХ-11 | VV2Y |
| МКХ-10 | F98.5 |
| МКХ-10-КМ | F80.81 |
| МКХ-9 | 307.0 |
| OMIM | 184450 |
| MedlinePlus | 001427 |
| MeSH | D013342 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Заіканне** — функцыянальнае парушэнне мовы. Характарызуецца міжвольнымі паўзамі рознай працягласці паўторам асобных гукаў, складоў, слоў пры размове. Прычыны хваробы: генетычная схільнасць, частыя псіхатраўмы, неўратычны фон, саматычная аслабленасць. Найчасцей узнікае ў дзяцей ранняга ўзросту (2-5 гадоў). Лячэнне: псіхатэрапія, гіпноз.

## Літаратура

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).