Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Герб Сербіі

| Герб Сербіі |
| --- |
|  |
| Версіі |
| Малы герб Сербіі |
| Дэталі |
| Суб’ект | Сербія |
| Зацверджаны | 17 жніўня 2004 года |
| Заснаванне | 17 жніўня 2005 |

**Дзяржаўны герб Рэспублікі Сербія** (*серб.* *Државни грб Републике Србије*) — адзін з знакаў суверэнітэту Рэспублікі Сербіі, зацверджаны 17 жніўня 2004 г разам з іншымі дзяржаўнымі знакамі (сцяг, гімн), замяніўшы герб Рэспублікі Сербіі ў складзе Югаславіі. На гербе намаляваны двухгаловы арол, на яго грудзях чырвоны шчыт з крыжом і чатыры крэсіва. Зверху каралеўская карона і плашч. Герб сапраўды такі жа як герб Каралеўства Сербіі дынастыі Абрэновічэй, упершыню прыняты ў 1882 годзе. Увядзенне гэтага герба азначае вяртанне гістарычнага герба Сербіі, але не ўзнаўленне манархіі. Ёсць і іншыя краіны, якія не з'яўляюцца манархіямі, але маюць на сваім гербе карону: Расія, Балгарыя, Грузія, Венгрыя.

## Ужыванне

Сучасны герб Сербіі выкарыстоўваецца з 17 жніўня 2004 г ў адпаведнасці з *Пастановай аб выкарыстанні герба, сцяга і гімна Рэспублікі Сербіі*,якое прыняла Скупшчына Сербіі. Паводле канстытуцыі Сербія, як самастойная дзяржава мае свой герб, сцяг і гімн. Усталявана выкарыстаць герб, уведзены *законам аб Гербе Каралеўства Сербіі* ад 16 чэрвеня 1882 г., у двух варыянтах: вялікі герб і малы герб.

Вялікі герб ужываецца на фасадах будынкаў і ў памяшканнях: народнай скупшчыны,прэзідэнта рэспублікі, урада, канстытуцыйнага і вярхоўнага судоў, філіялаў нацыянальнага банка, а гэтак жа на іх пячатках. Малы герб размяшчаецца на фасадах будынкаў і ў памяшканнях іншых дзяржаўных і муніцыпальных устаноў.

## Гісторыя герба

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Герб Сербіі з сярэднявечнага гербоўніка** |
|  | **Герб сербскага рода Няманічаў** |
|  | **Герб Княства Сербія 1817—1882** |
|  | **Герб Каралеўства Сербія 1882—1918** |
|  | **1941-1944** |
|  | **Герб Народнай Рэспублікі Сербія 1945—1963 і Сацыялістычнай Рэспублікі Сербія 1963—1990** |

## Гл. таксама

Гербы былых югаслаўскіх рэспублік
# Геральдыка

**Гера́льдыка**, **гербазна́ўства** (лац.: heraldus — вяшчальнік) — сістэма ведаў пра гербы, правілы іх складання ў Гербоўнік і выкарыстання, дапаможная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае старажытныя (тэарытычная геральдыка), і стварае новыя (практычная геральдыка) гербы. Садзейнічае вывучэнню генеалогіі і матэрыяльнай культуры, дапамагае вызначыць прыналежнасць, датаванне месца вытворчасці і іншыя дэталі, якія адносяцца да рэчавых помнікаў. Геральдыка мае значэнне і пры вывучэнні пісьмовых крыніц. Цесна звязана з генеалогіяй, сфрагістыкай, нумізматыкай і інш. гістарычнымі дысцыплінамі.

Геральдыка вызначае, што і як можа быць нанесенна на гербы (дзяржаўны, гарадскі, карпаратыўны, фамільны і г.д.), тлумачыць значэнне тых або іншых гербавых фігур. Карані геральдыкі ў Сярэднявеччы, калі патрабавалася атрымаць інфармацыю аб чалавеку, звычайна не бачачы нават яго асобы, бо яго твар быў закрыты шаломам. Па гэтай прычыне геральдычная сімволіка была лёгка чытальнай, без складаных малюнкаў і надпісаў, затое на вялікім каляровым гербавым поле. Такія гербы абагульнена зваліся **блазонамі** (ад фр.: blason — шчыт).

## Гл. таксама

* Герб
* Вексілалогія

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Геральдыка
* Шляхецкая геральдыка **(нявызн.)**(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 13 красавіка 2021. Праверана 13 красавіка 2021. (пераклад з польскай) (бел.)
* Геральдыка.by