# Культурная сталіца Еўропы

**Культурная сталіца Еўропы** — ініцыятыва Еўрасаюза па штогадовым абранні нейкага горада цэнтрам культурнага жыцця кантынента для прыцягнення ўвагі да яго культурнага развіцця.

Звычайна, дадатковае фінансаванне атрыманае ў сувязі з абраннем культурнай сталіцай, дазваляе гораду значна абнавіць стан культурных устаноў. Напрыклад, у Порту пад эгідай культурнай сталіцы быў пабудаваны знакаміты Дом музыкі.

Першай культурнай сталіцай Еўропы ў 1985 годзе Савет Еўрапейскага саюза абраў Афіны, іх кандыдатуру прапанавала Меліна Меркуры. У канцы 1990-х гадоў аналагічныя еўрапейскаму праекты -- Арабская сталіца культуры і Культурная сталіца Амерыкі -- запушчаныя і ў іншых частках свету.

Падзея можа прынесці значныя выгоды гораду ў культурным, сацыяльным і эканамічным плане як самім годам, так да і пасля яго. Гэта ўнікальная магчымасць для абнаўлення гарадоў, змены ўяўленняў пра сябе і іх прасоўванне ў Еўропе і на міжнародным узроўні. Значна павялічвае сацыяльныя і эканамічныя выгоды, асабліва калі падзеі ўключаны ў доўгатэрміновую стратэгію развіцця гарадоў і наваколля.

Гарады выбіраюцца незалежнай групай экспертаў на аснове культурнай праграмы, якая павінна задзейнічаць мясцовых жыхароў усіх узростаў і садзейнічаць доўгатэрміноваму развіццю горада. Працэдура выбару пачынаецца прыблізна за шэсць гадоў і арганізаваны ў два этапы, хоць дзяржавы-члены, якія маюць права праводзіць мерапрыемства, вычзначаюцца яшчэ раней. Правілы і ўмовы ініцыятывы выкладзены ў Рашэнні Еўрапейскага парламента і Савета 1622/2006/ЕС.

## Спіс культурных сталіц Еўропы

* 1985:  Афіны, Грэцыя
* 1986:  Фларэнцыя, Італія
* 1987:  Амстэрдам, Нідэрланды
* 1988:  Заходні Берлін
* 1989:  Парыж, Францыя
* 1990:  Глазга, Вялікабрытанія
* 1991:  Дублін, Ірландыя
* 1992:  Мадрыд, Іспанія
* 1993:  Антверпен, Бельгія
* 1994:  Лісабон, Партугалія
* 1995:  Люксембург, Люксембург
* 1996:  Капенгаген, Данія
* 1997:  Салонікі, Грэцыя
* 1998:  Стакгольм, Швецыя
* 1999:  Веймар, Германія
* 2000:
	+ Авіньён, Францыя
	+ Балоння, Італія
	+ Берген, Нарвегія
	+ Брусель, Бельгія
	+ Кракаў, Польшча
	+ Прага, Чэхія
	+ Рэйк’явік, Ісландыя
	+ Сант’яга-дэ-Кампастэла, Іспанія
	+ Хельсінкі, Фінляндыя
* 2001:
	+ Порту, Партугалія
	+ Ротэрдам, Нідэрланды
* 2002:
	+ Бругэ Бельгія
	+ Саламанка, Іспанія
* 2003:  Грац, Аўстрыя
* 2004:
	+ Генуя, Італія
	+ Ліль, Францыя
* 2005:  Корк, Ірландыя
* 2006:  Патры, Грэцыя
* 2007:
	+ Люксембург (ад імя **не пазначана назва артыкула**)
	+ Сібіў, Румынія
* 2008:
	+ Ліверпуль, Вялікабрытанія
	+ Ставангер, Нарвегія
* 2009:
	+ Вільнюс, Літва
	+ Лінц, Аўстрыя
* 2010:
	+ Печ, Венгрыя
	+ Стамбул, Турцыя
	+ Эсэн (ад імя Рурскага рэгіёна)
* 2011
	+ Талін, Эстонія
	+ Турку, Фінляндыя
* 2012
	+ Гімарайнш  Партугалія
	+ Марыбор  Славенія
* 2013
	+ Марсель  Францыя
	+ Кошыцы  Славакія
* 2014
	+ Рыга  Латвія
	+ Умеа  Швецыя
* 2015
	+ Монс  Бельгія
	+ Пльзень  Чэхія
* 2016
	+ Сан-Себасцьян  Іспанія
	+ Вроцлаў  Польшча
* 2017
	+ Орхус  Данія
	+ Пафас  Кіпр
* 2018
	+ Леўвардэн  Нідэрланды
	+ Валета  Мальта
* 2019
	+ Матэра  Італія
	+ Плоўдзіў  Балгарыя
* 2020
	+ Голуэй  Ірландыя
	+ Рыека  Харватыя
* 2021
	+ Тымішаара  Румынія
	+ Нові-Сад  Сербія

## Зноскі

## Літаратура

* Mittag, Jürgen (Hg.): «Die Idee der Kulturhauptstadt Europas. Anfänge, Ausgestaltung und Auswirkungen Europäischer Kulturpolitik.» Essen 2008.