# Эрнст Мах

| Эрнст Мах |
| --- |
| ням.: Ernst Mach |
|  |
| Дата нараджэння | 18 лютага 1838(1838-02-18)[…] |
| Месца нараджэння | * Brno-Chrlice[d], Брно, Мараўская марка, Землі багемскай кароны, Аўстрыйская імперыя[…]
 |
| Дата смерці | 19 лютага 1916(1916-02-19)[…] (78 гадоў) |
| Месца смерці | * Фатэрштэтэн[d], Эберсберг[d], Верхняя Баварыя, Каралеўства Баварыя, Германскі рэйх
 |
| Месца пахавання | * Нордфрыдгоф[d]
 |
| Грамадзянства | * Каралеўства Багемія
 |
| Жонка | Ludovica Aloisia Carolina Marussig[d] |
| Дзеці | Ludwig Mach[d] |
| Род дзейнасці | фізік, філосаф, педагог, прафесар, фатограф, палітык, выкладчык універсітэта |
| Навуковая сфера | фізіка, філасофія навукі[d], прыродазнаўчыя навукі, адукацыя і філасофія |
| Месца працы | * Венскі ўніверсітэт
* Грацкі ўніверсітэт імя Карла і Франца
* Карлаў універсітэт
 |
| Навуковая ступень | прафесар (1864) і прафесар (1866) |
| Альма-матар | * convent Gymnasium in Seitenstetten[d] (1848)
* Piaristické gymnázium v Kroměříži[d] (1855)
* Венскі ўніверсітэт (1860)
 |
| Навуковы кіраўнік | Андрэас фон Этынсгаўзен[d] |
| Школа/традыцыя |
Пазітывізм |
| Кірунак |
Заходняя філасофія |
| Перыяд |
Філасофія XIX стагоддзя |
| Асноўныя інтарэсы |
Філасофія навукі |
| Значныя ідэі |
эканомія мыслення, чыста апісальная навука |
| Аказалі ўплыў |
А. Конт, Г. Спенсар, Р. Авенарыус |
| Член у | * Леапальдзіна
* Гётынгенская акадэмія навук
* Баварская акадэмія навук
 |
| Узнагароды |  Q134613391? (1886) |
| Подпіс |  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Эрнст Мах** (ням.: Ernst Mach, 18 лютага 1838, Брун, Аўстра-Венгрыя, цяпер Брно, Чэхія — 19 лютага 1916, Мюнхен, Германія) — аўстрыйскі фізік і філосаф-пазітывіст.

## Біяграфія

Скончыў Венскі ўніверсітэт у 1860 годзе.

Прыват-дацэнт у Венскім універсітэце (з 1861), прафесар фізікі ў Грацы (з 1864), прафесар фізікі (з 1867) і рэктар (з 1879) Карлавага ўніверсітэта ў Празе, прафесар Нямецкага ўніверсітэта ў Празе (з 1882). Прафесар філасофіі Венскага ўніверсітэта (1895—1901).

Маху належыць шэраг важных фізічных адкрыццяў. Першыя працы Маха прысвечаны вывучэнню працэсаў слыху і зроку (тлумачэнне механізму дзеяння вестыбулярнага апарату, адкрыццё аптычнай з’явы — так званых кольцаў, або палос, Маха). Да гэтага перыяду адносяцца працы «Аб колеры падвойных зорак на падставе прынцыпу Доплера» (1861), «Тлумачэнне музычнай тэорыі Гельмгольца» (1866), «Аб стробаскапічным вызначэнні вышыні тону» (1873), «Пра адлюстраванні і пераламленні гуку» (разам з Фішэрам, 1873), «Оптыка-акустычныя эксперыменты» (1873), «Асновы вучэння аб кінестэзіі» (1875) і інш. З 1881 года Мах вывучаў аэрадынамічныя працэсы, якія суправаджаюць звышгукавы рух целаў. Ён адкрыў і даследаваў працэс узнікнення ўдарнай хвалі. У гэтай галіне імем Маха названы шэраг велічынь і паняццяў: лік Маха, конус Маха і інш.

Вялікай вядомасцю карыстаюцца аглядныя сачыненні Маха: «Гісторыя і корань прынцыпу захавання працы» (1872), «Механіка: Гісторыка-крытычны нарыс яе развіцця» (1883), «Аналіз адчуванняў» (1886). Працы Маха багатыя экскурсамі ў вобласць філасофіі. Такія лекцыі «Эканамічная прырода фізічнага даследавання» (1882) і «Аб пераўтварэнні і прыстасаванні ў прыродазнаўчай думцы» (1884).

## Крыніцы