# Камуністычная партыя Кітая

| Камуністычная партыя Кітая |
| --- |
| кіт.: 中国共产党 |
|  |
| Лідар | Сі Цзіньпін |
| Заснавальнік | Чэнь Дусю[d] і Li Dazhao[d] |
| Дата заснавання | 23 ліпеня 1921 |
| Штаб-кватэра | * Чжуннаньхай
 |
| Краіна | * Кітай
 |
| Ідэалогія | socialism with Chinese characteristics[d], 中國統一[d], socialist patriotism[d], камунізм, CCP General Secretary Xi Jinping Thought[d], Scientific Outlook on Development[d], Theory of Three Represents[d] і Deng Xiaoping Theory[d] |
| Маладзёжная арганізацыя | Communist Youth League of China[d] |
| Колькасць членаў | 95 148 000 |
| Дэвіз | 为人民服务 |
| Сайт | 12371.cn (кіт.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Камуністычная партыя Кітая(КПК)**  (кіт. трад. 中國共産黨, спр. 中国共产党, піньінь *Zhōngguó Gòngchǎndǎng*, пал. *Чжунго Гунчаньдан*) — вядучая і кіруючая палітычная партыя Кітайскай Народнай Рэспублікі і самая вялікая палітычная партыя ў свеце. Заснавана ў 1921 годзе і прыйшла да ўлады пасля паражэння Кітайскай Нацыянальнай Народнай партыі (Гаміньдан) у Грамадзянскай вайне ў Кітаі.

Канчатковая мэта партыі — ажыццяўленне камуністычнага грамадскага ладу. Камуністычная партыя Кітая кіруецца ў сваёй дзейнасці марксізмам-ленінізмам, ідэямі Маа Цзэдуна, тэорыяй Дэн Сяапіна і «тэорыяй трох прадстаўніцтваў» Цзян Цзэміня.

Камуністычная партыя Кітая мае афіцыйныя (абраныя шляхам нутрапартыйных выбараў) і неафіцыйныя (прызначаныя вышэйстаячымі партыйнымі арганізацыямі) арганізацыі на ўсіх ступенях кітайскага ўрада і ў розных абласцях таварыства.

## Гісторыя

Будынак у Шанхаі, у якім праходзіў I з’езд КПК
Камуністычная партыя Кітая была заснавана ў 1921 годзе пры садзейнічанні Камінтэрна падчас уздыму нацыянальна-рэвалюцыйнага руху і распаўсюджванні ідэй марксізму-ленінізму ў Кітаі, выкліканага ўплывам Кастрычніцкай рэвалюцыі. Партыя была заснавана групай інтэлігентаў на чале з Чэнь Дусю, які быў лідарам партыі ў перыяд з 1921 па 1927 г., і Лі Лісанем, якія ўзначальвалі партыю з 1927 да 1930 г. Бачную ролю ў стварэнні КПК згуляў Лі Дачжаа, які арганізаваў першыя марксісцкія кружкі ў Паўночным Кітаі.

I з'езд КПК адбыўся нелегальна ў канцы чэрвеня—пачатку ліпеня 1921 года ў Шанхаі. Ён абвясціў канчатковай мэтай партыі пабудову ў Кітаі сацыялізму. Партыя з «кружка», што складаўся з прадстаўнікоў левай інтэлігенцыі Кітая, ператварылася ў самую вялікую палітычную партыю ў свеце. З таго часу было арганізавана 19 з’ездаў партыі. Апошні з’езд партыі прайшоў у кастрычніку 2017 года.

Гісторыя партыі падзяляецца на наступныя перыяды:

* Першы адзіны фронт (1922—1927) — перыяд альянсу з Гаміньданам супраць мілітарысцкіх груповак
* Савецкая рэспубліка ў Кітаі (1927—1937) — перыяд барацьбы з Гаміньданам за ўладу ў краіне
* Барацьба з японскай агрэсіяй, стварэнне Другога адзінага фронту (1937—1945) — сумесная з Гаміньданам барацьба супраць японцаў
* Грамадзянская вайна ў Кітаі (1946—1949) — перыяд вайны з Гаміньданам, у выніку якой камуністы прыйшлі да ўлады
* Пасля заснавання Кітайскай Народнай Рэспублікі (пасля 1949) — перыяд развіцця партыі ў якасці кіруючай партыі ў краіне

## Зноскі

## Спасылкі

* Сайт Цэнтральнага камітэта ЦК Камуністычнай партыі Кітая  (кіт.)
* Пра Камуністычную партыю Кітая на сайце Кітайскага інфармацыйнага Інтэрнэт-цэнтра
* Пра структуру Камуністычнай партыі Кітая на сайце «Дзіўны Кітай»
* Дзевяць каментароў пра Камуністычную партыю