# Ваеннае майстэрства

Схема практычнай рэалізацыі *ваеннага майстэрства* аб'яднаннямі ВС СССР, у перыяд Вялікай Айчыннай вайны — «Дзямянскі кацёл», замежныя ўмоўныя абазначэння.
**Вае́ннае майстэ́рства**— тэорыя і практыка падрыхтоўкі і вядзення ваенных (баявых) дзеянняў на сушы, моры і ў калязямной прасторы, складовая частка ваеннай справы.

Тэорыя *ваеннага майстэрства* — складовая частка ваеннай навукі, даследуючая ў цесным узаемадзеянні з іншымі яе галінамі законы, формы і спосабы вядзення ўзброенай барацьбы ў стратэгічных, аператыўных і тактычных звёнах.

## Гісторыя

У Расіі імперскага перыяду было прынята што *Ваеннае майстэрства* было адным з двух галоўных галін ваеннай навукі (*навуцы аб вайне*) і ўключала ў сябе:

* тэорыя ваеннага майстэрства;
	+ тактыка;
	+ стратэгія;
* гісторыя ваеннага майстэрства;
	+ гісторыя войнаў;
	+ гісторыя ваеннага майстэрства;
	+ гісторыя войскаў;
	+ гісторыя ваенных устаноў.

## Склад

*Ваеннае майстэрства* ўключае ў сябе стратэгію, аператыўнае майстэрства і тактыку, цесна звязаныя паміж сабой. Асноўныя палажэнні *ваеннага майстэрства* выяўляюцца ў яго прынцыпах, якія з'яўляюцца агульнымі для ваенных (баявых) дзеянняў стратэгічных, аператыўных і тактычных маштабаў, паколькі ў іх знаходзяць выраз шляхі практычнага прымянення аб'ектыўных законаў вайны і ўзброеных сіл. Стан *ваеннага майстэрства* залежыць ад узроўню развіцця ваеннай справы ў дзяржаве, вытворчасці і сродкаў узброенай барацьбы, характару грамадскага ладу дзяржавы. На развіццё *ваеннага майстэрства* аказваюць уплыў гістарычныя і нацыянальныя асаблівасці, геаграфічныя ўмовы і эканоміка.

У англасаксонскай ваеннай справе паняцце аператыўнае майстэрства адсутнічае.

### Стратэгія

Ваенная стратэгія — тэарэтычная і практычная навука аб вядзенні вайны, адна з абласцей *ваеннага майстэрства*, вышэйшая яго праява. Ахоплівае пытанні тэорыі падрыхтоўкі да вайны, яе планаванне і вядзенне, даследуе заканамернасці вайны.

### Аператыўнае майстэрства

Аператыўнае майстэрства — тэарэтычная і практычная навука, састаўная частка ваеннага майстэрства, займае прамежкавае становішча паміж тактыкай і стратэгіяй. Вывучае метады падрыхтоўкі і вядзення сумесных і самастойных аперацый (баявых дзеянняў) буйнымі вайсковымі фармаваннямі — карпусамі, аб'яднаннямі арміямі, франтамі, групамі франтоў.

### Тактыка

Тактыка (стар.-грэч.: τακτικός «які адносіцца да пабудовы войскаў», ад τάξις «строй і размяшчэнне») — тэарэтычная і практычная навука, састаўная частка *ваеннага майстэрства*, якая ўключае практыку падрыхтоўкі і вядзення бою злучэннямі (брыгада, дывізія, корпус), часткамі (караблямі) і падраздзяленнямі розных відаў узброеных сіл, родаў войскаў (сіл) і спецыяльных войскаў на сушы, у паветры і на моры і ў космасе;

## Гл. таксама

* Ваенная навука
* Ваенная дактрына

## Зноскі

## Літаратура

### Энцыклапедыі

* Большая советская энциклопедия (БСЭ), Третье издание, выпущенной издательством «Советская энциклопедия» в 1969 — 1978 годах в 30-ти томах;
* Военное искусство(недаступная спасылка) // Вавилон — «Гражданская война в Северной Америке» / [под общ. ред. Н. В. Огаркова]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1979. — (Советская военная энциклопедия : [в 8 т.] ; 1976—1980, т. 2).;
* Военный энциклопедический словарь (ВЭС), М., ВИ, 1984 год, 863 стр. с иллюстрациями (ил.), 30 листов (ил.);
* Тактика — М.: Воениздат, 1987.

### Мемуары

* Л. И. Брежнев, «Воспоминания», М.: Политиздат, 1982 год.

## Спасылкі

* Тактика — М.: Воениздат, 1987.