# Іосіп Броз Ціта

| Іосіп Броз Ціта |
| --- |
| сербахарв.: Јосип Броз, Josip Broz |
|  |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 15-ы Генеральны сакратар ЦК СКЮ  |  |
| 14 сакавіка 1949 — 4 мая 1980 |

 |
| Папярэднік | Драга Марушыч |
| Пераемнік | Бранка Мікуліч |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  Старшыня Урада ФНРЮ  |  |
| 7 сакавіка 1945 — 14 студзеня 1953 |

 |
| Папярэднік | Драга Марушыч як прэм'ер-міністр урада ў выгнанні |
| Пераемнік | ён жа як Старшыня Федэральнага Выканаўчага Савета |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  Прэзідэнт Югаславіі  |  |
| 14 студзеня 1953 — 4 мая 1980 |

 |
| Папярэднік | Іва Рыбар (як Старшыня Прэзідыума Народнага сходу) |
| Пераемнік | Лазар Калішэўскі (як Старшыня Прэзідыума) |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 1-ы Старшыня Федэральнага Выканаўчага Савета Югаславіі  |  |
| 14 студзеня 1953 — 29 чэрвеня 1963 |

 |
| Папярэднік | пасада заснавана |
| Пераемнік | Петар Стамбаліч |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 1-ы Старшыня Прэзідыума СФРЮ  |  |
| 16 мая 1974 — 4 мая 1980 |

 |
| Папярэднік | пасада заснавана |
| Пераемнік | Лазар Калішэўскі |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 1-ы Саюзны сакратар народнай абароны Югаславіі  |  |
| 7 сакавіка 1945 — 14 студзеня 1953 |

 |
| Папярэднік | пасада заснавана; Іван Шубашыч як міністр абароны ўрада ў выгнанні |
| Пераемнік | Іван Гошняк |
|

| 1-ы Генеральны сакратар Руху недалучэння  |
| --- |
| 1 верасня 1961 года — 5 кастрычніка 1964 года |

 |
| Папярэднік | пасада заснавана |
| Пераемнік | Гамаль Абдэль Насер |
|

---

 |
| Нараджэнне | 7 мая 1892(1892-05-07)[…]* Kumrovec[d], Каралеўства Харватыя і Славонія[d], Аўстра-Венгрыя
 |
| Смерць | 4 мая 1980(1980-05-04)[…] (87 гадоў)* Любляна, Сацыялістычная Рэспубліка Славенія, СФРЮ
 |
| Месца пахавання | * House of Flowers[d]
 |
| Род | Брозы[d] |
| Імя пры нараджэнні | харв.: Josip Broz |
| Бацька | Franjo Broz[d] |
| Маці | Marija Broz[d] |
| Жонка | Pelageya Belousova[d], Lucija Bauer[d], Herta Haas[d], Ёванка Броз[…] і Davorjanka Paunović[d] |
| Дзеці | Žarko Broz[d] і Mišo Broz[d] |
| Грамадзянства | * Венгрыя
* Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў
* Каралеўства Югаславія
* Дэмакратычная Федэратыўная Югаславія
* СФРЮ
 |
| Веравызнанне | атэізм і непрактыкуючы каталік[d] |
| Партыя | 1) СДПХС (1910—1920) 2) СКЮ (з 1920) |
| Член у | * Сербская акадэмія навук і мастацтваў (4 мая 1980)
* Македонская акадэмія навук і мастацтваў
* Славенская акадэмія навук і мастацтваў
* Антыфашысцкае веча народнага вызвалення Югаславіі[d]
 |
| Адукацыя | * Міжнародная ленінская школа
 |
| Аўтограф |  |
| Ваенная служба |
| Гады службы |
1941—1980 |
| Род войскаў | Народна-вызваленчая армія Югаславіі і Югаслаўская народная армія |
| Званне | маршал Югаславіі |
| Бітвы | Першая сусветная вайна,Другая сусветная вайна |
| Узнагароды |                           кавалер Вялікага крыжа, дэкараванага Вялікай стужкай ордэна «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»[d] (2 кастрычніка 1969)               прэмія імя Джавахарлала Нэру[d] (1971)     ганаровы доктар Заграбскага ўніверсітэта[d]       ганаровы знак «За заслугі для Варшавы»[d] (1964)  Member 1st Class of the Order of the Umayyads[d] (6 лютага 1974) Public recognition of the City of Karlovac[d] (1955)  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Іо́сіп Броз** (сербахарв.: Јосип Броз, Josip Broz), партыйны псеўданім **Ці́та** (сербахарв.: Тито, Tito), пасля псеўданім і прозвішча злучыліся (25 мая 1892, Кумравец, Харватыя і Славонія, Аўстра-Венгрыя — 4 мая 1980, Любляна, СР Славенія, Югаславія) — лідар Югаславіі з канца Другой Сусветнай вайны да сваёй смерці (1945—1980), маршал (1943).

## Біяграфія

Нарадзіўся ў сяле Кумравец у аўстра-венгерскай Харватыі і Славоніі, у сям’і харвата і славенкі. Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, трапіў у рускі плен. Удзельнік Грамадзянскай вайны ў Расіі (уступіў у Чырвоную гвардыю). У 1920 годзе вярнуўся на радзіму, член КПЮ. У 1935—1936 гг. — у Маскве ў Камінтэрне. З 1937 г. узначальваў КПЮ.

У 1941 годзе арганізаваў супраціўленне югаславаў нямецка-фашысцкай агрэсіі. Пад канец вайны югаслаўскі ўрад у выгнанні прызнаў Ціта вярхоўным камандуючым Народна-вызваленчай арміі Югаславіі (НВАЮ). Разам з савецкімі войскамі НВАЮ вызваляла Югаславію.

Пасля вызвалення краіны — прэм’ер-міністр і міністр замежных спраў. Выступіў супраць планаў савецкага кіраўніцтва стварэння Балканскай федэрацыі, што выклікала разрыў адносін паміж Югаславіяй і СССР.

З 1953 годзе — прэзідэнт краіны. Адносіны паміж СФРЮ і СССР нармалізаваліся пры М. Хрушчове. Ціта падтрымаў аднаўленне парадку ў Венгрыі ў 1956 г., але выступіў супраць аналагічнай акцыі Арганізацыі Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакіі ў 1968.

Адзін з ініцыятараў стварэння Руха недалучэння, у якім Югаславія заняла віднае месца.

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Іосіп Броз Ціта
* Ціта
* Узнагароды І. Ціта Архівавана 25 чэрвеня 2005.
* Шыпы і ружы ад Броз Ціта(недаступная спасылка)