# Ян Павел II

| Ян Павел II |
| --- |
| польск.: Jan Paweł II |
|  |
|  |
|  |
|

| тытулярны біскуп |
| --- |
| 4 ліпеня 1958 — 31 жніўня 1958 |

 |
| Дыяцэзія | Diocese of Antigonia[d] |
|

| дапаможны біскуп |
| --- |
| 4 ліпеня 1958 — 13 студзеня 1964 |

 |
| Дыяцэзія | Кракаўская архідыяцэзія |
|

| тытулярны біскуп |
| --- |
| 31 жніўня 1958 — 13 студзеня 1964 |

 |
| Дыяцэзія | Ombi[d] |
| Папярэднік | James Johnston Navagh[d] |
| Пераемнік | António de Castro Xavier Monteiro[d] |
|

| архібіскуп кракаўскі[d] |
| --- |
| 13 студзеня 1964 — 16 кастрычніка 1978 |

 |
| Дыяцэзія | Кракаўская архідыяцэзія |
| Папярэднік | Адам Стафан Сапега |
| Пераемнік | Franciszek Macharski[d] |
|

| кардынал |
| --- |
| 26 чэрвеня 1967 — 2 красавіка 2005 |

 |
|

| San Cesareo in Palatio[d] |
| --- |
| 28 чэрвеня 1967 — 2 красавіка 2005 |

 |
|

| 264-ы папа |
| --- |
| 16 кастрычніка 1978 — 2 красавіка 2005 |

 |
| Папярэднік | Ян Павел I |
| Пераемнік | Бенедыкт XVI |
|

| Vice-President of the Polish Episcopal Conference[d] |
| --- |
| 1969 — 1978 |

 |
| Пераемнік | Franciszek Macharski[d] |
|

---

 |
| Адукацыя | * Папскі ўніверсітэт Святога Тамаша Аквінскага (ліпень 1947)
* Theology faculty of the Jagiellonian University[d] (1954)
* Люблінскі каталіцкі ўніверсітэт
 |
| Навуковая ступень | доктар багаслоўя[d] |
| Дзейнасць | пераходны дыякан, ксёндз, latin catholic deacon, каталіцкі біскуп, паэт, палітык, праваабаронца, прафесар, філосаф, архіепіскап, аўтабіёграф, аўтар |
| Месца працы | * Ягелонскі ўніверсітэт
* Люблінскі каталіцкі ўніверсітэт
 |
| Нараджэнне | 18 мая 1920(1920-05-18)[…]* Вадавіцы, Гміна Вадавіцы, Вадавіцкі павет, Малапольскае ваяводства, Польшча
 |
| Смерць | 2 красавіка 2005(2005-04-02)[…] (84 гады)* Рым, правінцыя Рым, Лацыа, Італія
 |
| Пахаванне | * Сабор Святога Пятра
 |
| Бацька | Караль Вайтыла |
| Маці | Эмілія Вайтыла[d] |
|

---

 |
| Аўтограф |  |
|

---

 |
| Узнагароды |           ганаровы доктар Ягелонскага ўніверсітэта[d] honorary citizen of Łódź[d]  Aquinas Medal[d] (1979)  Асоба года па версіі часопіса «Time»[d] (1994)  Залаты медаль Кангрэса ЗША (27 ліпеня 2000) медаль Роберта Шумана[d] (2004)  Sternberg Interfaith Gold Medallion[d] (2005) Сілезскія акадэмічныя лаўры[d] (2005) honorary citizen of Nieszawa[d] (2014) honorary citizen of Toruń[d] ганаровы грамадзянін Варшавы[d] honorary citizens of Łomża[d] honorary citizen of Białystok[d] honorary citizen of Bydgoszcz[d] honorary doctor of Rzeszów University[d] |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |
|  Цытаты ў Вікіцытатніку |

**Ян Па́вел II** (лац.: Ioannes Paulus PP. II, польск.: Jan Paweł II, італ.: Giovanni Paolo II; да інтранізацыі — **Ка́раль Ю́заф Вайты́ла**, польск.: Karol Józef Wojtyła польскае вымаўленне; 18 мая 1920, Вадовіцы, Кракаўскае ваяводства, Польшча — 2 красавіка 2005, Ватыкан) — Папа Рымскі з 16 кастрычніка 1978 па 2 красавіка 2005 года. У 2014 годзе Рымска-каталіцкай царквой абвешчаны святым.

## Біяграфія

### Дзяцінства і юнацтва

Караль Юзэф Вайтыла нарадзіўся ў горадзе Вадовіцы, у паўднёвай Польшчы, у сям’і былога афіцэра аўстрыйскай арміі. Ён быў малодшым з двух дзяцей Караля Вайтылы-старэйшага і Эміліі Качароўскай, якая памерла, калі будучаму Папу было ўсяго дзевяць гадоў. Не дасягнуўшы 20-гадовага ўзросту, Караль Вайтыла-малодшы застаўся круглым сіратой.

Караль паспяхова вучыўся. Скончыўшы ліцэй у 1938 годзе, напярэдадні Другой сусветнай вайны, ён паступіў на філасофскі факультэт Ягелонскага універсітэта у Кракаве. Тады ж стаў членам «Студыі 38» — тэатральнага гуртка. У час нямецкай акупацыі, каб пазбегнуць вывазу ў Германію, пакінуў вучобу і працаваў у каменяломні каля Кракава, а потым перайшоў на хімічны завод кампаніі Solvay.

У 1942 годзе Караль Вайтыла запісаўся на агульнаадукацыйныя курсы падпольнай Кракаўскай духоўнай семінарыі. Тады ж ён стаў адным з ініцыятараў «Рапсадзічнага тэатра», які дзейнічаў падпольна. У 1944 годзе архібіскуп Кракаўскі кардынал Стафан Сапега па меркаваннях бяспекі перавёў Вайтылу разам з іншымі «нелегальнымі» семінарыстамі на працу ў епархіяльнае кіраванне ў архібіскупскім палацы, дзе Караль застаўся да канца вайны.

Яшчэ ў юнацтве ён стаў паліглотам і досыць бегла размаўляў на дзесяці мовах — на роднай польскай, і акрамя таго на славацкай, рускай, італьянскай, французскай, іспанскай, партугальскай, ўкраінскай, нямецкай і англійскай. А таксама, зразумела, ведаў латынь.

### Служэнне царкве

Святар Караль Вайтыла ў Няговічы, 1948
Візіт ў кармеліцкую царкву Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Кракаве — пачатак чэрвеня 1967 года, незадоўга да свайго прызначэння кардыналам
У 1946 прыняў сан святара. У 1946—48 гадах вучыўся ў Рыме, Бельгіі і Францыі. 3 1958 года — біскуп, з 1963 года — арцыбіскуп-мітрапаліт кракаўскі; удзельнічаў у рабоце Другога Ватыканскага сабора. 3 1967 года — кардынал.

Папа Рымскі з 1978 года. Выжыў пасля замаху на яго жыццё 13 мая 1981 года.

Пантыфікат Яна Паўла ІІ вядомы адкрытым дыялогам: ён пасрэднічаў у міжнародных канфліктах, выступаў са зваротамі аб міры, праводзіў супольныя малітвы з прадстаўнікамі іншых канфесій. Пры ім праведзена рэформа кананічнага права (1984), выдадзены новы «Катэхізіс каталіцкай царквы» (1992), рэарганізавана Рымская курыя, ажыццёўлены шматлікія кананізацыі і беатыфікацыі.

Папа правёў 104 замежныя падарожжы, наведаў 129 краін. Беатыфікаваў 1343, кананізаваў 482 асобы. Прызначыў на пасады 321 епіскапа і 232 кардыналы. Выдаў 14 Энцыклік, 15 Апостальскіх адартацый, 11 Апостальскіх канстытуцый, 45 Апостальскіх пасланняў, 30 дакументаў у форме «motu proprio», тысячы папскіх лістоў.

Па працягласці свайго пантыфікату ён саступае толькі Апосталу Пятру і Папу Пію IX (1846—1878). Яго пераемнікам стаў нямецкі кардынал Ёзэф Рацынгер, які прыняў імя Бенедыкт XVI.

Аўтар прац па праблемах хрысціянскай філасофіі чалавека («Любоў і адказнасць», 1960; «Асоба і ўчынак», 1969; «Пытанні суб’екта маральнасці», 1991), шматлікіх энцыклік, а таксама вершаў, паэм, п’ес.

Яго верш «Юдэйская пустыня» пераклала на беларускую мову Хрысціна Лялько.

Ян Павал ІІ стаў першым пантыфікам у гісторыі, які пачаў звяртацца да беларускіх вернікаў па-беларуску ў сваіх святочных віншаваннях з нагоды Вялікадня і Нараджэння Хрыстовага, а таксама падчас сустрэч з дэлегацыямі беларусаў.

## Ацэнкі

У 2000 годзе ўзнагароджаны вышэйшай узнагародай ЗША — Залатым медалём Кангрэса.

## Глядзець таксама

* Папскі Універсітэт Святога Тамаша Аквінскага

## Крыніцы

## Літаратура

* *Мазоўка Н.К.* Іаан Павел II // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
* *Jan Paweł II.* Od Wydawców // Папа Рымскі, які любіў горы = Papież, który kochał góry. — 1-е выд. — (W.): Kolekcja PWN, 2011. — С. 5. — 85 с. — ISBN 978-83-01-16644-1.

## Спасылкі

* Ян Павел ІІ. Жыццё і святасць — grodnensis.by