# Штурмавыя атрады

| Штурмавыя атрады |
| --- |
| ням.: Sturmabteilung |
|  Эмблема СА |
| Іншыя назвы |
Карычневакашульнікі |
| З'яўляецца часткай |
НСДАП |
| Ідэалогія | Нацыянал-сацыялізм |
| Лідары |

Эрнст Юліус Ром
Франц Пфефер фон Заламан
Герман Герынг
Віктар Лютцэ
Вільгельм Шэпман |
| Штаб-кватэра | Мюнхен |
| Актыўная ў | Германія |
| Сфарміравана | 1921 |
| Расфарміравана | 10 кастрычніка 1945 |
| Саюзнікі |
СС |
| Колькасць членаў | каля 3 мільёнаў (1934) |
| Удзел у канфліктах |
Ноч доўгіх нажоў |

**Штурмавыя атрады** (ням.: Sturmabteilung), скарочана **СА**, **штурмавікі**; таксама вядомыя як «**карычневакашульнікі**» (па аналогіі з італьянскімі «чорнакашульнікамі») — ваенізаваныя фарміраванні Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі (НСДАП).

Створаны 3 жніўня 1921 года на базе некаторых падраздзяленняў «Добраахвотніцкага корпуса». 4 лістапада 1921 года атрымалі назву «Штурмавых атрадаў». Пасля «піўнога путчу» ў 1923 годзе былі забаронены, але працягвалі дзейнічаць пад іншай назвай. Ізноў легалізаваны ў 1925 годзе. Кіраўнікі СА на месцах увесь час уступалі ў канфлікт з кіраўніцтвам НСДАП, што ў 1930 годзе вылілася ў «мяцеж Штэнеса», пасля якога Гітлер асабіста ўзначаліў штурмавыя атрады, стаўшы Вярхоўным фюрарам СА (заставаўся ім да 1945 года).

Эрнст Ром, начальнік штаба СА, 1934

|  |
| --- |
|  **Нацыянал-сацыялізм** |
| **Асноўныя паняцці** |
| Дыктатура •
Правадырызм •
Правая ідэалогія •
Шавінізм •
Расавая палітыка •
Мілітарызм •
Антыдэмакратызм |
| **Ідэалогія** |
| Фёлькішэ бевегунг •
«25 пунктаў» •
«Мая барацьба» •
Унтэрменш •
Нюрнбергскія расавыя законы •
Расавая тэорыя Гюнтэра •
Расавая палітыка •
«Міф дваццатага стагоддзя» |
| **Гісторыя** |
| Трэці рэйх •
Ноч доўгіх нажоў •
Крыштальная ноч •
Другая сусветная вайна •
Вырашэнне чэшскага пытання /
яўрэйскага пытання •
Катастрофа еўрапейскага яўрэйства •
Халакост •
Нюрнбергскі працэс |
| **Асобы** |
| Адольф Гітлер •
Відкун Квіслінг •
Войцех Тука •
Генрых Гімлер •
Герман Герынг •
Рудольф Гес |
| **Арганізацыі** |
| НСДАП •
СА •
СС •
Гітлерюгенд •
Вервольф •
Саюз нямецкіх дзяўчат •
Юнгфольк •
Саюз дзяўчынак •
Зімовая дапамога •
Германскі працоўны фронт •
Сіла праз радасць •
Вера і прыгажосць •
Нацыянал-сацыялістычныя
(мехкорпус •
авіякорпус •
народная дабрачыннасць •
жаночая арганізацыя •
саюз студэнтаў •
саюз урачоў •
саюз настаўнікаў •
саюз юрыстаў •
саюз дапамогі ахвярам вайны) |
| **Нацысцкія партыі і рухі** |
| Венгрыя •
Паўночны Каўказ •
Бельгія •
Нідэрланды •
Чачня •
Нарвегія •
Латвія •
Беларусь |
| **Роднасныя паняцці** |
| Фашызм •
Антыкамунізм •
Неанацызм •
Інтэгральны нацыяналізм •
Нацысцкі акультызм |
|

---

*Партал:Нацысцкая Германія · Праект «Фашызм»* |

Штурмавыя атрады адыгралі вырашальную ролю пры ўздыме нацыянал-сацыялістаў. Пасля прыходу НСДАП да ўлады штурмавыя атрады кароткі час мелі статус дапаможнай паліцыі, але пасля лета 1934 года (так званая «ноч доўгіх нажоў», калі кіраўніцтва СА на чале з Эрнстам Рома было знішчана) яны страцілі значэнне, і галоўнай баявой арганізацыяй НСДАП стала СС.

Атрады СА, якія значна скараціліся колькасна, праіснавалі да 1945 года, прычым да 1943 года іх узначальваў Віктар Лютцэ, які быў прызначаны Гітлерам і ўдзельнічаў у чыстцы, а пасля яго гібелі ў аўтамабільнай катастрофе — Вільгельм Шэпман. Але да гэтага часу штурмавікі ўжо не адыгрывалі ніякай ролі ў палітыцы. Магчыма, менавіта таму Нюрнбергскі працэс не прызнаў членаў СА (у адрозненне ад членаў СС) злачыннай групай. З членаў СА фарміраваліся часткі СС «Мёртвая галава» (займаліся аховай канцлагераў), а таксама дывізія СС «Хорст Весель» (на яе пятліцах быў намаляваны сімвал СА). Акрамя таго, грамадзянская адміністрацыя на акупаваных тэрыторыях фарміравалася галоўным чынам з членаў СА. СА былі асноўнай ударнай сілай пагромаў «Крыштальнай ночы».

Асноўнымі функцыямі СА пасля 1934 года былі:

* правядзенне парадаў падчас партыйных з'ездаў;
* дапрызыўная і пасляпрызыўная падрыхтоўка;
* грамадзянская абарона і ліквідацыя наступстваў надзвычайных сітуацый;
* барацьба з партызанскім рухам у Польшчы і Югаславіі.

Законам саюзніцкага Кантрольнага савета ў Германіі № 2 ад 10 кастрычніка 1945 года СА разам з НСДАП і іншымі звязанымі з гэтай партыяй арганізацыямі былі забаронены, іх маёмасць канфіскавана.

## Чыны і знакі адрознення СА

Пасля Першай сусветнай вайны Германія страціла свае афрыканскія калоніі і на складах заляжалася вялікая колькасць трапічнай уніформы, якую і павыкупляў па бесцані Герынг для створаных штурмавых атрадаў. З тых часоў карычневы колер формы СА трывала асацыюецца з нацызмам.

Спецыяльныя і вайсковыя званні СС (групенфюрар, штурмбанфюрар, штандартэнфюрар і да т.п.) першапачаткова з'явіліся ў СА і ў некалькі мадыфікаваным выглядзе былі запазычаны эсэсаўцамі.

У адрозненне ад СС, знакі адрознення мелі розныя колеры (жоўты, чорны, блакітны і г.д.) у залежнасці ад рэгіёна. На пятліцах малодшага складу змяшчаўся таксама нумар падраздзялення. Члены Галоўнага штаба насілі чырвоныя знакі адрознення. На пятліцах Начальніка штаба Рома была намалявана шасціканцовая зорка ў вянку (пасля яго забойства заменена на тры дубовыя лісты ў вянку).

## Зноскі

## Літаратура

* Хайнц Хёне. Чёрный орден СС. История охранных отрядов. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2003. — 542 с. — 6000 экз. — ISBN 5-224-03843-X
* *Семенов К.К.* Политические солдаты Гитлера / *К.К. Семенов*. - М.: Вече, 2011. – 320 с.: ил. – (Враги и союзники).

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Штурмавыя атрады
* Знакі адрознення СА Архівавана 17 верасня 2014. (англ.)