Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Боб Марлі

| Боб Марлі |
| --- |
| англ.: Bob Marley |
|  |
| Асноўная інфармацыя |
| Імя пры нараджэнні | англ.: Robert Nesta Marley |
| Дата нараджэння | 6 лютага 1945(1945-02-06)[…] |
| Месца нараджэння | * Nine Mile[d], Брытанская Вест-Індыя[d], Брытанская імперыя
 |
| Дата смерці | 11 мая 1981(1981-05-11)[…] (36 гадоў) |
| Месца смерці | * Jackson Memorial Hospital[d], Маямі, Маямі-Дэйд[d], Фларыда, ЗША
 |
| Месца пахавання | * Nine Mile[d]
 |
| Краіна | * Ямайка
 |
| Бацька | Norval Marley[d] |
| Маці | Cedella Booker[d] |
| Жонка | Rita Marley[d] |
| Дзеці | Ziggy Marley[d], Cedella Marley[d], Stephen Marley[d], Rohan Marley[d], Julian Marley[d], Ky-Mani Marley[d], Damian Marley[d] і Sharon Marley[d] |
| Альма-матар | * Stepney Primary and Junior High School[d]
 |
| Музычная дзейнасць |
| Прафесіі | аўтар-выканаўца, спявак, гітарыст, кампазітар |
| Гады актыўнасці | 1962 — 1981 |
| Пеўчы голас | тэнар |
| Інструменты | гітара і вакал |
| Жанры | рэгі, ска[d] і rocksteady[d] |
| Лэйблы | Studio One[d], Beverley's Records[d], Wail N Soul M[d], Upsetter Records[d], Island Records, Trojan Records[d] і Tuff Gong[d] |
| Грамадская дзейнасць |
| Член у | * The Upsetters[d]
* Bob Marley & The Wailers[d]
 |
| Узнагароды |     Зала славы рок-н-рола (1994) зорка на галівудскай «Алеі славы» |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |
|  Цытаты ў Вікіцытатніку |
| bobmarley.com (англ.) |

**Ро́берт На́ста Ма́рлі** (англ.: Robert Nesta Marley; 6 лютага 1945 — 11 мая 1981) — больш вядомы як **Боб Ма́рлі** (*Bob Marley*) — ямайскі спявак, гітарыст, песеннік і актывіст. З'яўляецца найбольш вядомым выканаўцам у стылі рэгі, славуты сваёй папулярызацыяй гэтага жанру па-за межамі Ямайкі. Значная частка яго песень прысвечаныя барацьбе супраць расавага і сацыяльнага прыгнёту. Таксама Марлі вядомы як песеннік-прапаведнік.

Ён быў мужам Рыты Андэрсан Марлі, якая часта выступала на падпеўках на яго канцэртах. Ад яе ён меў 4 з вядомых 9 яго дзяцей, уключаючы Зігі Марлі і Стывена Марлі, якія працягнулі музычную дынастыю ў сваёй групе Melody Makers. Яго іншы сын, Дэміян Марлі (aka *Jr Gong*), таксама распачаў музычную кар'еру.

## Дыскаграфія

**Студыйныя альбомы *The Wailing Wailers* (1965)
* *Soul Rebels* (1970)
* *Soul Revolution Part II* (1971)
* *The Best of the Wailers* (1971)
* *Catch a Fire* (1973)
* *Burnin'* (1973)
* *Natty Dread* (1974)
* *Rastaman Vibration* (1976)
* *Exodus* (1977)
* *Kaya* (1978)
* *Survival* (1979)
* *Uprising* (1980)
* *Confrontation* (1983)

## Зноскі

## Спасылкі
# Мільён

| 1 000 000 |
| --- |
| адзін мільён |
| < 999 998 · 999 999 · **1 000 000** · 1 000 001 · 1 000 002 > |
| Фактарызацыя |
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| Рымскі запіс |
Mn |
| Двайковае |
11110100001001000000 |
| Васьмярковае |
3641100 |
| Шаснаццатковае |
F4240 |
| Натуральныя лікі |

Візуалізацыя мільёна
**Мільён** (скарочана — **млн**; з фр.: million, ад стар.-італ.: millione «вялікая тысяча») — тысяча тысяч, лік, які адлюстроўваецца адзінкай з шасцю нулямі, 106. У Міжнароднай сістэме адзінак (СІ) лік адпавядаець прыстаўцы: мега — для мільёна (106) і мікра — для адной мільённай (10−6).

Часта ў беларускай мове выкарыстоўваецца як метафара для абазначэння вельмі вялікай колькасці чаго-небудзь.

## Зноскі
# Рамэа і Джульета

| Рамэа і Джульета |
| --- |
| Romeo and Juliet |
|  выданне 1599 года |
| Жанр | Трагедыя |
| Аўтар | Уільям Шэкспір |
| Мова арыгінала | англійская |
| Дата напісання | 1591—1592(?) |
| Дата першай публікацыі | 1591—1592(?) |
| Персанажы | Romeo[d], Juliet[d], Tybalt[d], Mercutio[d], Benvolio[d], Friar Laurence[d], Count Paris[d], Lady Capulet[d], Nurse[d], Lady Montague[d] і Prince Escalus[d] |
|  |
|  Цытаты ў Вікіцытатніку |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Рамэа і Джульета** (англ.: Romeo and Juliet) — трагедыя Уільяма Шэкспіра, напісана ў 1594—1595 гадах, упершыню надрукавана ў 1597 годзе. Сюжэт узяты з апублікаванай у 1562 годзе аднайменнай паэмы Артура Брука, крыніца якой — навела італьянскага пісьменніка Матэо Бандэла. Гэты самы сюжэт вядомы і па навеле італьянскага пісьменніка Луіджы Да Порта «Гісторыя двух высакародных каханкаў» (1524).

Упершыню тэкст на беларускай мове ў перакладзе Кандрата Крапівы быў надрукаваны ў 1954 годзе.

## Тэатральныя пастаноўкі ў Беларусі

Значнай падзеяй у тэатральным жыцці Беларусі была пастаноўка трагедыі «Рамэа і Джульеты» у 1946 годзе Беларускім тэатрам імя Я.Купалы — рэжысёр Л.Літвінаў. У галоўных ролях Б.Платонаў (Рамэа) і І.Ждановіч (Джульета). «Рамэа і Джульета» таксама ставілася ў Гомельскім абласным драматычным тэатры (1962, рэжысёр: Л.Эльстан), Магілёўскім абласным драматычным тэатры (1972, рэжысёр У. А. Караткевіч) і Беларускім тэатры імя Якуба Коласа (1986, рэжысёр Валерый Мазынскі).

## Літаратура

* Уільям Шэкспір. Санеты. Трагедыі: З англ. / Уклад., прадм. і камент. В.Небышынца. — Мн.: Маст. літ., 1989. — 479 с., [8] л. іл. ISBN 5-340-00286-1

## Спасылкі
# Вялікі пантыфік

Статуя Аўгуста, які прыносіць ахвяру (у вобразе вялікага пантыфіка), Рым, Музей Піа-Клеменціна
**Вялікі пантыфік** (лац.: Pontifex maximus) — вышэйшая пасада ў сістэме старажытнарымскага рэспубліканскага жрэцтва. Была створана царом Нумай Пампіліям ў канцы VIII стагоддзя да н. э.

Пасада вялікага пантыфіка займалася пажыццёва. Пасля смерці вялікага пантыфіка жрэцтва выбірала часовага вялікага пантыфіка, а наступны сталы вялікі пантыфік вызначаўся на выбарах. Пасада лічылася ганаровай, хаця і мела шмат абмежаванняў: напрыклад, вялікі пантыфік не меў права датыкацца да трупаў, ажаніцца ў другі раз, пакідаць Італію. Актавіян і пазнейшыя рымскія імператары атрымлівалі пасаду вялікага пантыфіка, і хутка пасада страціла прэстыжнасць. У 382 н. э. імператары адмовіліся ад «паганскага» тытула. Сёння тытул вялікага пантыфіка з'яўляецца адным з тытулаў рымскіх пап.

## Спіс вялікіх пантыфікаў

| Імя | Пачатак | Заканчэнне |
| --- | --- | --- |
| Нума Пампілій | ~712 да н. э. | ~672 да н. э. |
| Невядома |
| Гай Папірый | 509 да н. э. | ? |
| Невядома |
| Квінт Фурый | ~460 да н. э. | ~440 да н. э. |
| Аўл Карнелій Кос | 431 да н. э. | 420 да н. э. |
| Марк Фолій | 420 да н. э. | 397 да н. э. |
| Спурый Мінуцый Аўгурын | 397 да н. э. | 390 да н. э. |
| Марк Фабій Вібулан | 390 да н. э. | ? |
| Невядома |
| Публій Карнелій Калуса | 332 да н. э. | ? |
| Невядома |
| Карнелій Барбат | 304 да н. э. | ? |
| Невядома |
| Тыберый Карунканій | 254 да н. э. | 243 да н. э. |
| Луцый Цэцылій Метэл | 243 да н. э. | 221 да н. э. |
| Луцый Карнелій Лентул Каўдзін | ~221 да н. э. | 213 да н. э. |
| Публій Ліцыній Крас | 212 да н. э. | 183 да н. э. |
| Гай Сервілій Гемін | 183 да н. э. | 180 да н. э. |
| Марк Эмілій Лепід | 180 да н. э. | 152 да н. э. |
| Публій Карнелій Сцыпіён Назіка Коркул | 150 да н. э. | 141 да н. э. |
| Публій Карнелій Сцыпіён Назіка Серапіён | 141 да н. э. | 132 да н. э. |
| Публій Ліцыній Крас Муцыян | 132 да н. э. | 130 да н. э. |
| Публій Муцый Сцэвола | 130 да н. э. | 115 да н. э. |
| Луцый Цэцылій Метэл Далмацік | 114 да н. э. | 103 да н. э. |
| Гней Даміцый Агенабарб | 103 да н. э. | 89 да н. э. |
| Квінт Муцый Сцэвола | 89 да н. э. | 81 да н. э. |
| Квінт Цэцылій Метэл Пій | 81 да н. э. | 63 да н. э. |
| Гай Юлій Цэзар | 63 да н. э. | 44 да н. э. |
| Марк Эмілій Лепід | 44 да н. э. | 13 да н. э. |
| Актавіян | 12 да н. э. | 27 н. э. |

## Літаратура

* Боровков П. Образ верховного понтифика у Валерия Максима // Исседон: альманах по древней истории и культуре. Екатеринбург: УрГУ, 2007. Т. IV. ISSN 1683-7037  (руск.)
* Кофанов Л. Л. Роль жреческих коллегий в архаическом Риме и раз-витие жреческого права // Жреческие коллегии в Раннем Риме. М., 2001.  (руск.)
* Великий понтифик // Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2007.(недаступная спасылка)  (руск.)
* Сморчков А. М. Коллегия понтификов // Жреческие коллегии в Раннем Риме. М., 2001.  (руск.)
* Сморчков А. М. Понтифики и собрания граждан (contiones, concilia, comitia) в эпоху римской республики // ВДИ. 2007. № 3.  (руск.)
# Telemundo

| Telemundo |
| --- |
|  |
| Краіна |  ЗША |
| Мова вяшчання | іспанская |
| Дата пачатку вяшчання | 19 чэрвеня 1984 года |
| Уладальнік |
NBCUniversal (Comcast) |
| Слоган |
Juntos imparables |
| Сайт | telemundo.com |

**Telemundo** — амерыканская іспанамоўная тэлевізійная сетка, якая належыць NBCUniversal, частка Comcast.

Сетка была заснавана ў 1984 годзе як NetSpan, а ў 1987 годзе была перайменавана ў Telemundo пасля брэндынгу, які выкарыстоўваўся на WKAQ-TV, станцыі, якая належыць і кіруецца ёй у Сан-Хуане, Пуэрта-Рыка. У 1997 годзе Liberty Media і Sony Pictures Entertainment набылі кантрольны пакет акцый Telemundo. Затым NBC набыла Telemundo ў 2001 годзе.

## Гл. таксама

* Televisa

## Зноскі

## Спасылкі

* Афіцыйны вэб-сайт  (ісп.)
# Вялікі (фільм, 1988)

| Вялікі  |
| --- |
| англ.: Big |
|  Жанры
 | рамантычная камедыя[d], coming-of-age film[d], фэнтэзійны фільм і драматычны фільм |
| Рэжысёр | * Penny Marshall[d]
 |
| Прадзюсары | * Джэймс Брукс
* Robert Greenhut[d]
* Гэры Рос[d]
 |
| Сцэнарысты | * Гэры Рос[d]
* Anne Spielberg[d]
 |
| У галоўных ролях | * Том Хэнкс
* Элізабет Перкінс[d]
* Роберт Лоджа
* Джон Херд[d]
* David Moscow[d]
* Jared Rushton[d]
* Allan Wasserman[d]
* Джон Ловіц
* Mercedes Ruehl[d]
* Harvey Miller[d]
* James Eckhouse[d]
* Debra Jo Rupp[d]
* Пол Херман[d]
* Rockets Redglare[d]
* John Rothman[d]
* Mark Ballou[d]
* Josh Clark[d]
* Peter McRobbie[d]
 |
| Аператар | * Бары Зоненфельд[d]
 |
| Кампазітар | * Говард Шор
 |
| Кінакампанія | Gracie Films[d] |
| Працягласць | 104 хв. |
| Бюджэт | 18 000 000 $ |
| Зборы | 151 927 281 $ і 115 227 281 $ |
| Краіна | * ЗША
 |
| Мова | англійская |
| Год | 3 чэрвеня 1988, 9 снежня 1988 і 29 верасня 1988 |
| IMDb | ID 0094737 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**«Вялікі»** (англ.: Big) — амерыканскі фэнтэзійны камедыйна-драматычны фільм 1988 года рэжысёра Пені Маршал з Томам Хэнксам у галоўнай ролі.

Пасля выхаду *«Вялікі»* атрымаў шырокае прызнанне крытыкаў, асабліва за ігру Хэнкса. Фільм таксама меў вялікі камерцыйны поспех, сабраўшы 151 мільён долараў па ўсім свеце пры вытворчым бюджэце ў 18 мільёнаў долараў, і аказаўся ключавым для кар’еры Хэнкса. Фільм атрымаў намінацыі на прэмію «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю (Хэнкс) і найлепшы арыгінальны сцэнар, а таксама некалькі ўзнагарод «Сатурн».

Па версіі Амерыканскага інстытута кінамастацтва фільм займае 42-е месца ў спісе 100 камедый і 10-е месца ў катэгорыі «10 фэнтэзі-фільмаў» у спісе «10 найлепшых амерыканскіх фільмаў у 10 класічных жанрах па версіі AFI».

## Сюжэт

Джош Баскін, трынаццацігадовы хлопчык з ціхага прыгарада, просіць у загадкавага гульнявога аўтамата ў парку забаў зрабіць яго вялікім. Яго жаданне здзяйсняецца, і ён атрымлівае цела трыццацігадовага мужчыны, застаючыся, па сутнасці, дзіцем. Спалохаўшыся, што ж рабіць далей Джош едзе ў Нью-Ёрк, дзе ўладкаваўшыся ў буйную кампанію па вытворчасці цацак, ідзе ў верх па кар’ернай лесвіцы, і да таго ж улюбляецца ў калегу Сьюзан.

## Зноскі

## Спасылкі

* Вялікі на сайце «Internet Movie Database» (англ.)
# Сыны свабоды (Амерыканская рэвалюцыя)

**«Сыны свабоды»** (англ.: "Sons of Liberty") — арганізацыя амерыканскіх каланістаў, якая змагалася за свабоду самавызначэння амерыканскіх калоній Вялікабрытаніі. Заснавана ў 1765 годзе Самюэлем Адамсам. Пераважна складалася з прадстаўнікоў сярэдняга класа: купцы, ваенныя, інтэлігенцыя, юрысты. «Сыны свабоды» былі адным з аб'яднанняў амерыканскіх каланістаў, незадаволенных падатковай палітыкай метраполіі і іншымі непапулярнымі мерамі ўрада Вялікабрытаніі. Фактычна гэта палітычнае аб'яднанне стала школай падрыхтоўкі палітычных кадраў для будучай дзяржавы ЗША: удзельнік арганізацыі Джон Адамс стаў адным з прэзідэнтаў Злучаных Штатаў, а Джон Хэнкок 3-м прэзідэнтам 1-га Кантынентальнага кангрэса, губернатарам штата Масачусэтс і першым падпісантам Дэкларацыі незалежнасці Злучаных штатаў.

## Найбольш вядомыя акцыі «Сыноў свабоды»

* Інфармацыйная вайна з брытанскай ваеннай і грамадзянскай адміністрацыяй пасля бостанскай бойні 1770 г. Сутнасць вайны была ў стварэнні іміджа акупантаў брытанскім вайскоўцам у Бостане і вобраза нявіннай ахвяры забітым бостанцам. Дзеля гэтага друкаваліся спецыяльныя памфлеты і газетныя артыкулы. Адзін з такіх памфлетаў быў распаўсюджаны ў Лондане яшчэ да таго, як туды прыйслалі афіцыйную справаздачу брытанскай адміністрацыі ў Бостане, што спарадзіла бурныя спрэчкі ў грамадстве.
* Інфармацыйная вайна супраць брытанскага чайнага падатка ў 1770-1773 гг.
* «Бостанскае чаяпіцце»

### Цікавыя факты, звязанныя з дзейнасцю арганізацыі і яе членаў

* Байкот брытанскага чаю ўключаў у сябе элементы тэхналогіі «чорнага піара»: ставіліся медыцынскія абвінавачванні, што чай шкодзіць здароўю, рабіліся заяўленні, што чай з метраполіі трамбуецца ў скрыні бруднымі нагамі кітайскіх рабочых, што там могуць быць блохі, а кантрабандны чай чысты ва ўсіх адносінах.
* Джон Адамс быў адвакатам 9 вайскоўцаў, якія стралялі ў натоўп падчас бостанскай бойкі. Пры гэтым ён назваў натоўп, які атакаваў вайскоўцаў збродам неграў, мулатаў, ірландскіх каталіцкіх свінняў і чужынскай матросні.
* Паміж 1770 і 1773 гг. «Сыны свабоды» была адзінай арганізацыяй, якая паслядоўна змагалася за ідэі аўтаноміі калоній і «ніякага падаткаабкладання без прадстаўніцтва» (no taxation without representation).

## Гл. таксама

* Бостанская бойня
* Бостанскае чаяпіцце
* Невыносныя законы
* Вайна за незалежнасць ЗША

## Зноскі
# Настальгія

**Настальгі́я** (ад грэч. *nostos* 'вяртанне на радзіму' і *algos* 'пакута, боль') — туга па радзіме; туга па мінулым, страчаным.

## Літаратура

* Настальгія // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 201. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
# American Music Award

| American Music Awards |
| --- |
| American Music Awards |
| Арыгінальная назва |
American Music Awards |
| Заснаванне |
1973 |
| Сайт |
 |

**American Music Awards** (AMA) — адна з самых галоўных цырымоній музычных узнагарод ЗША. Праводзіцца з 1974 года. Гэта прэмія фактычна з’яўляецца асноўным канкурэнтам прэміі Grammy, а таксама і іншых музычных узнагарод.

Прэмія прысуджаецца больш чым ў васьмі музычных жанрах: поп/рок, соўл/R&B, кантры і іншых. Намінантаў гэтай прэміі выбіраюць зыходзячы з іх камерцыйнага поспеху — аб'ёмаў продажаў дыскаў і сінглаў. Пераможца з намінантаў выбіраюць шляхам галасавання заўзятары (фанаты).

## Заваявалі найбольшую колькасць узнагарод American Music Award

Пераможцы ў намінацыі *Найлепшы гурт у жанры Соўл/R&B*: (**4**) перамогі

* Gladys Knight and the Pips
* Earth, Wind and Fire

Пераможцы ў намінацыі *Найлепшы выканаўца жанру Поп/Рок*: (**4**) перамогі

* Алівія Ньютан-Джон
* Уітні Х'юстан

Пераможцы ў намінацыі *Найлепшы выканаўца жанру Поп/Рок*: (**3**) перамогі

* Майкл Болтан
* Бары Манілоу

Пераможцы ў намінацыі *Найлепшы выканаўца жанру Соўл/[R&B*: (**4**) перамогі

* Арэта Франклін
* Мэрая Кэры

Пераможцы ў намінацыі *Найлепшы выканаўца жанру Соўл/R&B*: (**7**) перамог

* Лютэр Вандрас
# Амерыканская карпата-русінская праваслаўная епархія

| Амерыканская карпата-русінская праваслаўная епархія |
| --- |
|  Кафедральны сабор Хрыста Збавіцеля, Джонстаўн, Пенсільванія |
| Агульныя звесткі |
| Краіна |  ЗША  Канада |
| Епархіяльны цэнтр |  Джонстаўн, Пенсільванія |
| Заснавана | 1938 |
| Кіраванне |
| Кіруючы архірэй |
Епіскап Ніскі Рыгор (Таціс) (з 27 лістапада 2012) |
| Кафедральны храм |
Кафедральны сабор Хрыста Збавіцеля, Джонстаўн, Пенсільванія |
| Статыстыка |
| Благачынняў |
14 |
| Прыходаў |
81 |
| Святароў |
91 |
| Сайт | acrod.org |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Амерыканская карпата-русінская праваслаўная епархія** (англ.: American Carpatho-Russian Orthodox Diocese, ACROD) — праваслаўная юрысдыкцыя (самакіравальная епархія) Канстанцінопальскага патрыярхата ў ЗША.

У цяперашні час складаецца з прадстаўнікоў розных этнічных груп, а не толькі карпацкіх русінаў.

## Гісторыя

Узнікненне епархіі звязана з эміграцыяй у ЗША грэка-католікаў Прыкарпацця і Закарпацця. Эмігрантаў суправаджалі свяшчэннікі, якія маглі быць жанаты, што выклікала незадаволенасць у каталіцкага епіскапата ЗША. У сувязі з гэтым Ватыкан у 1929 годзе выдае пастанову *Cum Data Fuerit*, паводле якой новарукапакладзеныя грэка-каталіцкія свяшчэннікі абавязаны былі трымацца цэлібату. У сваю чаргу, гэты крок выклікаў абурэнне карпата-русінскай грамады. Таму 23 лістапада 1937 года ў Пітсбургу (Пенсільванія) прайшоў царкоўны сабор з удзелам прадстаўнікоў 37 прыходаў, які вырашыў разарваць унію з Ватыканам і вярнуцца ў праваслаўе.

З гэтых прыходаў была створана новая епархія, епіскапам якой быў абраны Арэст Чарнок. Ён звярнуўся да Канстанцінопальского патрыярха Веніяміна І з просьбай прыняць епархію ў сваю юрысдыкцыю. Гэта і было зроблена ў 1938 годзе.

У 2005 годзе быў расфарміраваны Беларускі савет праваслаўных цэркваў у Паўночнай Амерыцы. 5 прыходаў увайшлі ў склад карпата-русінскай епархіі.

Цэнтрам епархіі з’яўляецца Джонстаўн (Пенсільванія), дзе ёсць духоўная семінарыя, кафедральны сабор Хрыста Збавіцеля. Станам на 2011 год у складзе епархіі 75 прыходаў, 3 місіі, якія аб’ядноўваюць больш за 50 тысяч чалавек. У Такседа (штат Нью-Ёрк) ёсць мужчынскі манастыр Дабравешчання, заснаваны ў 1978 годзе.

## Епіскапат

Епархіяльныя епіскапы
* Арэст (Чарнок) (1937—1977)
* Іаан (Марцін) (1977—1984)
* Мікалай (Смішко) (1985—2011)
* Рыгор (Таціс) (з 2012)

Епіскапы-памочнікі
* Пётр (Шыманскі) (1963—1964)
* Мяфодзій (Канчуга) (1965)
* Іаан (Марцін) (1966—1977)

## Зноскі
# Праваслаўная Царква ў Амерыцы

| Праваслаўная Царква ў Амерыцы |
| --- |
| Orthodox Church in America |
|  Свята-Мікалаеўскі сабор у Вашынгтоне |
| Асноўная інфармацыя |
| Аўтакефалія |
з 1970 |
| Прызнанне аўтакефаліі |
часткова прызнаная |
| Прадстаяцель у наш час |
Ціхан (Молард) |
| Цэнтр |
Вашынгтон |
| Юрысдыкцыя (тэрыторыя) |
ЗША, Канада |
| Царква-маці |
Руская Праваслаўная Царква |
| Мова набажэнстваў |
англійская |
| Колькасць |
| Епархій |
12 |
| Сайт |  |

**Праваслаўная Царква ў Амерыцы**, таксама неафіцыйна **Амерыканская праваслаўная царква** (англ.: Orthodox Church in America) — праваслаўная царква са спорным кананічным статусам, якая атрымала ў 1970 годзе аўтакефалію ад Рускай Праваслаўнай Царквы.

Аўтакефальны статус прадастаўлены ёй Маскоўскім Патрыярхатам у 1970 годзе, але прызнаны толькі некалькімі праваслаўнымі цэрквамі, а менавіта праваслаўнымі цэрквамі Грузіі, Балгарыі, Польшчы, Чэшскіх зямель і Славакіі. Пераважная большасць праваслаўных цэркваў свету, свярод якіх Канстанцінопальскі, Александрыйскі, Іерусалімскі і іншыя старажытныя патрыярхаты, не прызнаюць Праваслаўную Царкву ў Амерыцы аўтакефальнай, хоць яны прызнаюць царкву як самакіравальную частку Маскоўскага Патрыярхату. Хоць гэтая палітычная і царкоўная праблема з'яўляецца прадметам спрэчак, гэтая палеміка не пагаршала раней адносін паміж Праваслаўнай Царквой у Амерыцы і сусветным праваслаўем. Царква складаецца з больш чым 700 прыходаў, місій, суполак, манастыроў і ўстаноў у ЗША, Канадзе і Мексіцы. У 2011 годзе ў ЗША яна налічвала 84 900 членаў.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Праваслаўная Царква ў Амерыцы
* Афіцыйны сайт царквы
# Творны склон

**Тво́рны склон**, або **інструментаты́ў**, **інструмента́ліс** (лац.: casus instrumentalis), (не зусім дакладна) **абляты́ў** — склон, якім у шэрагу моў пазначаецца прылада, інструмент, якім агенс ўздзейнічае на іншыя аб'екты або робіць пэўнае дзеянне. Часам творны склон можа быць у ролі агенса ў пасіўных канструкцыях. Слова ў творным склоне адказвае на пытанне *кім/чым?*

## Сінтаксічная роля

Творны склон выражае аб’ектнае, акалічнаснае, азначальнае значэнні. Мае наступныя значэнні:

* сродку дзеяння: *маляваць алоўкам*;
* ускоснага аб’екта, асабліва ў безасабовых сказах: *пахне сенам*;
* сумеснасці: *ісці з сябрам*;
* часу: *сустрэцца познім вечарам*;
* прасторы: *ісці полем*;
* спосабу дзеяння і параўнання: *ехаць зайцам*.

Назоўнікі ў форме творнага склону выконваюць функцыю дапаўнення, акалічнасці, недапасаванага азначэння, форма творнага склону можа выступаць у якасці кампанента састаўнога выказніка (*працаваць архітэктарам*).

## Крыніцы

Склоны беларускай мовы| Беларуская назва | Лацінская назва | Пытанне |
| --- | --- | --- |
| Назоўны | Намінатыў | хто? што? |
| Родны | Генітыў | каго? чаго? |
| Давальны | Датыў | каму? чаму? |
| Вінавальны | Акузатыў | каго? што? |
| Творны | Інструментатыў, аблятыў | кім? чым? |
| Месны | Прэпазітыў, лакатыў | аб кім? аб чым? |
| Клічная форма | Вакатыў | о! |