# JSTOR

| JSTOR |
| --- |
|  |
| URL | jstor.org (англ.) |
| Тып сайта | арганізацыя і электронная бібліятэка[d] |
| Уладальнік | Ithaka Harbors[d] |
| Пачатак працы | 1995 |
| Рэйтынг Alexa | 1 138 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**JSTOR** (/ˈdʒeɪstɔːr/, скарачэнне ад англ.: Journal STORage) — лічбавая бібліятэка акадэмічных часопісаў, кніг і першакрыніц.

Заснаваная ў 1994 годзе, сістэма першапачаткова змяшчала алічбаваныя архіўныя нумары навуковых часопісаў. Цяпер яна ўключае кнігі і іншыя першакрыніцы, а таксама бягучыя выпускі часопісаў у галіне гуманітарных і сацыяльных навук. JSTOR забяспечвае паўнатэкставы пошук па амаль 2000 часопісах. Большасць матэрыялаў даступна па падпісцы, аднак частка кантэнту знаходзіцца ў грамадскім набытку або ў рэжыме адкрытага доступу. Сэрвіс належыць некамерцыйнай арганізацыі Ithaka Harbors, якая займаецца лічбавымі тэхналогіямі ў акадэмічнай сферы.

## Гісторыя

JSTOR быў заснаваны ў 1994 годзе Уільямам Г. Боўэнам, прэзідэнтам Прынстанскага ўніверсітэта (1972—1988). Першапачаткова праект задумваўся як рашэнне праблемы недахопу месца ў бібліятэках, асабліва ва ўніверсітэцкіх і даследчых, з-за павелічэння колькасці акадэмічных часопісаў. Алічбоўка дазваляла бібліятэкам перадаваць захоўванне старых нумароў на аўтсорсінг, забяспечваючы пры гэтым даступнасць матэрыялаў і паляпшаючы пошук па тэксце.

Першапачаткова Боўэн разглядаў магчымасць распаўсюджвання на CD-ROM, аднак Айра Фукс, віцэ-прэзідэнт Прынстана па інфармацыйных тэхналогіях, пераканаў яго ў перавазе сеткавага распаўсюджвання праз Інтэрнэт. JSTOR пачаў працу ў 1995 годзе ў сямі бібліятэках з дзесяццю часопісамі па эканоміцы і гісторыі. Доступ паляпшаўся на аснове водгукаў карыстальнікаў, і неўзабаве індэкс стаў цалкам даступным праз вэб-браўзер. Першапачатковае фінансаванне прадаставіў Фонд Эндру Мелана.

Да студзеня 2009 года JSTOR дзейнічаў як незалежная самаакупная некамерцыйная арганізацыя з офісамі ў Нью-Ёрку і Ан-Арбары. Пазней JSTOR аб’яднаўся з некамерцыйнай арганізацыяй Ithaka Harbors, Inc..

## Змест

Кантэнт JSTOR прадастаўляецца больш чым 900 выдаўцамі. База даных змяшчае больш за 12 мільёнаў артыкулаў з часопісаў, кніг і першакрыніц па 75 дысцыплінах. Кожнаму аб’екту прысвойваецца ўнікальны лікавы ідэнтыфікатар, які выкарыстоўваецца для стварэння стабільнага URL.

Даступнасць большасці часопісаў у JSTOR рэгулюецца «рухомай сцяной» (англ.: moving wall) — узгодненай затрымкай паміж выхадам бягучага нумара часопіса і яго з’яўленнем у базе. Гэты перыяд звычайна складае ад трох да пяці гадоў і вызначаецца дамоўленасцю з выдаўцом. У мінулым існавалі таксама «фіксаваныя сцены» (англ.: fixed wall), калі новыя выпускі пасля пэўнай даты не дадаваліся ў базу. У 2010 годзе праз праграму «Current Scholarship Program» JSTOR пачаў дадаваць і бягучыя выпускі некаторых часопісаў.

З 6 верасня 2011 года JSTOR адкрыў бясплатны доступ да кантэнту, які знаходзіцца ў грамадскім набытку (артыкулы, апублікаваныя да 1923 года ў ЗША і да 1870 года ў іншых краінах). Гэта складае каля 6 % ад агульнага аб’ёму базы. У лістападзе 2012 года была запушчана праграма «Books at JSTOR», якая дадала ў базу 15 000 кніг.

## Доступ

Доступ да поўнага аб’ёму базы прадастаўляецца пераважна акадэмічным установам, публічным бібліятэкам, даследчым інстытутам і музеям. Больш за 7000 устаноў у больш чым 150 краінах маюць доступ да рэсурсу.

Існуе магчымасць індывідуальнай рэгістрацыі (праграма, якая раней называлася «Register & Read», а цяпер — бясплатны ўліковы запіс MyJSTOR). Гэтая праграма дазваляе бясплатна чытаць абмежаваную колькасць артыкулаў (звычайна шэсць) у месяц у рэжыме анлайн, але без магчымасці іх загрузкі ці друку.

## Інцыдэнт з Ааронам Шварцам

У канцы 2010 і пачатку 2011 года амерыканскі інтэрнэт-актывіст і праграміст Аарон Шварц выкарыстаў сетку Масачусецкага тэхналагічнага інстытута (MIT) для масавай загрузкі значнай часткі калекцыі артыкулаў JSTOR. Калі загрузка была выяўлена, Шварц быў ідэнтыфікаваны і арыштаваны. У чэрвені 2011 года JSTOR дасягнуў пагаднення са Шварцам, паводле якога ён перадаў загружаныя даныя, і арганізацыя адмовілася ад грамадзянскага пазову супраць яго.

Нягледзячы на пазіцыю JSTOR, федэральныя ўлады ЗША прад’явілі Шварцу абвінавачванні ў кіберзлачынствах, пагражаючы яму значным турэмным тэрмінам і штрафам. Справа знаходзілася на разглядзе, калі ў студзені 2013 года Аарон Шварц скончыў жыццё самагубствам.

## Гл. таксама

* Электроннае архіваванне
* Рэзервовае капіраванне
* Цэласнасць інфармацыі

## Крыніцы

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме JSTOR
* Спіс даступных навуковых часопісаў
* Паслуга бясплатнага абмежаванага доступу «Register and read» (апісанне)
* Спіс даступных кніг (рэгулярна абнаўляецца)
* Аб частковым доступе да JSTOR у ВШЭ