# Прэсвітарыянства

|  |
| --- |
| **Рэфармацыя**
 |
| * 95 тэзісаў
* Формула згоды
* Контррэфармацыя

Рухі і дэнамінацыі  [паказаць]

Пратэстантызм* Рэфармацыя ў Германіі
	+ Лютэранства
	+ Анабаптызм
* Рэфармацыя ў Швейцарыі
	+ Кальвінізм
* Рэфармацыя ў Нідэрландах
	+ Менаніцтва
	+ Рэфармацтва
* Рэфармацыя ў Англіі
	+ Англіканства
	+ Пурытанства
* Рэфармацыя ў Шатландыі
	+ Прэсвітарыянства
* Рэфармацыя ў Францыі
	+ Гугеноты
* Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай
	+ Сацыніянства
* Рэфармацыя ў Італіі

Ключавыя падзеі  [паказаць]

* Лейпцыгскі дыспут
* Вормскі эдыкт
* Сялянская вайна ў Германіі
* Шпаерская пратэстацыя
* Марбургскі дыспут
* Аўгсбургскі рэйхстаг
* Аўгсбургскі рэлігійны мір
* Вестфальскі мір

Дзеячы Рэфармацыі  [паказаць]

* Марцін Лютэр (Г, 1483–1546)
* Філіп Меланхтан (Г, 1497–1560)
* Ганс Таўсен (Д, 1494–1561)
* Олаус Петры (Швец, 1493–1552)
* Ульрых Цвінглі (Швейц, 1484–1531)
* Жан Кальвін (Швейц, 1509–1564)
* Томас Кранмер (А, 1489–1556)
* Джон Нокс (Шат, 1514?–1572)

Папярэднікі Рэфармацыі  [паказаць]

* Вальдэнсы
* Авіньёнскі палон пап (1309–1377)
* Лаларды
* Вялікі заходні раскол (1378–1417)
* Гусіцкія войны (1420 да ~1434)
* Паўночнае Адраджэнне

Гэта панэль: * глядзець
* размовы
* правіць
 |

**Прэсвітарыянства** (грэч. πρεσβύτερoς — старэйшы) — адна з галін пратэстанцкага хрысціянства, якая звычайна прытрымліваецца кальвінісцкай багаслоўскай традыцыі і чые кангрэгацыі арганізаваны ў адпаведнасці з прэсвітарыянскай палітыкай. Прэсвітарыянская тэалогія звычайна падкрэслівае суверэнітэт Бога, аўтарытэт Святога Пісання, і неабходнасць мілаты праз веру ў Хрыста. Прэсвітарыянства зарадзілася ў Шатландыі, дзе было зацверджана ў 1707 годзе, дзякуючы падпісанню Акту аб уніі, паводле якога было створана каралеўства Вялікабрытанія. На самой справе, большасць прэсвітарыянцаў у Англіі маюць шатландскае паходжанне, гэта значыць гэтак жа як і ў Паўночнай Амерыцы, дзе ў асноўным прэсвітарыянства пашырана сярод людзей шатландскага і ірландска-шатландскага паходжання. Прэсвітарыянскія дэнамінацыі ў Шатландыі прытрымліваюцца багаслоўя Кальвіна і яго бліжэйшых пераемнікаў, не зважаючы на тое, што ёсць шэраг багасловаў у сучасным прэсвітарыянстве.

## Гісторыя

### Шатландыя

Джон Нокс
Прэсвітарыянства зарадзілася ў перыяд пратэстанцкай рэвалюцыі ў Шатландыі ў 1559—1560 гады. Яго ўзнікненне звязана з дзейнасцю Джона Нокса, радыкальнага пратэстанта і вучня Жана Кальвіна. Перамога пратэстантаў у 1560 годзе дазволіла ім прыступіць да стварэння новай царкоўнай арганізацыі, заснаванай на адмове ад неабходнасці пасрэдніцтва духавенства ў адносінах чалавека з Богам. Дактрына прэсвітарыянства («прэсвітарыянскі сімвал веры») была зацверджана ў 1560 годзе шатландскім парламентам.

У цяперашні час найбуйнейшая шатландская прэсвітарыянская арганізацыя носіць назву Царква Шатландыі і налічвае больш за 1 мільёна членаў. Таксама існуе шэраг іншых, напрыклад Свабодная прэсвітарыянская царква Шатландыі.

### Ірландыя

У валадарства караля Якава I значная частка шатландцаў перасялілася ў Ірландыю, найперш у Ольстэр, дзе 1642 годзе заснавала Прэсвітарыянскую царкву ў Ірландыі, якая ў XXI ст. другая паводле колькасці рэлігійная арганізацыя Паўночнай Ірландыі, налічвае больш за 130 тысяч членаў.

### Беларусь

Станам на 2022 год у Беларусі ёсць адна суполка — у Магілёве (гл. Рэлігія ў Беларусі).

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Прэсвітарыянства
* Presbyterian Heritage and History Center (англ.)
* Presbyterian & Reformed Publishing (англ.)