Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Бакалаўр

**Бакала́ўр** (англ.: bachelor's degree) — акадэмічная ступень ці кваліфікацыя, якая прысуджаецца асобам, засвоіўшым адпаведныя адукацыйныя праграмы. Завершаная вышэйшая адукацыя ў краінах, якія ўдзельнічаюць у Балонскім працэсе.

**Бакалаўрыят** — вышэйшая адукацыя, якая пацвярджаецца дыпломам бакалаўра з прысваеннем акадэмічнай ступені бакалаўра ці кваліфікацыі бакалаўра.

## Зноскі
# Паўднёвая готыка

**Паўднёвая готыка** (англ.: Southern Gothic) - літаратурны жанр, які развіўся ў ЗША ў першай палове XX стагоддзя (у перыяд т.зв. «паўднёвага рэнесансу») і ўвабраў у сябе шматлікія элементы класічнага гатычнага рамана (схільнасць да макабрычнага, гратэскнага, часам містычнага), але пры гэтым непарыўна звязаны з побытам і традыцыямі амерыканскага Поўдня. У адрозненне ад традыцыйнага гатычнага рамана, дзе асноўнай мэтай з'яўляецца стварэнне адпаведнай атмасферы, нагнятанне «жаху», для паўднёвай готыкі характэрны зварот да сацыяльных праблем - такім, як расізм, галеча, гвалт, - і асаблівая ўвага да культуры і традыцый паўднёвых штатаў.

Для паўднёвагатычнага рамана характэрны наступныя элементы:

* павышаная цікавасць да рэлігіі
* уключэнне ў апавяданне элементаў паўднёвага фальклору
* зварот да сацыяльных праблем (расізм, галеча, гвалт)
* матывы адчужэння і вар'яцтва.

Героі паўднёвагатычнага рамана - глыбока пашкоджаныя, якія нясуць на сабе цяжар віны або адчужэння персанажы. Месца дзеяння - амерыканская глыбінка, часта характарызуецца як «жабрацкая» і «запусцелая».

## Асноўныя прадстаўнікі

* Уільям Катберт Фолкнер
* Харпер Лі
* Карсан Мак-Калерс
* Тэнесі Уільямс
# Культавы фільм

**Культавы фільм** (ад англ.: cult film) — фільм, які стаў аб'ектам шанавання ў вузкай, але згуртаванай групы прыхільнікаў, утвараючы падабенства рэлігійнага культу. Хоць культавым можа стаць і мэйнстрымны фільм, часцей да іх адносяць фільмы незалежнага кінематографа, арт-хаус, якія не дасягнулі поспеху ў шырокім пракаце і атрымалі папулярнасць у маргінальных сацыяльных групах і субкультурах. Пакланенне можа праяўляцца ў рэгулярных праглядах, рытуалах пры сумесным праглядзе («Браты Блюз», «Шоу жахаў Рокі Хорара») і аж да стварэння субкультуры і нават рэлігіі на аснове выдуманага свету («Зорныя войны»).

Ёсць «культавыя» рэжысёры, чые работы рэдка маюць касавы поспех, але вылучаюцца індывідуалістычным почыркам, іх паважаюць прыхільнікі «кінематографа не дзеля ўсіх»: Дэвід Лінч, Эмір Кустурыца, Ян Шванкмайер, Ральф Бакшы, браты Коены і іншыя.

## Зноскі
# Одыя (мова)

|  |  |
| --- | --- |
|  | У гэтага паняцця ёсць іншыя значэнні **Одыя (народ)**. |

| Одыя |
| --- |
|  |
| Саманазва | ଓଡ଼ିଆ |
| Краіны |  Індыя |
| Рэгіёны | Адыша |
| Афіцыйны статус |
Індыя |
| Агульная колькасць носьбітаў | 31 млн. |
| Класіфікацыя |
| Катэгорыя |
Мовы Еўразіі |
|
Індаеўрапейская сям’я
Індаіранская галіна
Індаарыйская група
Усходняя падгрупа |
| Пісьменнасць | брахмі |
| Моўныя коды |
| ДАСТ 7.75–97 | ори 520 |
| ISO 639-1 | or |
| ISO 639-2 | ori |
| ISO 639-3 | ori |
| WALS | oya |
| Ethnologue | ory |
| ABS ASCL | 5216 |
| IETF | or |
| Glottolog | oriy1255 |
|  Вікіпедыя на гэтай мове |

**О́дыя** — індаеўрапейская мова, на якой гавораць каля 35 мільёнаў жыхароў індыйскага штата Адыша. Родная мова народа одыя. Яна з’яўляецца адной з 23 афіцыйна прызнаных моў Індыі.

Належыць да групы новаіндыйскіх моў.

Тэрыторыя распаўсюджвання індыйскі штат Адыса і прылеглыя акругі штатаў Заходняя Бенгалія, Андхра-Прадэш і Біхар.

Аглютынатыўная мова. Вельмі блізкая да моў бенгальскай і асамскай.

Пісьмовасць мовы орыя ўзыходзіць да пісьменнасці брахмі.

Старажытныя літаратурныя помнікі ўзыходзяць да XIII ст. н. э. Адзін з іх — выклад «Махабхарата», зроблены Саралдасам. Сучасная літаратурная мова пачынаецца з перыяду творчасці Факірмахана Сенапатаку.

## Спасылкі

* Learn Odia Online
* Odia Language Literature & Culture Department Архівавана 10 кастрычніка 2021.
# Мінангкабау (мова)

| Мінангкабау |
| --- |
|  |
| Саманазва | Baso Minangkabau |
| Краіны | Інданезія, Малайзія |
| Рэгіёны | * Правінцыя Заходняя Суматра
* Правінцыя Рыау
* Jambi[d]
* Правінцыя Бенгкулу
* правінцыя Паўночная Суматра
* Правінцыя Ачэх
* Негеры-Сембілан
 |
| Агульная колькасць носьбітаў | * 5 530 000 чал. (2007)
 |
| Класіфікацыя |
| Катэгорыя |
Мовы Еўразіі |
|
Аўстранезійская сям'я
Малайска-палінезійская надгаліна
Заходні арэал
Заходнезондская зона
Малайска-чамская галіна
Парамалайскі гурт |
| Пісьменнасць | лацінскае пісьмо і Jawi[d] |
| Моўныя коды |
| ДАСТ 7.75–97 | мин 453 |
| ISO 639-1 |
— |
| ISO 639-2 | min |
| ISO 639-3 | min |
| WALS | min |
| Ethnologue | min |
| Код мовы BPS | 0028 4 |
| IETF | min |
| Glottolog | mina1268 |
|  Вікіпедыя на гэтай мове |

**Мінангкаба́y** (саманазва: Baso Minang(kabau); індан.: Bahasa Minangkabau) — мова аўстранезійскай сям'і, сярод народа мінангкабау на Заходняй Суматры, у заходняй частцы Рыау, а таксама — у некалькіх абшчынах народа мінангкабау у розных гарадах Інданезіі. Таксама ў некаторых рэгіёнах Малайзіі сярод мігрантаў з рэгіёна Мінанг на Суматры, і ў правінцыі Ачэх, дзе ён называется *Aneuk jamee*.

З-за вялікага граматычнага падабенства і ўзаемапранікнення лексікі між мінангкабау і малайскай мовы ў Малайзіі мінангкабау калі-нікалі разглядаецца як дыялект малайскай мовы, нягледзячы на то, што ён належыць да іншай падгрупы заходнезондскіх моў.

## Дыялекты

Мова мінангкабау складаецца з некалькіх дыялектаў, якія часам розныя нават для суседніх вёсак, якія аддзелены адзін ад аднаго, напрыклад, ракой. У сувязі між прадстаўніцамі розных рэгіёнаў пераважае падангскі дыялект.

## Прыклады

|  |  |
| --- | --- |
| Мінангкабау: | **Sarang kayu di rimbo tak samo tinggi, kok kunun manusia** |
| Інданезійская: | *Pohon di rimba tidak sama tinggi, apalagi manusia* |
| Беларуская: | Дрэвы ў джунглях не ўсе аднолькавай вышыні, а тым больш людзі. |
|  |
| Минангкабау: | **Co a koncek baranang co itu inyo** |
| Индонезийский: | *Dia berenang seperti katak* |
| Беларуская: | Ён плавае як жаба (= робіць нешта бязмэтна) |
|  |
| Мінангкабау: | **Indak buliah mambuang sarok disiko!** |
| Индонезийский: | *Tidak boleh membuang sampah di sini!* |
| Беларуская: | Выбрасываць тут смецце забаранчецца! |

## Літаратура

* *Tata Bahasa Minangkabau*, Gerard Moussay (original title *La Langue Minangkabau*, translated from French by Rahayu S. Hidayat), ISBN 979-9023-16-5.
* Зарбалиев Х. М. Язык минангкабау. — М.: Навука, 1987. — 78 з. — (Языкі народаў Азіі і Афрыкі).
* Sabariah Hj. Md. Rashid, Media Sandra Kasih. «The Minangkabau Terms of Address for Children, Teenagers and Adults: A Sociolinguistic Perspective». — «Jurnal Bahasa Jendela Alam». Kuala Lumpur: Persatuan Bahasa Moden Malaysia, 2006, Jilid/Volume 4, 590—601.
# Deadline Hollywood

| Deadline Hollywood |
| --- |
|  |
| URL | deadline.com (англ.) |
| Тып сайта | навінасны сайт[d] |
| Мова(-ы) | англійская |
| Уладальнік | Penske Media Corporation[d] |
| Аўтар | Nikki Finke[d] |
| Пачатак працы | сакавік 2006 |
| Рэйтынг Alexa | 2 216 |

**Deadline Hollywood** (шырока вядомы як **Deadline**, а таксама **Deadline.com**) — амерыканскі вэб-сайт навін аб тэлебачанні і кіно, заснаваны Нікі Фінке як блог навін *Deadline Hollywood Daily* у 2006 годзе. Сайт штодня публікуе эксклюзіўныя забаўляльныя навіны. З 2009 года з’яўляецца брэндам Penske Media Corporation.

## Гісторыя

*Deadline* быў заснаваны Нікі Фінке, якая пачала пісаць серыю калонак у *LA Weekly* пад назвай *Deadline Hollywood* у чэрвені 2002 года. Яна пачала весці блог *Deadline Hollywood Daily* (DHD) у сакавіку 2006 года як інтэрнэт-версію сваёй калонкі. У 2006 годзе яна афіцыйна запусціла яго як сайт аб індустрыі забаў. Да 2009 году гэты сайт стаў адным з самых папулярных вэб-сайтаў Галівуду. У 2009 годзе Фінке прадала Deadline Penske Media Corporation (тады Mail.com Media) за сямізначную суму. З ёй таксама быў заключаны працоўны кантракт тэрмінам на пяць+ гадоў, які, паводле Los Angeles Times, складаў «мільёны долараў», а таксама частку даходу сайта. У верасні 2009 года URL быў зменены на *deadline.com*, а назва сайта стала *Deadline Hollywood*.

## Зноскі

## Спасылкі

* deadline.com (англ.) — афіцыйны сайт
* *Deadline Hollywood* на сайце Penske Media Corporation
# Трагікамедыя

Трагікамічныя маскі старажытнагрэчаскага тэатра на мазаіцы ў віле Адрыяна (Тывалі вобласць Лацыа, Італія)
**Трагікаме́дыя** (грэч. τράγος + κωμῳδία — казёл + вясёлая песня) — заснаваная на разнастайных светаадчуваннях драма, што выяўляе адноснасць мерак адзнакі аўтарам і дзейнымі асобамі жыццёвых абставін. Спалучае ў сабе характэрныя рысы трагедыі і камедыі.

Часцей сустракаецца ў народнай творчасці, чым у прафесійным пісьменстве. У старажытнасці лічылася парушэннем жанравай чысціні камедыі і трагедыі. На мяжы XVI—XVII стагоддзяў стала жанрам еўрапейскай літаратуры з вызначанымі ўласцівасцямі: 1) спалучэнне ў межах аднаго твору смешнасці і паважнасці пры шчаслівай развязцы супярэчнасці, 2) перапляценне ўзвышанага рэлігійнага сюжэту з побытавай камічнасцю яго асэнсавання, 3) двайны зыход становішча з узнагародай дабрачыннасці і пакараннем зла, 4) змешванне ўзвышаных і пацешных характараў. У 2-й палове XVII стагоддзя амаль знікла ў выніку размежавання на камедыю і трагедыю эстэтыкай класіцызму. Адрадзілася пры канцы XIX стагоддзя (Генрык Ібсен «Геда Габлер» і «Дзікая качка», Аўгуст Стрындберг «Крэдыторы» і «Саната прывідаў»). У XX стагоддзі пачала ўключаць разгляд супярэчнасцей, што дагэтуль распрацоўваліся ў трагедыі (Фрыдрых Дзюрэнмат, Эжэн Іанеска і Тэнесі Уільямс).

У Беларусі трагікамедыя атрымала вядомасць у сярэдзіне XVIII стагоддзя ў прамежкавым выглядзе (Георгій Каніскі «Уваскрасенне мёртвых»). Больш глыбока выявілася ў творах пачатку XX стагоддзя (Альберт Паўловіч «Васількі», Максім Гарэцкі «Жартаўлівы Пісарэвіч» і Янка Купала «Тутэйшыя»). Вялікі ўклад у распрацоўку жанру ў беларускай драматургіі зрабіў Андрэй Макаёнак, які дапоўніў свае творы сатырай і гратэскам («Зацюканы апостал», «Пагарэльцы» і «Дыхайце эканомна»).

## Крыніцы

## Літаратура

* *Лаўшук С. С.* Трагікаме́дыя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 496. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* Трагикоме́дия / Рацкий И. А. // Т. 26. Тихоходки — Ульяново. — М. : Советская энциклопедия, 1977. — С. 133. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)
* Трагікаме́дыя // Тлумачальны слоўнік беларускай мовы: У 5-ці т / АН БССР, Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1983. — Т. 5 кн. 1: С — Улагодзіць / [рэдактар М. Р. Суднік]. — С. 503. — 663 с.
* Трагікаме́дыя // *Рагойша, В. П.* Літаратуразнаўчы слоўнік : тэрміны і паняцці: для школьнікаў і абітурыентаў/ В. П. Рагойша. — Мн.: Народная асвета, 2009. — С. 187. — 303 с. — ISBN 978-985-03-1233-4.
* *Рацкий И. А.* Трагикоме́дия // Литературный энциклопедический словарь (руск.) / [Подгот. Е. И. Бонч-Бруевич и др.]; Под общ. ред. В. М. Кожевникова, П. А. Николаева. — М.: Советская энциклопедия, 1987. — С. 442. — 750 с. — 100 000 экз.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
# Мадраскі ўніверсітэт

Мадраскі ўніверсітэт
**Мадраскі ўніверсітэт** англ.: University of Madras, там.: சென்னைப் பல்கலைக்கழகம்) — дзяржаўны даследчы ўніверсітэт у г. Чэнаі, Тамілнад, Індыя. Адзін з найстарэйшых універсітэтаў Індыі (разам з Калькуцкім універсітэтам і Універсітэтам Мумбаі). Заснаваны 5 верасня 1857 года дэкрэтам Савета па справах Індыі Брытанскай Ост-Індскай кампаніі. Універсітэт мае шэсць кампусаў і ўключае ў сябе больш за 50 кафедраў.

## Вядомыя выпускнікі і выкладчыкі

* Субрахманьян Чандрасекар, амерыканскі астрафізік
# Закір Хусейн

| Закір Хусейн |
| --- |
| урду: ذاکِر حسین |
|  |
|  |
|

| 2-і віцэ-прэзідэнт Індыі[d] |
| --- |
| 13 мая 1962 — 12 мая 1967 |

 |
| Папярэднік | Сарвепалі Радхакрышнан |
| Пераемнік | Варахагіры Венхата Гіры |
|

| 3-і прэзідэнт Індыі[d] |
| --- |
| 13 мая 1967 — 3 мая 1969 |

 |
| Папярэднік | Сарвепалі Радхакрышнан |
| Пераемнік | Варахагіры Венхата Гіры |
|

| 4-ы governor of Bihar[d] |
| --- |
| 6 ліпеня 1957 — 11 мая 1962 |

 |
| Папярэднік | R. R. Diwakar[d] |
| Пераемнік | M. Ananthasayanam Ayyangar[d] |
|

---

 |
| Нараджэнне | 8 лютага 1897(1897-02-08)[…]* Хайдарабад, Hyderabad district[d], Індыя
 |
| Смерць | 3 мая 1969(1969-05-03)[…] (72 гады)* Нью-Дэлі, акруга Нью-Дэлі[d], дывізіён Дэлі[d], National Capital Territory of Delhi[d], Індыя
 |
| Месца пахавання | * Індыя
 |
| Дзеці | Saeeda Khurshid[d] |
| Грамадзянства | * Індыя
 |
| Веравызнанне | іслам |
| Адукацыя | * Алігархскі мусульманскі ўніверсітэт[d]
* Берлінскі ўніверсітэт
* Алахабадскі ўніверсітэт
 |
| Месца працы | * Калькуцкі ўніверсітэт
 |
| Узнагароды |   |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Закір Хусейн** (8 лютага 1897, Хайдарабад, Брытанская Індыя — 3 мая 1969, Нью-Дэлі, Індыя) — індыйскі дзяржаўны дзеяч, першы мусульманін, які стаў на чале незалежнай Індыі (прэзідэнт Індыі ў 1967—1969 гады). Яго палітыка па ўмацаванні секулярызму падвяргалася крытыцы з боку шэрагу мусульманскіх актывістаў.

З 1948 па 1956 гады з’яўляўся віцэ-канцлерам Алігархскага мусульманскага ўніверсітэта. У 1956—1958 гады працаваў у выканаўчым савеце па пытаннях адукацыі, навукі і культуры ААН (ЮНЕСКА).

У 1956 годзе быў абраны ў склад Радж’я Сабха, у 1957 годзе — прызначаны губернатарам штата Біхар. У 1962 годзе быў абраны віцэ-прэзідэнтам Індыі. З 13 мая 1967 года па 3 мая 1969 года быў прэзідэнтам краіны. За час прэзідэнцтва нанёс чатыры дзяржаўных візіты — у Венгрыю, Югаславію, СССР і Непал. Памёр 3 мая 1969 года.

Яго ўнук, Салман Хуршыд, займаў пасаду міністра замежных спраў Індыі (2012—2014).

Імя Закіра Хусейна было прысвоена інжынернаму каледжу Алігархскага мусульманскага ўніверсітэта.

## Зноскі
# Вішванатан Ананд

| Вішванатан Ананд |
| --- |
| விசுவநாதன் ஆனந்த் |
|  |
| Краіны: | * Індыя
 |
| Дата нараджэння: | 11 снежня 1969(1969-12-11) (56 гадоў) |
| Месца нараджэння: | Мадрас, Тамілнад, Індыя |
| Званне: |

Гросмайстар (1988)
 Міжнародны майстар (1985) |
| Максімальны рэйтынг: |
2817 (сакавік 2011) |
| Актуальны рэйтынг: | 2 739 (май 2026) |
|
Асабістая картка на сайце ФІДЭ |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Вішванатан (Вішы) Ананд** (там.: விசுவநாதன் ஆனந்த், 11 снежня 1969, Мадрас, цяпер Чэнаі) — індыйскі шахматыст, гросмайстар (1988), трэці чэмпіён свету па версіі ФІДЭ (2000—2002), 15-ы чэмпіён свету (2007—2013).

## Зноскі

## Спасылкі

* Асабістая картка Вішванатана Ананда на сайце ФІДЭ
* Партыі Вішванатана Ананда англ.:
* What’s in a name?англ.:
# Ёсіра Моры

| Ёсіра Моры |
| --- |
| яп.: 森喜朗 |
|  |
|  |
|

| Член Палаты прадстаўнікоў Японіі[d] |
| --- |
| 28 снежня 1969 — 16 лістапада 2012 |

 |
|

| міністр інфраструктуры Японіі[d] |
| --- |
| 8 жніўня 1995 — 11 студзеня 1996 |

 |
| Папярэднік | Koken Nosaka[d] |
| Пераемнік | Eiichi Nakao[d] |
|

| Minister of International Trade and Industry[d] |
| --- |
| 12 снежня 1992 — 20 ліпеня 1993 |

 |
| Папярэднік | Kozo Watanabe[d] |
| Пераемнік | Hiroshi Kumagai[d] |
|

| міністр адукацыі Японіі[d] |
| --- |
| 27 снежня 1983 — 1 лістапада 1984 |

 |
| Папярэднік | Mitsuo Setoyama[d] |
| Пераемнік | Hikaru Matsunaga[d] |
|

| 85-ы прэм’ер-міністр Японіі |
| --- |
| 5 красавіка 2000 — 4 ліпеня 2000 |

 |
| Папярэднік | Кэйдза Абуці |
| Пераемнік | Ёсіра Моры |
|

| 86-ы прэм’ер-міністр Японіі |
| --- |
| 4 ліпеня 2000 — 26 красавіка 2001 |

 |
| Папярэднік | Ёсіра Моры |
| Пераемнік | Дзюн’іціра Каідзумі |
|

---

 |
| Нараджэнне | 14 ліпеня 1937(1937-07-14)[…] (88 гадоў)* Неагары[d], павет Номі[d], прэфектура Ісікава, Японія
 |
| Бацька | Shigeki Mori[d] |
| Жонка | Chieko Mori[d] |
| Дзеці | Yūki Mori[d] |
| Грамадзянства | * Японія
 |
| Партыя | * Ліберальна-дэмакратычная партыя
 |
| Член у | * Seiwa Seisaku Kenkyūkai[d]
 |
| Адукацыя | * Універсітэт Васэда
* Q11586016?
* Kanazawa Municipal Takaoka Junior High School[d]
 |
| Месца працы | * Sankei Shimbun Co.[d]
 |
| Аўтограф |  |
| Узнагароды |           ганаровы доктар МДІМА[d] Paralympic Order[d]  |
| Сайт | mori-yoshiro.com |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |
|  **Творы** ў Вікікрыніцах |

**Ёсіра Моры** (нар. 14 ліпеня 1937) — японскі палітык, з 5 красавіка 2000 года па 26 красавіка 2001 г. гг. займаў пасаду прэм’ер-міністра Японіі.

## Біяграфія

Моры нарадзіўся ў японскім горадзе Номі прэфектуры Ісікава ў сям’і палітыка і безнесмена Сігэкі Моры. Ёсіра было ўсяго сем гадоў, калі памерла яго маці Каору.

У 1960 Есиро скончыў факультэт камерцыі Універсітэта Васэда. Сваю палітычную кар’еру пачаў у 1962 годзе, стаўшы сакратаром члена парламента. У 1969 г. ва ўзросце 32-х гадоў быў абраны ў палату прадстаўнікоў, дзе пераабіраўся 10 раз запар. З 1982 па 1983 гг. Моры займаў пасаду міністра адукацыі, з 1992 па 1993 гг. — пост міністра знешняга гандлю і прамысловасці, а з 1995 па 1996 гг. з’яўляўся міністрам будаўніцтва. Таксама ў 1993 годзе быў абраны генеральным сакратаром Ліберальна-дэмакратычнай партыі. У красавіку 2000 года (пасля скону ад інсульту яго папярэдніка — Кэйдза Абуці) быў абраны на пасаду прэм’ер-міністра, а ў снежні таго ж года быў пераабраны на гэты пост. Перыяд знаходжання Моры ва ўладзе быў азмрочаны шэрагам палітычных скандалаў. У выніку ў красавіку 2001 года Моры падаў у адстаўку. На пасадзе прэм’ера яго змяніў Дзюн’іціра Каідзумі.

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме **Ёсіра Моры Афіцыйны сайт Архівавана 30 жніўня 2005.  (яп.)
# Цукровы дыябет

| Цукровы дыябет |
| --- |
|  Сімвал, зацверджаны ААН для абазначэння дыябету. |
| МКХ-10 | E10.-E14. |
| МКХ-10-КМ | E08-E13, E10.E14 і E11 |
| МКХ-9 | 250 |
| МКХ-9-КМ | 250 |
| MedlinePlus | 001214 |
| eMedicine |
med/546 emerg/134 |
| MeSH | D003920 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Цукровы дыябет** (лац.: diabetes mellītus) — група эндакрынных захворванняў, якія развіваюцца з прычыны абсалютнай ці адноснай (парушэнне ўзаемадзеяння з клеткамі-мішэнямі) недастатковасці гармона інсуліну, у выніку чаго развіваецца гіперглікемия — ўстойлівае павелічэнне ўтрымання глюкозы ў крыві. Захворванне характарызуецца хранічным цячэннем і парушэннем усіх відаў абмену рэчываў: вугляводнага, тлушчавага, бялковага, мінеральнага і водна-солевага. Акрамя чалавека, дадзенаму захворванню схільныя таксама і некаторыя іншыя жывёлы, напрыклад, коткі.

## Зноскі