# 1 чэрвеня

|  |
| --- |
| ← **чэрвень** → |
| п | а | с | ч | п | с | н |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 |

**1 чэрвеня** — сто пяцьдзясят другі (сто пяцьдзясят трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі

* 1298: Бітва пад Коркгаўзам у Лівоніі, саюзнае войска Рыгі і ВКЛ атрымала перамогу над войскам Інфлянцкага ордэна.
* 1796: Штат Тэнесі ўвайшоў у склад ЗША і стаў 16-м штатам.
* 1831: Джэймсам Росам адкрыты паўночны магнітны полюс Зямлі.
* 1862: На ўсёй тэрыторыі ЗША скасавана рабства.
* 1905: ФК Чэлсі прыняты ў Англійскую футбольную лігу
* 1918: У Мінску пачаўся з’езд беларускага каталіцкага духавенства.
* 1918: У Мінску адкрылася кансерваторыя.
* 1918: У Смаленску пачалася 4-я Паўночна-Заходняя абласная канферэнцыя РКП(б), якая ўхвалiла Брэсцкі мірны дагавор.
* 1919: ЦВК Расіі прыняў пастанову аб аб’яднанні ваенных сіл савецкіх рэспублік.
* 1935: У Вялікабрытаніі ўведзены экзамен на атрыманне праў кіравання аўтамабілем і аўтамабільныя нумары.
* 1990: Прэзідэнт ЗША Джордж Буш-старэйшы і савецкі лідар Міхаіл Гарбачоў падпісалі дагавор пра спыненне вытворчасці хімічнай зброі.
* 2001: Cпадчынны прынц Непала Дыпендра на абедзе расстраляў караля Бірэндру і амаль усіх членаў каралеўскай сям’і, а потым застрэліўся сам.
* 2007: Створаны новы суб’ект Расійскай Федэрацыі — Камчацкі край.

## Нарадзіліся

* 1780: Карл фон Клаўзевіц, нямецкі ваенны тэарэтык (пам. 16.11.1831)
* 1790: Фердынанд Раймунд, аўстрыйскі акцёр і драматург
* 1792: Павел Калайдовіч, гісторык, філолаг, даследчык беларускай мовы (пам. у 1832).
* 1796: Садзі Карно, французскі фізік і матэматык
* 1801: Брыгам Янг, амерыканскі прапаведнік
* 1804: Міхаіл Глінка, рускі кампазітар, заснавальнік рускай класічнай музыкі (пам. 15.2.1857)
* 1880: Генрых Наўэн, нямецкі мастак
* 1897: Павел Іванавіч Батаў, савецкі ваенны дзеяч, двойчы Герой Савецкага Саюза, генерал арміі (пам. 19.4.1985)
* 1906: Фам Ван Донг, дзяржаўны дзеяч В’етнама (пам. 29.4.2000)
* 1915: Ян Твардоўскі, польскі паэт, каталіцкі святар
* 1926: Мерылін Манро, амерыканская кінаактрыса (пам. 5.8.1962)
* 1933: Рут Арнан, ізраільскі біяхімік
* 1937: Морган Фрымэн, амерыканскі акцёр
* 1943: Андрэй Майсяёнак, беларускі вучоны ў галіне біяхіміі, гісторык медыцыны
* 1945: Аляксей Кузьміч, беларускі мастак-жывапісец (пам. 31.10.2013)
* 1947: Джонатан Прайс, брытанскі акцёр
* 1948: Юхан Війдынг, эстонскі паэт, акцёр
* 1954: Алесь Асташонак, беларускі пісьменнік, сцэнарыст, перакладчык
* 1954: Сяргей Журавель, беларускі акцёр тэатра і кіно (пам. 14.8.2015])

## Памерлі

Хелен Адамс Келер
* 1035: Сімяон Трырскі, візантыйскі манах
* 1434: Ягайла, кароль польскі і вялікі князь літоўскі (нар. ~1350)
* 1815: Луі Аляксандр Берцье, маршал Францыі
* 1846: Рыгор XVI, Папа Рымскі (нар. 18.9.1765)
* 1932: Улдрыкіс Капбергс, ліўскі паэт
* 1945: Аўгуст Скадзіньш, ліўскі паэт і празаік
* 1949: Філіпа Сільвестры, італьянскі энтамолаг
* 1968: Хелен Адамс Келер, амерыканская пісьменніца, выкладчыца і грамадскі дзеяч (нар. 27.6.1880)
* 1979: Вернер Форсман, нямецкі хірург, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1956)
* 1987: Хаджа Ахмад Абас, індыйскі пісьменнік і рэжысёр
* 2008: Ёсеф Лапід, ізраільскі палітык і дзяржаўны дзеяч (нар. 27.12.1931)
* 2008: Іў Сен Ларан, французскі мадэльер (нар. 1.8.1936)
* 2010: Андрэй Вазнясенскі, расійскі паэт

## Святкуюць

* Міжнародны дзень абароны дзяцей
* Кенія: Дзень Мадарака
* Самоа: Дзень незалежнасці
* Туніс: Дзень Канстытуцыі
* Тэнесі, ЗША: Дзень штата