# Томас Стэрнз Эліят

| Т. С. Эліят |
| --- |
| T. S. Eliot |
|  |
| Асабістыя звесткі |
| Імя пры нараджэнні | англ.: Thomas Stearns Eliot |
| Дата нараджэння | 26 верасня 1888(1888-09-26)[…] |
| Месца нараджэння | * Сент-Луіс, Місуры, ЗША[…]
 |
| Дата смерці | 4 студзеня 1965(1965-01-04)[…] (76 гадоў) |
| Месца смерці | * Кенсінгтан, Лондан, Англія, Вялікабрытанія
 |
| Пахаванне | * Church of Saint Michael[d]
 |
| Грамадзянства |  ЗША  Вялікабрытанія |
| Бацька | Henry Ware Eliot[d] |
| Маці | Charlotte Champe Stearns[d] |
| Жонка | Vivienne Haigh-Wood Eliot[d] і Valerie Eliot[d] |
| Альма-матар | * Парыжскі ўніверсітэт
* Гарвардскі ўніверсітэт
* Каледж Мёртан[d]
* Milton Academy[d]
* Гарвардскі каледж
* Eliot House[d]
 |
| Месца працы | * Чыкагскі ўніверсітэт
* Біркбек[d]
 |
| Прафесійная дзейнасць |
| Род дзейнасці | драматург, паэт, крытык |
| Гады творчасці |
з 1915 |
| Кірунак | мадэрнізм |
| Жанр | паэзія |
| Мова твораў | англійская |
| Грамадская дзейнасць |
| Член у | * Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук
* Нацыянальная акадэмія дэі Лінчэі
* Баварская акадэмія прыгожых мастацтваў[d]
* Амерыканская акадэмія мастацтваў і літаратуры[d]
* Таварыства Phi Beta Kappa
* James Joyce Society[d]
* Амерыканскае філасофскае таварыства
 |
| Прэміі |  Emerson-Thoreau Medal[d] (1959) |
| Узнагароды |

|  |
| --- |
| Прэзідэнцкі медаль Свабоды |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Афіцэр ордэна Ганаровага легіёна | Камандор ордэна мастацтваў і літаратуры | Ордэн Заслуг
 |

 |
| Подпіс |  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Томас Стэрнз Э́ліят** (англ.: Thomas Stearns Eliot; 26 верасня 1888, Сент-Луіс, ЗША — 4 студзеня 1965, Лондан) — амерыкана-англійскі паэт, драматург і літаратурны крытык, прадстаўнік мадэрнізму ў паэзіі. Лічыцца адным з найвялікшых паэтаў XX ст., лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1948).

## Біяграфія

Скончыў Гарвардскі ўніверсітэт (1910). Вучыўся ў Сарбоне, Марбургскім і Оксфардскім універсітэтах. У Вялікабрытаніі з 1917. Працаваў выкладчыкам, літаратурным аглядальнікам, рэдактарам у перыядычных выданнях, дырэктарам выдавецтва.

## Творчасць

Дэбютаваў як паэт у 1915. Першую сусветную вайну ўспрыняў як банкруцтва цывілізацыі і крах усяго ліберальна-гуманістычнага светаўспрымання, што адлюстравалася ў яго паэме «Бясплодная зямля» (1922) з яе выключнай ідэйна-мастацкай складанасцю (сплаў трагедыйнасці, лірызму, парадыйнай і міфалагічнай вобразнасці). Трагічнаму адчуванню бессэнсоўнасці, апустошанасці, эстэтычнага выраджэння ў сучасным жыцці (паэма «Пустыя людзі», 1925) супрацьпастаўляў пошук і набыццё духоўных пачаткаў у рэлігіі (мадэрнізаванае хрысціянства), а таксама ў культурных і мастацкіх традыцыях дарэнесанснай эпохі (кніга эсэ «Свяшчэнны лес», 1921; паэтычная сюіта «Попельная серада», драма ў вершах «Смерць у саборы», 1935 і інш.). Выступаў за «дэперсаналізацыю» паэтычнага акта, у абарону мастацкай традыцыі і класікі як вечнага эталона.

Пераклад паэмы «Пустыя людзі» на беларускую мову зрабіў Віктар Валынскі (1985), «Попельнай серады» — Алесь Разанаў (1996).

## Прэміі і ўзнагароды

Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1948).

## Беларускія пераклады

* Пустыя людзі // «Далягляды» № 85, 1985.
* Традыцыя і індывідуальны талент: эсэ. Пер. В. Небышынец // «Крыніца» № 9 (24), 1996.
* Выбраная паэзія. Мн.: Зміцер Колас, 2018 («Паэты планеты»). ISBN 978-985-23-0010-0. Пер. Макса Шчура, Лявона Баршчэўскага, Алеся Разанава.

## Зноскі

## Спасылкі

* Традыцыя і індывідуальны талент
* Пераклады Макса Шчура