Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Асімі Гаіта

| Асімі Гаіта |
| --- |
| фр.: Assimi Goita нко: ߊߛߌߡߌ߫ ߜ߭ߏ߬ߦߌߕߊ߫ |
|  |
|  |
|

|  Старшыня Нацянальнага камітэта выратавання народа  |
| --- |
| 24 жніўня 2020 — 25 верасня 2020 |

 |
| Папярэднік | Ібрагім Бубакар Кейта *(як прэзідэнт)* |
| Пераемнік | Ба Ндау |
|

|  в.а Прэзідэнт Малі  |
| --- |
| з 24 мая 2021 |

 |
| Папярэднік | Ба Ндау |
|

---

 |
| Нараджэнне | 9 лістапада 1983(1983-11-09) (42 гады)* Бамако, Bamako[d], Малі[…]
 |
| Жонка | Lala Diallo[d] |
| Грамадзянства | * Малі[…]
 |
| Веравызнанне | іслам[…] |
| Адукацыя | * Ваеннае вучылішча Каці[d][…]
* Агульнавайскавая ваенная школа ў Кулікора[d][…]
 |
| Род войскаў | Узброеныя сілы Малі[d][…] |
| Званне | генерал арміі |
| Бітвы | * Туарэгскае паўстанне[…]
* War in the Sahel[d]
* Аперацыя «Бархан»[d]
 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы[…] |

**Асімі Гаіта** (фр.: Assimi Goita; 9 лістапада 1983) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Малі.

## Біяграфія

Атрымаў ваенную адукацыю ў Малі. Праходзіў адукацыйныя курсы ў Францыі, Германіі і ЗША.

У 2016—2017 гады ўзначальваў падраздзяленне спецназа, якое ўдзельнічала ў барацьбе з ісламісцкімі радыкаламі на мяжы з Нігерам і Буркіна-Фасо.

19 жніўня 2020 года, пасля ваеннага перавароту, прызначаны старшынёй Нацыянальнага камітэта выратавання народа.

25 верасня 2020 года ўступіў на пасаду віцэ-прэзідэнта краіны.

24 мая 2021 года, падчас чарговага перавароту, арыштаваў часовага прэзідэнта Малі Ба Ндау і кіраўніка пераходнага ўрада Мактара Уана.

28 мая 2021 года Канстытуцыйны суд Малі абвясціў палкоўніка Гаіту часовым прэзідэнтам краіны.

## Узнагароды

У ліпені 2024 года быў узведзены ў тытул кавалера Вялікага Крыжа Нацыянальнага ордэна Нігера ў знак прызнання «цвёрдай і непахіснай прыхільнасці справе суверэнітэту і салідарнасці дзяржаў, якія аб’ядналіся ў Альянс дзяржаў Сахеля».

## Крыніцы

## Літаратура

* Ассими Гоита (руск.)
# Напад на Бамако (2024)

| Напад на Бамако (2024) |
| --- |
| Асноўны канфлікт: Вайна ў Малі |
| Дата |
17 верасня 2024 |
| Месца |
Бамако |
| Вынік |
напад адбіты |
| Праціўнікі |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Малі  ПВК «Вагнер» (па заяве баевікоў) |  Джамаат Нусрат аль-Іслам валь Муслімін
 |

 |
| Страты |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ад 77 да больш за 100 сілавікоў і цывільных асоб загінулі
  | некалькі дзясяткаў забітых, 20 палонных
  |

 |
| Агульныя страты |
|

|  |
| --- |
|  1 паранены |

 |
|  |

17 верасня 2024 года атрады ісламістаў напалі на Бамако, сталіцу Малі. Адказнасць узяла на сябе групоўка «Джамаат Нусрат аль-Іслам валь Муслімін», звязаная з Аль-Каідай.

Налёт баевікоў на сталіцу пачаўся каля 05:00. Пад удар джыхадзістаў трапілі раён Бананкабугу, школа ваеннай паліцыі Фаладзі, дзе размяшчаліся элітныя падраздзяленні жандармерыі, ваенны аэрапорт, які прымыкае да міжнароднага аэрапорта Мадзіба Кейта, паліцэйскі ўчасткак. Ісламісты заявілі, што знішчыла шэсць самалётаў, у тым ліку некалькі знішчальнікаў і беспілотнік. У ходзе атакі быў пашкоджаны самалёт, які выкарыстоўваўся для гуманітарных місій Сусветнай харчовай праграмы. Таксама былі падпаленыя некалькі будынкаў і аб'ектаў інфраструктуры.

Сілавікі вялі бой з джыхадзістамі каля дзевяці гадзін, пасля чаго атрады нападнікаў былі знішчаны.

Афіцыйную колькасць ахвяр улады не паведамлялі. Ацэнкі вар’іраваліся ад 77 да больш чым 100 загінулых, уключаючы 50 кадэтаў. Таксама заяўлена пра 255 пацярпелых, уключаючы аднаго супрацоўніка службы бяспекі ААН. Па меншай меры 20 баевікоў былі захопленыя ў палон. У «Джамаат Нусрат аль-Іслам валь Муслімін» прызналі страту некалькіх дзясяткаў сваіх байцоў. Пры гэтым баевікі заявілі, што падчас атакі загінула невядомая колькасць расійскіх вагнераўцаў.

Атаку асудзілі шматлікія краіны і арганізацыі, у тым ліку ААН, Афрыканскі Саюз, ЭКАВАС, Сенегал, Францыя і Вялікабрытанія.

## Крыніцы
# Крадзеж

Paul-Charles Chocarne-Moreau, *The Cunning Thief*, 1931
**Крадзеж** — таемнае прысвойванне чужой маёмасці, якое ўключае ў сябе замах на любую форму ўласнасці. Істотным з’яўляецца тое, што маёмасць выкрадальніку не належыць.

Крадзеж лічыцца тайным ў наступных выпадках:

* Калі аб здзяйсненні крадзяжу не было вядома ўласніку маёмасцi або трэцім асобам. Нават калі ўласнік сам не ведаў аб наяўнасці ў яго выкрадзенай маёмасці (напрыклад, таварныя лішкі, яшчэ не выяўленыя інвентарызацыяй).
* Калі крадзеж здзяйсняўся ў прысутнасці толькі тых асоб, ад якіх злачынец не чакаў процідзеяння (яго сваякі ці знаёмыя).
* Калі прысутныя пры здзяйсненні крадзяжу асобы не ўсведамлялі проціпраўнасць ўчыняюцца дзеянняў (напрыклад, крадзеж карціны з музея ў прысутнасці наведвальнікаў пад выглядам яе зняцця для рэстаўрацыі).

## Адказнасць у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь

Паводле арт. 205 УК Рэспублікі Беларусь крадзеж караецца грамадскімі працамі альбо штрафам, альбо выпраўчымі працамі на тэрмін да двух год, альбо арыштам на тэрмін да шасці месяцаў, альбо абмежаваннем свабоды на тэрмін да трох год, альбо пазбаўленнем свабоды на гэткі ж тэрмін.
# Абд Рабу Мансур аль-Хадзі

| Абд Рабу Мансур аль-Хадзі |
| --- |
| араб. عبد ربه منصور هادي‎ |
|  |
|  |
|

| 2-і прэзідэнт Емена[d] |
| --- |
| 27 лютага 2012 — 7 красавіка 2022 |

 |
| Папярэднік | Алі Абдула Салех |
| Пераемнік | Rashad al-Alimi[d] |
|

| віцэ-прэзідэнт Емена[d] |
| --- |
| 3 кастрычніка 1994 — 25 лютага 2012 |

 |
| Папярэднік | Ali Salim al-Beidh[d] |
| Пераемнік | Khaled Bahah[d] |
|

| міністр абароны Емена[d] |
| --- |
| 9 мая 1994 — 6 кастрычніка 1994 |

 |
| Папярэднік | Haitham Qassim Taher[d] |
| Пераемнік | Abdul Malik al-Sayani[d] |
|

---

 |
| Нараджэнне | 1 верасня 1945(1945-09-01)* Аб'ян[d]
 |
| Смерць | 28 мая 2026(2026-05-28) (80 гадоў)* Эр-Рыяд, Саудаўская Аравія
 |
| Месца пахавання | * Аль Уд[d]
 |
| Грамадзянства | * Емен
 |
| Веравызнанне | іслам |
| Партыя | * Усеагульны народны кангрэс Емена[d]
 |
| Адукацыя | * Каралеўская ваенная акадэмія ў Сандхёрсце[d]
* Military Academy for Postgraduate and Strategic Studies[d]
 |
| Род войскаў | Republic of Yemen Armed Forces[d] |
| Званне | генерал-лейтэнант, фельдмаршал і генерал-маёр |
| Бітвы | * Паўстанне хусітаў у Емене
* 1994 Summer War[d]
* NDF Rebellion[d]
* 2011 Yemeni revolution[d]
* Грамадзянская вайна ў Емене
 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Абд Рабу Мансур аль-Хадзі** (араб. عبد ربه منصور هادي‎; 1 верасня 1945(1945-09-01), Аб'ян[d] — 28 мая 2026(2026-05-28), Эр-Рыяд, Саудаўская Аравія) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч. Прэзідэнт Емена (2012—2022).

## Біяграфія

Нарадзіўся 1 верасня 1945 года.

У 1970 годзе пачаў ваенную службу ў арміі Народнай Дэмакратычнай Рэспублікі Емен. У 1994 г., пасля аб’яднання ў 1990 г. Народнай Дэмакратычнай Рэспублікі Емен і Еменскай Арабскай Рэспублікі ў Еменскую Рэспубліку, на працягу 4 месяцаў у званні генерал-маёр быў міністрам абароны. 3 кастрычніка 1994 г. прэзідэнт Салех прызначыў яго віцэ-прэзідэнтам.

З 4 чэрвеня і да 23 верасня 2011 года, на час лячэння Салеха, выконваў абавязкі прэзідэнта краіны. З 23 снежня 2011 г. зноў прыступіў да выканання абавязкаў кіраўніка дзяржавы.

21 лютага 2012 г. на датэрміновых прэзідэнцкіх выбарах абраны прэзідэнтам Емена на двухгадовы тэрмін. 25 лютага ўступіў у пасаду, прыняўшы прысягу.

Памёр 28 мая 2026 года ў Эр-Рыядзе (Саудаўская Аравія).

## Крыніцы

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Абд Рабу Мансур аль-Хадзі
# Аль-Каіда ў Іраку

| Аль-Каіда ў Іраку |
| --- |
| З'яўляецца часткай |
Аль-Каіда |
| Ідэалогія | ісламізм |
| Лідары | Абу Мусаб аз-Заркаві †, Абу Аюб аль-Масры |
| Штаб-кватэра | * Эль-Фалуджа
 |
| Актыўная ў | * Ірак
 |
| Сфарміравана | 2004 |
| Расфарміравана | 15 кастрычніка 2006 |
| Адлучылася ад |
Армія адзінабожжа і джыхаду |
| Была реарганізавана ў |
Ісламская дзяржава Ірак |
| Удзел у канфліктах |
Вайна ў Іраку |

**Аль-Каіда ў Іраку** (араб. قاعدة الجهاد في بلاد الرافدين‎, *Ка’іда аль-Джыхад фі білад ар-рафідайн* — «База джыхаду ў Двурэччы») — аддзяленне міжнароднай тэрарыстычнай арганізацыі Аль-Каіда, якое існавала ў Іраку ў 2004—2006 гадах. Першапачаткова група насіла назву «Армія адзінабожжа і джыхаду», але змяніла імя пасля таго, як аз-Заркаві (стваральнік групы) у сваім лісце да Бен Ладэна восенню 2004 года прапанаваў далучыцца да Аль-Каіды. Пасля гібелі аз-Заркаві ў 2006 годзе Аль-Каіда ў Іраку без згоды асноўнага кіраўніцтва стварыла «Ісламскую дзяржаву Ірак», якая пазней ператварылася ў «Ісламскую дзяржаву Ірака і Леванта». Аль-Каіда ў Іраку спыніла існаванне пасля стварэння ІДІЛ, а ў лютым 2014 года кіраўніцтва Аль-Каіды афіцыйна адмежавалася ад ІДІЛ і заявіла, што не нясе адказнасці за дзеянні групоўкі.

## Спасылкі

* Аль-Каида в Ираке Архівавана 22 мая 2010. // Agentura.ru
# Ісламская армія ў Іраку

| Ісламская армія ў Іраку |
| --- |
| الجيش الإسلامي في العراق |
|  |
| Ідэалогія | нацыяналізм, ісламізм |
| Рэлігійная прыналежнасць | іслам (сунізм) |
| Лідары | Ісмаіл Джубуры, Мухамад Абід Лухайбі |
| Актыўная ў | * Ірак
 |
| Сфарміравана | 2003 |
| Расфарміравана | 2014 |
| Саюзнікі |  Баас,  Армія людзей накшбандзійскага ордэна,  Ісламская дзяржава (летам 2014) |
| Праціўнікі |  Міжнародныя кааліцыйныя сілы ў Іраку,  Ірак,  Іран,  Армія Махдзі і іншыя шыіцкія сілы,  Аль-Каіда,  Ісламская дзяржава |
| Колькасць членаў | 10 000 чалавек |
| Удзел у канфліктах |
Іракская вайна, Грамадзянская вайна ў Іраку, Барацьба з тэрарызмам у Іраку пасля 2017 года |

**Ісламская армія ў Іраку** (араб. الجيش الإسلامي في العراق‎) — іракская ісламісцкая суніцкая паўстанцкая групоўка, створаная пасля амерыканскага ўварвання ў Ірак у ліпені 2003 года.

У адрозненне ад такіх груповак як Аль-Каіда ў Іраку і Ансар аль-Іслам, Ісламская армія ў Іраку не з’яўляецца чыста ісламісцкай (салафісцкай) групоўкай. Яе ідэалогія ўключае ў сябе элементы іракскага нацыяналізму.

Адносіны групоўкі з «Ісламскай дзяржавай Ірак» насілі складаны характар і часцей за ўсё выліваліся ва ўзаемныя абвінавачванні, а ў 2006 годзе прывялі да адкрытага ўзброеннага канфлікту. У чэрвені 2007 было заключана пагадненне аб спыненні агню, аднак група бескампрамісна адпрэчыла любое магчымае вяршэнства Аль-Каіды, адкрыта крытыкуючы яе палітыку тэрору супраць грамадзянскага насельніцтва. Ісламская армія Ірака разглядала сябе як лідара барацьбы супраць амерыканскай акупацыі Ірака, адпрэчваючы прэтэнзіі Аль-Каіды на гэтую ролю.

Групоўка прытрымліваецца антыіранскай арыентацыі і ажыццявіла шматлікія атакі на шыітаў, у прыватнасці, выкраданне іранскага дыпламата. У яе склад уваходзілі некаторая колькасць замежных баевікоў і былых функцыянераў рэжыму Хусейна. Найбольшую актыўнасць праяўляла на поўнач ад Багдаду і ў правінцыі Анбар. Адным з байцоў групоўкі лічыцца вядомы снайпер па мянушцы Джуба.

Па стане на 2007 год ацэньвалася як адна з самых буйных узброеных груповак у Іраку.

У канцы 2013 года групоўка ўвайшла ў так званы Ваенны савет рэвалюцыянераў у правінцыі Анбар, прыняўшы ўдзел у баявых дзеяннях супраць новых іракскіх ўрадавых войскаў.

У чэрвені 2014 года групоўка прыняла ўдзел ва ўзброеным канфлікце на поўначы Ірака, выступіўшы супраць іракскага ўрада сумесна з ІДІЛ. Адзін з заснавальнікаў Ісламскай арміі ў Іраку Ахмед аль-Дабашб заявіў, што тысячы яго людзей прымаюць удзел у супраціве і сумесна з ІД наступаюць на Багдад. Аднак ён падкрэсліў, што ідэалогія групоўкі не носіць гэтак экстрэмісцкі характар, як у яе саюзніка.

## Зноскі
# Армія Махдзі

| Армія Махдзі |
| --- |
|  |
| З'яўляецца часткай |
Іракскія паўстанцы |
| Ідэалогія | ісламізм |
| Рэлігійная прыналежнасць | іслам (шыізм) |
| Лідары | Муктада ас-Садр |
| Штаб-кватэра | * Эн-Наджаф
 |
| Актыўная ў | * Ірак
 |
| Сфарміравана | 2004 |
| Саюзнікі |  Іран,  Сірыя,  Сілы народнай мабілізацыі |
| Праціўнікі |  Міжнародныя кааліцыйныя сілы ў Іраку,  Баас,  Ісламская армія ў Іраку, Армія людзей накшбандзійскага ордэна,  Ісламская дзяржава,  Сірыйская апазіцыя |
| Колькасць членаў | 10—50 тысяч чалавек |
| Удзел у канфліктах |
Іракская вайна, Грамадзянская вайна ў Сірыі, Грамадзянская вайна ў Іраку, Барацьба з тэрарызмам у Іраку пасля 2017 года |
| Сайт | sarayasalam.com |

**«Супольнасць міру»** (араб. سرايا السلام‎, *Sarāyā al-Salām*) — шыіцкая міліцыя, створаная іракскім радыкальным шыіцкім лідарам Муктадой ас-Садрам у чэрвені 2003. Таксама арганізацыя існавала пад назвай «**Армія Махдзі**» (*جيش المهدي, Jaish al-Mahdī* ). Мае праіранскую накіраванасць. Арганізацыя канфліктуе з баасісцкімі і суніцкімі атрадамі.

Міжнародную вядомасць атрымала 4 красавіка 2004, калі яна ўзначаліла першы буйны арганізаваны ўзброены выступ супраць акупацыйных сіл падчас Іракскай вайны. Паўстанне шыітаў доўжылася да чэрвеня. Пасля двухмесячнага перамір’я паўстанне аднавілася ў жніўні і працягвалася як мінімум месяц.

З пачаткам грамадзянскай вайны ў Сірыі падтрымала ўрад Башара Асада.

## Зноскі

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт Архівавана 4 жніўня 2020.
* BBC — Who are Iraq’s Mehdi Army?
* International Crisis Group — Iraq’s Muqtada Al-Sadr: Spoiler or Stabiliser?
* The Sunni Mahdi GlobalSecurity.org
* Ellen Knickmeyer (24 August 2006). 'Shi-ite Giant' Extends Its Reach. Washington Post.
* Ellen Knickmeyer (25 August 2006). Sadr's Militia and the Slaughter in the Streets. Washington Post.
* Ellen Knickmeyer (25 August 2006). Disavowed by Mahdi Army, Shadowy 'Butcher' Still Targets Sadr's Foes. Washington Post.
* Sabrina Tavernise (27 July 2008). Shiite Militia in Baghdad Sees Its Power Ebb. New York Times.
* SADR AND THE MAHDI ARMY Архівавана 7 сакавіка 2010.
# Хуан Баўтыста Альбердзі

| Хуан Баўтыста Альбердзі |
| --- |
| ісп.: Juan Bautista Alberdi |
|  |
|  |
|

| член Палаты дэпутатаў Аргенціны[d] |
| --- |
| 1878 — 1882 |

 |
|

---

 |
| Нараджэнне | 29 жніўня 1810(1810-08-29)[…]* Сан-Мігель-дэ-Тукуман, Сталічны дэпартамент[d], правінцыя Тукуман, Аргенціна або
* Аргенціна
 |
| Смерць | 19 чэрвеня 1884(1884-06-19)[…] (73 гады)* Нёі-сюр-Сен, дэпартамент Сена, Францыя
 |
| Месца пахавання | * Могілкі Рэкалета[d]
 |
| Бацька | Salvador Alberdi[d] |
| Грамадзянства | * Аргенціна
 |
| Адукацыя | * Нацыянальны каледж Буэнас-Айрэса[d]
* Нацыянальны ўніверсітэт Кордавы
 |
| Дзейнасць | палітыка, права, эканоміка, дыпламатыя, журналістыка і музыка |
| Аўтограф |  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Хуан Баўтыста Альбердзі** (ісп.: Juan Bautista Alberdi; 29 жніўня 1810 — 19 чэрвеня 1884) — аргенцінскі палітык, дыпламат, юрыст, тэарэтык паліталогіі. Лічыцца адным з самых уплывовых ліберальных дзеячаў Аргенціны свайго часу, хоць вялікую частку жыцця правёў у выгнанні ва Уругваі і Чылі.

Удзельнічаў у руху «Пакаленне 37», гуртка маладых і ліберальных інтэлігентаў, якія знаходзіліся пад моцным уплывам Асветы і ліберальнай думкі, якія выступалі супраць рэжыму прэзідэнта Хуана Мануэля дэ Росаса, супраць якога Альбердзі напісаў некалькі памфлетаў. У 1838 годзе ён адправіўся ў добраахвотнае выгнанне і жыў спачатку ў Мантэвідэа, затым у Еўропе, а пазней у Чылі, дзе за кароткі тэрмін напісаў сваю знакамітую кнігу «Асновы і зыходныя палажэнні для палітычнай арганізацыі Аргенцінскай рэспублікі» (Bases para la organizacin politica de la confederacin Argentina, 1852), якая паслужыла асновай для аргенцінскай канстытуцыі 1852 года.

Ён вярнуўся ў Аргенціну толькі пасля таго, як рэжым Росаса быў скінуты Уркісай у 1852 годзе. Калі паўстала пытанне аб прыняцці новай канстытуцыі краіны, Альбердзі адправіў ўраду ўласны яе варыянт, і многія яго прапановы ў выніку былі рэалізаваны ў Канстытуцыі Аргенціны 1853 года.

Пры новым рэжыме Альбердзі стаў дыпламатам і служыў у шэрагу еўрапейскіх краін, але ў 1862 годзе зноў пакінуў радзіму з-за рэарганізацыі Аргенцінскай рэспублікі. Вярнуўся ў 1878 годзе, але з-за рознагалоссяў з Барталамэ Мітрэ амаль адразу ж эміграваў у Францыю, дзе і правёў апошнія гады жыцця.

## Зноскі

## Літаратура

* Латинская Америка: Энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. В. В. Вольский. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — С. 232. — 576 с. с илл. (руск.)
# Абат

Адзенне абата манаскага ордэна цыстэрцыянцаў **Аба́т** (лац.: abbas, іўр.: אבּא — бацька) — настаяцель каталіцкага мужчынскага манастыра (абацтва). Першапачаткова паводле статута выбіраўся манахамі і зацвярджаўся біскупам. У больш агульным значэнні — святар у каталіцкай царкве. **Абаты́са** — настаяцельніца жаночага каталіцкага кляштара.

## Зноскі

## Літаратура

* Абат // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя: У 2 тамах / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) [і інш.]; Навуковыя кансультанты: Я. К. Анішчанка [і інш.]. Том 1: А — К. — 2-е выданне. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2007. — С. 196.
# Конкурс песні Еўрабачанне 1979

| **Конкурс песні Еўрабачанне 1979** |
| --- |
| **Дата** |
| Фінал | 1979 |
| **Правядзенне** |
| **Удзельнікі** |
| Колькасць краін | 19 |
| **Галасаванне** |
| Сістэма галасавання | Кожная краіна ацэньвае 10 удзельнікаў ацэнкамі 1-8, 10, 12 |
| Пераможная песня | «Hallelujah» |
| **Конкурс песні Еўрабачанне** |
| ◄1978  1980► |

**Конкурс песні Еўрабачанне 1979** — 24-ы конкурс песні Еўрабачанне.

## Зноскі

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт конкурсу песні Еўрабачанне
* Конкурс песні Еўрабачанне
# Аляксандр Васілевіч Газаў

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Аляксандр Газаў** |
|  |
| Агульная інфармацыя |
| **Поўнае імя** | Аляксандр Васілевіч Газаў |
| **Грамадзянства** |  СССР →  Беларусь |
| **Дата нараджэння** | 17 чэрвеня 1946(1946-06-17) (80 гадоў) |
| **Месца нараджэння** | * Брыкава[d], Істрынскі раён[d], Маскоўская вобласць, РСФСР, СССР
 |
| **Від стралковага спорту** | кулявая стральба (вінтоўка) |
| **Спартыўнае званне** | ЗМС СССР |

 |
|

| Медалі |
| --- |
| **Алімпійскія гульні** |
| Золата | Манрэаль 1976  | малакаліберная вінтоўка
 па «бягучым кабане» |
| Бронза | Масква 1980  | малакаліберная вінтоўка па «бягучым кабане» |
| **Чэмпіянаты свету** |
| Золата | Берн 1974  | стральба па рух. мішэні, 50 м (каманда) |
| Золата | Берн 1974  | стральба па рух. мішэні з перам. хуткасцю, 50 м (каманда) |
| Бронза | Берн 1974  | стральба па рух. мішэні з перам. хуткасцю, 50 м |
| Бронза | Берн 1974  | стральба па рух. мішэні, 50 м |

 |

**Аляксандр Васільевіч Газаў** (17 чэрвеня 1946, в. Брыкава, Істрынскі раён, Маскоўская вобласць, РСФСР, СССР —) — савецкі і беларускі стралок з вінтоўкі, алімпійскі чэмпіён, шматразовы чэмпіён і рэкардсмен свету, Еўропы і СССР. Заслужаны майстар спорту СССР (1976).

## Біяграфія

Стральбой пачаў займацца ў 12 гадоў. Спачатку захапляўся разам з бацькам паляваннем, затым стаў наведваць секцыю стэндавай стральбы. Пасля праходжання службы ў войску перайшоў у кулявую стральбу па рухомых мішэнях.

Перад Алімпіядай у Манрэалі самастойна мадэрнізаваў вінтоўку нямецкай фірмы «Вальтэр», эксперыментальным шляхам пакараціўшы ствол да 42 см. Пасля «Вальтэр» стаў выпускаць зброю з кароткім ствалом.

Спартыўную кар’еру скончыў у 1983 годзе. У перыяд з 1983 па 1989 працаваў галоўным трэнерам стралковай каманды Групы савецкіх войскаў у Германіі, а ў 1989 годзе пераехаў у Мінск і трэніраваўся ў якасці спартсмена. На працягу некаторага часу займаў пасаду начальніка стралковага ціра імя маршала Цімашэнкі, затым у 1992 годзе звольніўся.

На 2014 год пражывае ў вёсцы Калодчына Вілейскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Займаецца разьбой па дрэве.

Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».

## Спартыўныя дасягненні

* Чэмпіён Алімпійскіх гульняў (1976)
* Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў (1980)
* Пяціразовы чэмпіён свету (1973, 1974, 1979)
* Трохразовы бронзавы прызёр чэмпіянатаў свету (1974, 1979)
* Двухразовы чэмпіён Еўропы (1977, 1978)
* Сяміразовы чэмпіён СССР (1972—1974, 1976, 1978, 1980)
* Рэкардсмен Алімпійскіх гульняў (1976)
* Сяміразовы рэкардсмен свету
* Сяміразовы рэкардсмен Еўропы
* Васьміразовы рэкардсмен СССР

## Зноскі

## Спасылкі

* Пулевая стрельба: Справочник / сост. Корейс М.К.. — М.: Физкультура и спорт, 1982. — 400 с.
* Газов Александр Васильевич **(нявызн.)**.  Национальный олимпийский комитет Республики Беларусь. Архівавана з першакрыніцы 26 ліпеня 2012. Праверана 24 сакавіка 2011.
* *Ванкович А.*. Охотник за счастьем **(нявызн.)**.  Советская Белоруссия (20 жніўня 2005). Праверана 24 сакавіка 2011.
# 1374

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 2 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * XIII стагоддзе
* **XIV стагоддзе XV стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 1350-я
* 1360-я
* **1370-я 1380-я
* 1390-я
 |
| Гады: | * 1371
* 1372
* 1373
* **1374 1375
* 1376
* 1377
 |

|  |
| --- |
| **1374 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

## Падзеі

* Першае згадванне пра горад Камянец-Падольскі

## Нарадзіліся

## Памерлі

* 1 снежня: Магнус Эрыксан, шведскі кароль
* 19 ліпеня: Франчэска Петрарка, італьянскі паэт, мысліцель, вучоны (нар. 20.6.1304)
# 1862

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 2 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * XVIII стагоддзе
* **XIX стагоддзе XX стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 1840-я
* 1850-я
* **1860-я 1870-я
* 1880-я
 |
| Гады: | * 1859
* 1860
* 1861
* **1862 1863
* 1864
* 1865
 |

|  |
| --- |
| **1862 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

## Падзеі

«Мужыцкая праўда», №1.
* 9 сакавіка: Бой у бухце Хэмптан Роудс — першы бой панцырных караблёў.
* 6 красавіка: Прыняты сцяг Сан-Марына.
* 20 мая: Прэзідэнтам ЗША Аўраамам Лінкальнам падпісаны Гомстэд-акт.
* 24 мая: У Лондане адкрыты новы Вэстмінстэрскі мост праз Тэмзу
* 1 чэрвеня: На ўсёй тэрыторыі ЗША скасавана рабства.
* 5 чэрвеня: Падпісаны Сайгонскі дагавор, які завяршыў канфлікт паміж В'етнамам і Францыяй.
* ліпень: Выйшаў першы нумар нелегальнай беларускамоўнай газеты «Мужыцкая праўда».
* 17 жніўня: Пачалося паўстанне сіў у штаце Мінесота.
* 14 снежня: У Мінску назіралася палярнае ззянне.
* 15 снежня: У пастаянную эксплуатацыю ўведзена Пецярбургска-Варшаўская чыгунка.

## Нарадзіліся

* Ніко Пірасмані, грузінскі мастак-прымітывіст
* 5 чэрвеня: Альвар Гульстранд, шведскі афтальмолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1911)
* 7 чэрвеня: Філіп Эдуард Антон фон Ленард, нямецкі фзік
* 2 ліпеня: Уільям Генры Брэг, англійскі фізік
* 6 верасня: Сяргей Нілус, рускі духоўны пісьменнік, публіцыст

## Памерлі

* 19 студзеня: Міхаіл Без-Карніловіч, беларускі тапограф і статыстык
* 5 красавіка: Барэнд Карнеліс Кукук, нідэрландскі мастак
* 28 жніўня: Альбрэхт Адам, нямецкі баталіст
* 13 лістапада: Людвіг Уланд, нямецкі паэт
* 17 лістапада: Леапольд Купельвізер, аўстрыйскі мастак
# 898

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 1 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * VIII стагоддзе
* **IX стагоддзе X стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 870-я
* 880-я
* **890-я 900-я
* 910-я
 |
| Гады: | * 895
* 896
* 897
* **898 899
* 900
* 901
 |

|  |
| --- |
| **898 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

## Падзеі

* Карл III Прастак зноў становіцца каралём Заходне-Франскага каралеўства
* Пачатак пантыфікату Папы Рымскага Яна IX

## Нарадзіліся

## Памерлі

* 15 кастрычніка: Ламберт Спалецкі, кароль Італіі (891—898) і імператар (892—898), а таксама герцаг Спалета (894—898) і маркграф Камерына (894—898)
# 257

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 1 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * II стагоддзе
* **III стагоддзе IV стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 230-я
* 240-я
* **250-я 260-я
* 270-я
 |
| Гады: | * 254
* 255
* 256
* **257 258
* 259
* 260
 |

|  |
| --- |
| **257 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

**257 год** — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 257 год нашай эры, 257 год 1 тысячагоддзя, 57 год III стагоддзя, 7 год 6-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 8 год 250-х гадоў.

## Падзеі

* Імператар Валерыян вярнуў кантроль над Антыёхіяй, якая раней была захоплена Сасанідамі.
* Уварванне франкаў у Іспанію

## Нарадзіліся

## Памерлі

* Стэфан I (Папа Рымскі)