# Рыхард Штраус

| Рыхард Штраус |
| --- |
| Richard Strauss |
|  Партрэт працы Макса Лібермана, 1918 |
| Асноўная інфармацыя |
| Імя пры нараджэнні | ням.: Richard Georg Strauss |
| Дата нараджэння | 11 чэрвеня 1864(1864-06-11) |
| Месца нараджэння | Мюнхен, Каралеўства Баварыя |
| Дата смерці | 8 верасня 1949(1949-09-08) (85 гадоў) |
| Месца смерці | Гарміш-Партэнкірхен, Германія |
| Месца пахавання | * Friedhof Garmisch[d]
 |
| Краіна | * Германія
 |
| Бацька | Franz Strauss[d] |
| Маці | Josephine Strauss[d] |
| Жонка | Pauline de Ahna[d] |
| Дзеці | Franz Strauss[d] |
| Музычная дзейнасць |
| Прафесіі |

кампазітар
, дырыжор |
| Інструменты | фартэпіяна |
| Жанры | опера, сімфонія, класічная музыка і сардана |
| Грамадская дзейнасць |
| Член у | * Баварская акадэмія прыгожых мастацтваў[d]
 |
| Узнагароды |   Ордэн Жалезнай кароны            ганаровы грамадзянін Мюнхена[d] залаты медаль Каралеўскага філарманічнага таварыства[d] (1936) ганаровы грамадзянін Вены[d] (1924) Арліны шчыт Германскай дзяржавы[d] (11 чэрвеня 1934)    |
| Аўтограф |  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Рыхард Штраус** (ням.: Richard Strauss, 11 чэрвеня 1864, Мюнхен, Германія — 8 верасня 1949, Гарміш-Партэнкірхен , Германія) — нямецкі кампазітар эпохі позняга рамантызму, асабліва праславіўся дзякуючы сваім сімфанічным паэмам і операм. Быў таксама выдатным дырыжорам.

Рыхард Штраус і Густаў Малер разам уяўляюць сабой узор стылю позняга нямецкага рамантызму пасля Рыхарда Вагнера.

## Біяграфія

Рыхард Штраус нарадзіўся 11 чэрвеня 1864 года ў Мюнхене (у той час Каралеўства Баварыя, цяпер — адна з зямель Германіі), бацька — Франц Штраус, першы валтарніст у прыдворнай оперным тэатры Мюнхена. У юнацтве атрымаў ад свайго бацькі шырокую, хоць і кансерватыўнае музычную адукацыю; сваю першую музычную п’есу напісаў ва ўзросце 6 гадоў, з таго часу і да сваёй смерці практычна бесперапынна сачыняў музыку.

У дзіцячым узросце наведваў аркестравыя рэпетыцыі Мюнхенскага прыдворнага аркестра, там жа ад асістэнта дырыжора атрымаў прыватныя ўрокі па тэорыі музыкі і аркестроўцы. У 1874 Штраус упершыню пачуў оперы Рыхарда Вагнера «Лаэнгрын», «Тангейзера» і «Зігфрыд»; ўплыў музыкі Вагнера на стыль Штрауса мог зрабіцца вызначальным, але спачатку яго бацька забараняў яму вывучаць Вагнера: толькі ва ўзросце 16 гадоў Штраус змог атрымаць партытуру «Трыстана і Ізольды». У рэчаіснасці, у доме Штраусаў музыка Рыхарда Вагнера лічылася музыкай нізкага гатунку.

У 1882 годзе ён паступіў у Мюнхенскі ўніверсітэт, дзе ён вывучаў філасофію і гісторыю, праз год ён адправіўся ў Берлін. Там ён непрацяглы час вучыўся, а затым атрымаў пасаду асістэнта дырыжора Ганса фон Бюлова, замяніўшы яго ў Мюнхене, калі той выйшаў у адстаўку 1885. Яго кампазіцыі гэтага перыяду былі вельмі кансерватыўнымі. Стыль Штрауса пачынае прыкметна змяняцца, калі ён сустракае Аляксандра Рытэра, вядомага кампазітара і скрыпача і мужа адной з пляменніц Рыхарда Вагнера. Менавіта Рытэр пераканаў Штрауса адмовіцца ад свайго кансерватыўнага юнацкага стылю і прыступіць да складання сімфанічных паэм; ён таксама пазнаёміў Штрауса з эсэ Рыхарда Вагнера і сачыненнямі Шапенгаўэра. Штраус збіраўся дырыжыраваць адной з опер Рытэар, а пазней Рытэр напісаў паэму па матывах сімфанічнай паэмы Рыхарда Штрауса «Смерць і прасвятленне» (Tod und Verklärung).

Рыхард Штраус ажаніўся са спявачкай-сапрана Паўлінай Марыяй дэ Ана 10 верасня 1894. Яна была вядома сваім уладным і запальчывым характарам, эксцэнтрычнасцю і шчырасцю, але шлюб быў шчаслівым. На працягу свайго жыцця, з ранніх песень да апошніх, напісаных у 1948 годзе «Чатырох апошніх песень», ён заўсёды аддаваў перавагу сапрана любым іншым галасам.

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рыхард Штраус
* Храналагічны спіс сачыненняў Рыхарда Штрауса (англ.)
* Рыхард Штраус анлайн Архівавана 27 красавіка 2009. (англ.)
* Агляд запісаў оперы «Саламея» Архівавана 17 ліпеня 2012. (англ.)
* Агляд запісаў оперы «Электра» Архівавана 21 лістапада 2010. (англ.)