Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Аляксандр Звераў

| Аляксандр Звераў |
| --- |
|  |
| Нарадзіўся | 20 красавіка 1997(1997-04-20) (29 гадоў)* Гамбург, Германія
 |
| Грамадзянства | * Германія
 |
| Рэзідэнцыя | * Монтэ-Карла
 |
| Рост | 198 см |
| Вага | 90 кг |
| Прафесійная кар’ера |
з 2013 |
| Вядучая рука | праварукасць |
| Трэнер(ы) | * Аляксандр Звераў
 |
| Прызавыя грошы | 65 845 262 $ |
| Адзіночны разрад |
| Вынікі (в/п) | 555–232 |
| Парны разрад |
| Вынікі (в/п) | 75–95 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Аляксандр (Саша) Звераў** (ням.: Alexander Zverev; нар. 20 красавіка 1997, Гамбург) — нямецкі тэнісіст рускага паходжання; чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2020 года ў адзіночным разрадзе; фіналіст аднаго турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША 2020); пераможца Выніковага турніру ATP (2018) у адзіночным разрадзе; пераможца 18 турніраў ATP (з іх 16 у адзіночным разрадзе); пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2014).

## Зноскі
# Кейка Фухіморы

| Кейка Фухіморы |
| --- |
|  |
| Дата нараджэння | 25 мая 1975(1975-05-25) (51 год) |
| Месца нараджэння | * Ліма, правінцыя Ліма[d], Ліма, Перу
 |
| Грамадзянства | * Перу
 |
| Адукацыя | * Універсітэт штата Нью-Ёрк у Стоўні-Брук (1994)
* Бостанскі ўніверсітэт (1997)
* Школа справаводства Калумбійскага ўніверсітэта[d] (2008)
* Colegio Sagrados Corazones Recoleta[d] (1993)
* Questrom School of Business[d]
* Stony Brook University College of Business[d]
* Калумбійскі ўніверсітэт
 |
| Веравызнанне | каталіцтва |
| Партыя | * People's Force[d]
 |
| Род дзейнасці | палітык |
| Бацька | Альберта Фухіморы |
| Маці | Susana Higuchi[d] |
| Муж | Mark Vito[d] |
| Аўтограф |  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Кейка Фухіморы** (ісп.: Keiko Fujimori; нар. 1975, Ліма, Перу) — перуанскі палітык.

## Біяграфія

Дачка прэзідэнта Альберта Фухіморы, у 1994 годзе пасля разводу бацькоў атрымала тытул «першай лэдзі» Перу.

Дэпутат Кангрэса Перу ў 2006—2011. Кандыдат на прэзідэнцкіх выбарах 2011 і 2016 гадоў, абодва разы прайграла з невялікім адрывам у другім туры.

## Зноскі

## Спасылкі

* Biografie Fundación CIDOB (ісп.)
* Biografie Historia-biografia.com (ісп.)
# Блакада Армузскага праліва (2026)

Суднаходства праз Армузскі праліў, які з’яўляецца важным марскім калідорам для сусветнага гандлю энерганосьбітамі (каля 25% сусветнага гандлю нафтай і 20% сусветнага звадкаванага прыроднага газу), 28 лютага 2026 года было заблакавана Іранам, у адказ на амерыкана-ізраільскія ўдары і гібель Алі Хаменеі.

Іранскія папярэджанні і наступныя напады на судны заахвоцілі суднаходныя кампаніі прыпыніць аперацыі ў праліве. Гэта прывяло да рэзкага зніжэння марскога транзіту: танкерны трафік спачатку ўпаў прыкладна на 70% , а больш за 150 судоў усталі на якар за межамі праліва, каб пазбегнуць рызык. Неўзабаве пасля гэтага трафік упаў амаль да нуля. 27 сакавіка Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі абвясціў аб закрыцці праліва для любых судоў, якія ідуць у парты ЗША, Ізраіля і іх саюзнікаў і назад. Міжнародная марская арганізацыя паведаміла 21 красавіка, што каля 20 000 маракоў і 2000 судоў апынуліся заблакаванымі ў Персідскім заліве з-за закрыцця праліва. Па словах Маджыда Рафізадэ, Іран парушае Канвенцыю ААН па марскім праве, якую ён не ратыфікаваў.

На фоне боязі з нагоды працяглага дэфіцыту паставак цэны на нафту выраслі хутчэй, чым падчас любога іншага канфлікту ў найноўшай гісторыі; 8 сакавіка 2026 года цэны на нафту маркі Brent упершыню за чатыры гады перавысілі 100 долараў ЗША за барэль, дасягнуўшы піка ў 126 за барэль. Самы вялікі штомесячны рост цэн за ўсю гісторыю адбыўся ў сакавіку 2026 года. Закрыццё праліва стала найбуйнейшым парушэннем сусветнага энергазабеспячэння з часоў энергетычнага крызісу 1970-х гадоў, а таксама найбуйнейшым у гісторыі сусветнага нафтавага рынку. Ад перабояў у пастаўках і павышэння цэн у выніку крызісу пацярпелі і іншыя тавары: алюміній, угнаенні і гелій.

9 сакавіка Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што іранская армія знішчана і праліў адкрыты, сказаўшы, што ЗША могуць захапіць кантроль над ім у Ірана. 15 сакавіка ён заклікаў краіны НАТА і Кітай дапамагчы адкрыць праліў. У канцы сакавіка і пачатку красавіка Трамп неаднаразова пагражаў знішчыць іранскую інфраструктуру, калі Іран не адкрые праліў. 8 красавіка было дасягнута пагадненне аб часовым спыненні агню паміж Тэгеранам і Вашынгтонам, якое павінна было ўключаць адкрыццё праліва. Аднак Іран пачаў кантраляваць рух праз праліў і спаганяць мыты сумай больш за 1 мільён долараў з кожнага судна. Пасля правалу перамоваў ВМС ЗША з 13 красавіка сталі блакаваць судны іранцаў. Сітуацыя газетай *The Guardian* была названа «двайной блакадай».

17 красавіка, у сувязі з пагадненнем аб спыненні агню паміж Ізраілем і Ліванам, афіцыйны Тэгеран абвясціў, што Армузскі праліў будзе адкрыты для камерцыйнага суднаходства падчас перамір’я. Аднак амерыканскі блок працягнуў блакаду, і Іран у выніку зноў увёў абмежаванні. 4 мая Трамп абвясціў аб пачатку аперацыі «Project Freedom» па суправаджэнні вайскоўцамі гандлёвых судоў з Персідскага заліва. Іранскія вайскоўцы папярэдзілі, што гэта будзе парушэннем рэжыму спынення агню. 6 мая Трамп прыпыніў «Project Freedom» праз «значны прагрэс» у кірунку магчымага пагаднення.

## Крыніцы
# Амерыкана-ізраільскія ўдары па Іране (2026)

**Амерыкана-ізраільскія ўдары па Іране** — ваенная аперацыя ЗША і Ізраіля супраць Ірана, якая пачалася 28 лютага 2026 года.

## Перадумовы

Амерыкана-іранскія адносіны і ізраільска-іранскія адносіны доўгі час заставаліся напружанымі.

Сярод прычын узброенага канфлікту называюцца нявырашаныя супярэчнасці паміж бакамі. Іран не згаджаўся згарнуць узбагачэнне ўрану, гэта магло прывесці да стварэння ядзернай зброі, пры тым, што ўлады Ірана заяўлялі пра развіццё мірнай ядзернай праграмы. Ракетная праграма Ірана выклікала асцярогі ЗША і Ізраіля па пытаннях гіпергукавых, балістычных тэхналогій. Іран падтрымліваў сваіх проксі, у т. л. Хезбалу, хусітаў, іракскую шыіцкую міліцыю.

Ірана-ізраільскі канфлікт разгортваецца з 2024 года на фоне вайны ў Газе.

Удары былі нанесеныя падчас працяглых ірана-амерыканскіх перамоў.

## Ход падзей

28 лютага 2026 года ізраільскія ВПС, у рамках аперацыі «Ільвіны рык», нанеслі ўдары па Іране пры падтрымцы ЗША. У паведамленні прэс-службы ізраільскага Міністэрства замежных спраў было сказана, што Дзяржава Ізраіль нанесла прэвентыўны ўдар для прадухілення пагрозы.

Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп назваў мэтамі пачатай аперацыі абарону «амерыканскага народа і ліквідацыю пагроз з боку рэжыму Ірана», ён заявіў пра недапушчэнне атрымання Іранам ядзернай зброі. Амерыканская аперацыя атрымала назву «Эпічная лютасць».

Пад удары трапілі буйнейшыя іранскія гарады, у тым ліку Тэгеран. У выніку авіяўдару па яго рэзідэнцыі быў забіты духоўны лідар і фактычны правіцель Ірана Алі Хаменеі. У выніку ўдараў ЗША і Ізраіля таксама загінулі галоўнакамандуючы Корпуса Вартавых Ісламскай рэвалюцыі Махамад Пакпур, начальнік Генеральнага штаба УС Ірана Абдольрахім Мусаві. Агенцтва IRNA паведаміла аб гібелі сакратара Савета па абароне Ірана Алі Шамхані і кіраўніка Мінабароны Азіза Насірзадэ.

У Іране паведамлена аб гібелі не менш за 787 чалавек (у тым ліку 180 — пры ўдары па школе ў Мінабе).

Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі заявіў аб маштабнай аперацыі ў адказ. Паведамлялася аб атаках па Ізраілі, а таксама па ваенных базах ЗША ў Бахрэйне, Іарданіі, Катары, Кувейце, ААЭ і Саудаўскай Аравіі.

Ізраіль увёў у краіне надзвычайнае становішча і закрыў сваю паветраную прастору для грамадзянскіх самалётаў.

## Крыніцы