Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# J-pop

| J-pop |
| --- |
|  |
| Кірунак: |
поп-музыка |
| Вытокі: |
поп, электронная танцавальная музыка, сінці-поп, еўрабіт, новая хваля, рок, j-rock |
| Месца і час узнікнення: |
Японія, канец 1980-х |
| Папулярнасць: |
Японія, як адзіны жанр з 1990-х па наш час |
| Разнавіднасці |
| Паджанры: |
J-rock |

**J-pop** (/ʤeɪ pɔp/, джэй-поп) — тэрмін, які абазначае сучасную японскую поп-музыку, што сягае каранямі ў заходнюю поп- і рок-музыку. Літара «J» — скарачэнне ад слова «японскі». Тэрмін з’явіўся ў канцы 1980-х гадоў на радыёстанцыі J-WAVE. J-pop можна разглядаць як адзіны музычны жанр, які падраздзяляецца на мноства розных жанраў, у тым ліку J-rock (японскі рок).

Японскія музычныя крамы звычайна дзеляць музыку на 4 паліцы: J-pop, энка (традыцыйная японская балада), класіка і заходняя поп-музыка.

## Гісторыя

Тэрмін J-POP ўпершыню з’явіўся ў 1988 годзе на сустрэчы, якую Хідэа Сайта, адміністрацыйны дырэктар радыёстанцыі J-WAVE, праводзіў з прадстаўнікамі японскіх лэйблаў гуказапісу.

## Вядомыя J-pop-групы і музыкі

* AKB48
* Candies
* Momoiro Clover Z

## Галерэя

* Momoiro Clover Z
* AKB48
* Berryz Kobo
* Morning Musume

## Гл. таксама

* K-pop

## Зноскі

## Спасылкі
# Кампазітар

Партрэт Бетховена з партытурай Урачыстай месы
**Кампазі́тар**, **кампазі́тарка** (лац.: componere — складаць ў цэлае) — аўтар музычных твораў; чалавек, які займаецца стварэннем музыкі.

Тэрмін «кампазітар» атрымаў распаўсюджанне ў 16 стагоддзі ў Італіі. Прафесія кампазітара прадугледжвае наяўнасць музычна-творчай здольнасці і патрабуе спецыяльнага вывучэння кампазіцыі. Падрыхтоўцы і выхаванню кампазітараў адводзіцца спецыяльнае месца ў сістэме адукацыі, у кансерваторыі ёсць спецыялізаваныя факультэты кампазіцыі. Таксама ў розных краінах, у т.л. ў Беларусі існуюць саюзы кампазітараў (Саюз кампазітараў Беларусі), якія спрыяюць правядзенню фестываляў, конкурсаў, майстар-класаў і іншых формаў творчых зносін.

## Зноскі

## Крыніца

* Музычна энцыклапедыя, 1981р

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кампазітар
# Музычны прадзюсар

**Музычны прадзюсар** — асоба, адказная за нагляд і распрацоўку кампазіцый (так званы "прадакшн") музычнага выканаўцы. У абавязкі прадзюсара ўваходзяць збор ідэй для праекта, выбар песень і музыкаў, настаўніцтва выканаўцы і музыкаў па працы ў музычнай студыі, кантроль за запісам і звядзеннем кампазіцый. Акрамя гэтага, прадзюсары часта прымаюць на сябе абавязкі прадпрымальнікаў. Напрыклад, адказнасць за бюджэт, працоўны расклад выканаўцы, дагаворы і перамовы.

У індустрыі гуказапісу існуе два выгляду прадзюсараў: выканаўчы прадзюсар і музычны прадзюсар. Выканаўчы прадзюсар адказвае за фінансаванне праекта, у той час як музычны прадзюсар адказвае за стварэнне музыкі.

Часам музычнага прадзюсара блытаюць з музычным мэнэджэрам.

Яшчэ часта (асабліва на пост-савецкай прасторы) музычнага прадзюсара блытаюць з інвестарам або спонсарам, што таксама з'яўляецца памылковым меркаваннем. Музычны прадзюсар *(англ. producer – музычны вытворца, вытворца)* – спецыяліст, які адказвае ў першую чаргу за вытворчасць музычнага матэрыялу, другараднай задачай музычнага прадзюсара з'яўляецца кіраўніцтва музычным праектам (адміністрацыйныя функцыі).

## Службовыя абавязкі

Музычны прадзюсар можа працаваць як з праектам у цэлым, так і над асобна ўзятымі яго альбомамі, песнямі, кліпамі, і/ці канцэртнымі выступленнямі.

Першапачаткова ў падпарадкаванні музычнага прадзюсара знаходзіцца кантроль над працэсам запісу музыкі, вызначэнне стылю рэпертуару, адбор і адабрэнне вершаў, музыкі і аранжыровак. Але акрамя гэтага ён можа весці адбор сцэнарыяў для кліпаў або канцэртнага выступу. Таксама музычны прадзюсар можа вызначаць і агульную лінію паводзін праекта, весці распрацоўку іміджу і развіцця створанага публічнага ладу.

Музычны прадзюсар абавязаны кантраляваць працэс напісання і запісы песень, радзей — здымак кліпаў, яшчэ радзей — арганізацыю канцэртных выступленняў праекта.

Музычны прадзюсар падбірае тэхнічны персанал для праекта — музыкаў-акампаніятараў, гукааператараў, гукаінжынер, асістэнтаў, мантажораў.

Як правіла, у буйных студый гуказапісу маюцца свае музычныя прадзюсары, але нярэдка самі музыкі запрашаюць цікавых ім старонніх прадзюсараў, а ў некаторых выпадках — ажыццяўляюць музычнае прадзюсаванне свайго праекта самастойна.

Працу, выкананую музычным прадзюсарам, можна параўнаць з працай, выкананай мастацкім кіраўніком. Аднак, у адрозненне ад мастацкага кіраўніка, у абавязкі музычнага прадзюсара часцяком ўваходзіць не толькі «кіраўніцтва» творчай часткай працы праекта, але і арганізацыя і кантроль матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння гэтых работ.
# Ідал (японская поп-культура)

Momoiro Clover Z, дзявочая поп-група (ідал-група).
AKB48, дзявочая поп-група (ідал-група).
Саюмі Міцісігэ, лідар групы Morning Musume.
Лога групы °C-ute.
**Ідал** (яп.: アイドル *айдору*, ад англійскага слова «idol») — у японскай поп-культуры маладая медыя-персона (спявак, акцёр, мадэль і г.д.) з мілым і нявінным іміджам, звычайна падлеткавага ўзросту. Ідалы з'яўляюцца асобнай катэгорыяй японскіх артыстаў.

Тэрмін камерцыялізаваны японскімі агенцтвамі па пошуку талентаў, некаторыя з якіх спецыялізуюцца на ідалах. Агенцтва набіраюць дзяцей і падлеткаў, якія міла сябе вядуць, і робяць з іх зорак. Ідалы з'яўляюцца аб'ектам любові фанатычных прыхільнікаў. Існуе таксама меркаванне, што японцы бачаць ідалаў як сёстраў ці звычайных мілых суседскіх дзяўчынак.

Можна сказаць, што ў японскай папулярнай музыцы спевакі-ідалы ўтвараюць пэўны жанр. Яны выконваюць адмысловы выгляд сентыментальных песень, якія не вымагаюць асаблівага вакальнага майстэрства, але артыст павінен быць мілым і абаяльным. У сваім паўсядзённым жыцці ідалы таксама павінны адпавядаць сваім песням, так каб мець ідэальна чысты публічны імідж і быць прыкладам для маладога пакалення.

## Гісторыя

З'ява паўстала ў пачатку 1970-х гадоў як рэакцыя на бум папулярнасці маладой французскай актрысы Сільві Вартан ў фільме «Cherchez l'idole» («Шукайце ідала»; выйшаў на экраны японскіх кінатэатраў у лістападзе 1964 году і па-японску называўся «Aidoru o Sagase»). «Ідаламі» сталі называць дзяўчынак-спявачак, у асноўным ад 14 да 16 гадоў, якія толькі пачыналі свой шлях да славы або вельмі маладых новых зорак.

## Выбарачны спіс японскіх ідал-груп

Гэта выбарачны спіс японскіх ідал-груп (музычных гуртоў), арганізаваны па праектам або агенцтвам па пошуку талентаў.

* AKB48
* Stardust Promotion (агенцтва па пошуку талентаў)
	+ Momoiro Clover Z
	+ Shiritsu Ebisu Chugaku
	+ Takoyaki Rainbow
* Hello! Project (праект)
	+ Morning Musume
	+ °C-ute
	+ Berryz Kobo
	+ S/mileage
	+ Juice=Juice
	+ Buono!
* Fairies
* 9nine
* Sakura Gakuin

## Зноскі

## Спасылкі
# Камуны Францыі

Карта з абазначэннем меж усіх 36 568 камун Францыі
**Камуна** (фр.: commune ад лац.: communia — супольнасць) у Францыі — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка самага ніжняга структурнага ўзроўня (за выключэннем такіх камун, як Парыж, Марсель і Ліён). У шэрагу іншых краін французскай камуне адпавядаюць муніцыпалітэты, прыходы і т. п. Камуны могуць значна адрознівацца адзін ад аднаго па колькасці насельніцтва. Так, камуны — гэта і шматмільённы Парыж, і вёска з дзесяццю жыхарамі.

Да Вялікай французскай рэвалюцыі камун не было, іх ролю збольшага выконвалі царкоўныя прыходы, лік якіх складаў парадку 60 000. На пачатак 2004 г. у Францыі налічвалася 36 782 камуны, у тым ліку 36 568 — у метраполіі і 214 — на заморскіх тэрыторыях. Сярэдняя плошча камуны ў метраполіі складае 14,88 км², сярэдняе медыяннае значэнне — 10,73 км². Сярэдняе медыяннае насельніцтва камуны — 380 чалавек.

У кожнай камуне ёсць мэр і муніцыпальны савет. Паўнамоцтвы гэтых суб'ектаў не залежаць ад колькасці насельніцтва камуны. У Парыжы, Марселі і Ліёне камуны падпадзяляюцца на муніцыпальныя акругі.

## Гл. таксама

* Спісы камун Францыі
* Мясцовае самакіраванне ў Францыі
# Эндр і Луара

| **Эндр і Луара** Indre-et-Loire |
| --- |
|  Герб |
| **Месцазнаходжанне** |
|  |
| Інфармацыя |
| Нумар: | 37 |
| Рэгіён: |  Цэнтр  |
| Акруг: | 3 |
| Кантонаў: | 37 |
| Камун: | 277 |
| Статыстыка |
| Насельніцтва | 41-е месца |
|  -1999 | 554 |
| Шчыльнасць насельніцтва: | 90 чал/км² |
| Плошча: | 6127 км² |
|  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Эндр і Луара** (фр.: Indre-et-Loire) — дэпартамент Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Цэнтр. Парадкавы нумар 37. Адміністрацыйны цэнтр — Тур. Насельніцтва 554 тыс. чалавек (1999). Дэпартамент названы ад імя дзвюх асноўных рэк на яго тэрыторыі.

Плошча тэрыторыі 6127 км².

Дэпартамент уключае 3 акругі, 37 кантонаў і 277 камун.

Эндр і Луара — адзін з першых 83 дэпартаментаў, утвораных падчас Вялікай французскай рэвалюцыі ў сакавіку 1790 г. Паўстаў на тэрыторыі былой правінцыі Турэнь.

## Гл. таксама

* Замак Шэнансо
* Замак Юсэ
# Уступленне Малдовы ў Еўрапейскі Саюз

| Уступленне Малдовы ў Еўрапейскі Саюз |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  **Еўрапейскі Саюз** |  **Малдова** |

 |

**Рэспубліка Малдовападала заяўку на членства** ў **Еўрапейскім Саюзе** 3 сакавіка 2022 года, у адзін дзень з Грузіяй і тры дня пасля Украіны. Аб гэтым аб’явіла Прэзідэнт Малдовы Мая Санду.

## Гісторыя

У кантэксце расійскага ўварвання ва Украіну дзяржавы Асацыяванага трыа абмеркавалі ўступленне ў Еўрапейскі Саюз. Пасля звароту Прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага аб уступленні ў Еўрапейскі Саюз 28 лютага 2022 года, Грузія і Малдова афіцыйна падалі свае кандыдатуры 3 сакавіка 2022 года.

17 чэрвеня 2022 года Еўрапейская камісія афіцыйна рэкамендавала Еўрапейскаму савету прадаставіць Рэспубліцы Малдова еўрапейскую перспектыву і статус кандыдата на ўступленне ў Еўрапейскі Саюз, з шэрагам умоў адносна пачатку перамоваў аб уступленні. 23 чэрвеня 2022 года Еўрапейскі савет ухваліў статус краін-кандыдатаў на ўступленне ў Еўрапейскі Саюз для Украіны і Малдовы.

20 кастрычніка 2024 года на рэферендуме ўхвалены папраўкі ў Канстытуцыю Малдовы, якімі стратэгічнай мэтай краіны абвяшчаецца членства ў Еўрапейскім Саюзе.

15 чэрвеня 2026 года пачаліся афіцыйныя перамовы па ўступленні Малдовы ў ЕС.

## Гл. таксама

* Уступленне Грузіі ў Еўрапейскі Саюз
* Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз

## Крыніцы
# 7 чэрвеня

|  |
| --- |
| ← **чэрвень** → |
| п | а | с | ч | п | с | н |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
| 2026 |

**7 чэрвеня** — сто пяцьдзясят восьмы (сто пяцьдзясят дзевяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі

Ротэрдам
* 1340: Заснаваны горад Ротэрдам.
* 1424: Дзве фракцыі гусітаў сышліся ў бітве ля горада Мацешаў, чашнікі пацярпелі паражэнне ад табарытаў.
* 1494: Складзены Тардэсільяскі дагавор паміж Іспаніяй і Партугаліяй аб падзеле сфер уплыву ў свеце.
* 1654: Януш Радзівіл заступіў на пасаду Гетмана вялікага літоўскага.
* 1793: У выніку землетрасення зруйнаваны горад Порт-Роял на Ямайцы.
* 1905: Парламент Нарвегіі разарваў унію са Швецыяй.
* 1905: У Дрэздэне заснавалі арт-групу «Die Brücke».
* 1927: У Варшаве супрацоўнікам «Беларускага слова» Барысам Кавердам забіты савецкі пасол Пётр Войкаў.
* 1958: Пачалося будаўніцтва горада Наваполацка.
* 1998: Нацыянальная зборная Беларусі па футболу атрымала самую буйную перамогу ў сваёй гісторыі, абыграўшы з лікам 5:0 зборную Літвы.
* 2025: У Мінску адкрылі Нацыянальны футбольны стадыён.

## Нарадзіліся

Поль Гаген
* 1740: Фердынанд Кобель, нямецкі жывапісец
* 1825: Эдвард Паўловіч, беларускі мемуарыст, мастак і асветнік (пам. 10.2.1909)
* 1848: Поль Гаген, французскі мастак, графік, скульптар, кераміст і пост-імпрэсіяніст (пам. 1903)
* 1862: Філіп Эдуард Антон фон Ленард, нямецкі фізік
* 1877: Чарлз Гловер Баркла, англійскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы
* 1880: Вацлаў Іваноўскі, беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, доктар тэхнічных навук (пам. 7.12.1943)
* 1890: Яльмар Рысер-Ларсен, нарвежскі авіятар і палярны даследчык (пам. 3.6.1965)
* 1908: Уладзімір Галубовіч, беларускі і польскі археолаг (пам. 1962)
* 1909: Джэсіка Тэндзі, брытанская і амерыканская актрыса
* 1914: Хаджа Ахмад Абас, індыйскі пісьменнік і рэжысёр
* 1924: Уладзімір Рыгоравіч Вейсберг, савецкі мастак
* 1937: Неэмэ Ярві, эстонскі і амерыканскі дырыжор
* 1939: Эры Клас, эстонскі дырыжор
* 1942: Муамар Кадафі, лідар Лівійскай Джамахірыі (пам. 20.10.2011)
* 1962: Віёла Амерд, прэзідэнт Швейцарыі
* 1978: Біл Хейдэр, амерыканскі акцёр і рэжысёр
* 1988: Майкл Сера, канадскі акцёр і музыкант
* 2003: Летсіле Тэбога, батсванскі лёгкаатлет
* 2005: Віялета Аляксандраўна Бардзілоўская, беларуская гімнастка

## Памерлі

Фрыдрых Гёльдэрлін
* 1492: Казімір Ягелончык, кароль польскі і вялікі князь літоўскі (нар. 30.11.1427)
* 1826: Іозеф Фраўнгофер, нямецкі фізік
* 1843: Фрыдрых Гёльдэрлін, нямецкі паэт
* 1843: Жорж Мішэль, французскі мастак
* 1976: Міхась Машара, беларускі паэт, празаік, драматург, перакладчык (нар. 5(18).11.1902)
* 1927: Іосіф Апанскі, дзеяч савецкіх спецслужб (нар. 18.7.1897)
* 1944: Жазеф Вільнёў дэ Жанці, французскі энтамолаг
* 1954: Алан Матысан Цьюрынг, англійскі матэматык, логік, крыптограф (нар. 23.6.1912)
* 2008: Дзіна Рызі, італьянскі кінарэжысёр
* 2015: Крыстафер Лі, брытанскі акцёр і спявак

## Святкуюць

* Аргенціна: Дзень журналіста
* Перу: Дзень сцяга
# Каралеўства Нідэрландаў

**Каралеўства Нідэрландаў** (нідэрл.: Koninkrijk der Nederlanden) — састаўная суверэнная дзяржава, якая складаецца з некалькіх тэрыторый, большая з якіх — уласна, Нідэрланды — знаходзіцца ў Заходняй Еўропе, а меншыя — Аруба, Кюрасаа, Сінт-Мартэн — у Карыбскім басейне.