Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Латарынгская аперацыя

| Латарынгская аперацыя |
| --- |
| Асноўны канфлікт: Першая сусветная вайна |
|  Атака французскай пяхоты |
| Дата |
14 жніўня — 25 жніўня 1914 |
| Месца |
Латарынгія |
| Вынік |
Перамога Германіі |
| Праціўнікі |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Германская імперыя
 |  Францыя
 |

 |
| Камандуючыя |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Ёзас фон Хеерынг  Рупрэхт Баварскі
 |  Агюст Дзюбай  Наэль дэ Кастэльна |

 |
| Сілы бакоў |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 6-я і 7-я арміі
 | 1-я і 2-я арміі
 |

 |
|  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Латары́нгская апера́цыя** (14 жніўня 1914 — 25 жніўня 1914) — бітва на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны. Завяршылася перамогай германскага войска і адыходам французскіх войскаў, з’яўлялася часткай Пагранічнай бітвы 1914 года.

## Ход падзей

Наступленне французаў сіламі 1-ай і 2-ой армій пачалося 14 жніўня ў агульным кірунку на Сарбур (фр.: Sarrebourg) у Латарынгіі. Германскія войскі тут мелі пяць карпусоў і тры кавалерыйскія дывізіі 6-ай германскай арміі. Адранку 15 жніўня і на правым флангу 1-а войска французы распачалі новае наступленне буйнейшымі сіламі, утварыўшы для гэтага адмысловую Эльзаскую армію.

Паколькі да гэтага часу ўжо даканцова стала ясна намер германскага камандавання наступаць праз Бельгію, мэтай новай аперацыі французаў у Верхнім Эльзасе было прыкуць да гэтага раёна як мага большую колькасць германскіх войскаў і не дазволіць перакідаць іх на ўзмацненне паўночнага германскага крыла.

2-я французская армія і часткі 1-ай арміі, павольна наступаючы, з нязначнымі баямі да 18 жніўня — 20 жніўня занялі Сарбур, Шато-Сален і іншыя паселішчы. Да 19 жніўня на правым флангу Эльзаскай арміі французам таксама зноў удалося заняць раён Мюльгаўзена (цяпер Мюлуз), бо вялікая частка германскіх сіл да гэтага часу была перасунута з Мюльгаўзена да поўначы.

Аднак да 25 жніўня войскам 6-ай і 7-ай германскіх арміі, удалося цалкам адкінуць французаў да іх пачатковых пазіцый.

Хоць тактычна Латарынгская аперацыя скончылася поўнай перамогай германскіх войскаў, у стратэгічным плане яе вынікі былі неадназначнымі. Немцы адкінулі 1-ую і 2-ую французскія арміі на захад, чым дапамаглі французам кансалідаваць фронт сваіх армій на заходнім тэатры ваенных дзеянняў.

## Літаратура

* История Первой мировой войны 1914—1918 гг. / под редакцией И. И. Ростунова. — в 2-х томах. — М.: Наука, 1975. — 25 500 экз.
* *Зайончковский А.М.* Первая мировая война. — СПб.: Полигон, 2000. — 878 с. — ISBN 5-89173-082-0.
* *Такман Б.* Жнівеньскія пушкі = The Guns of August. — New York: Macmillan Publishers, 1962. — 511 с.
# Адрыятычная кампанія Першай сусветнай вайны

| Адрыятычная кампанія Першай сусветнай вайны |
| --- |
| Асноўны канфлікт: Першая сусветная вайна на Міжземным моры |
|  Адрыятычнае мора падчас Першай сусветнай вайны на аўстра-венгерскай карце. |
| Дата |
1914 — 1918 |
| Месца |
Адрыятычнае мора |
| Вынік |
Перамога Антанты |
| Праціўнікі |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Regia Marina  ВМС Францыі  Брытанскі флот  Аўстралійскі флот  ВМС ЗША
 |  Флот Аўстра-Венгрыі  Кайзерліхмарыне
 |

 |
|  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Адрыяты́чная кампа́нія Пе́ршай сусве́тнай вайны́** — баявыя дзеянні ваенна-марскіх сіл ваюючых дзяржаў на Адрыятычным моры падчас Першай сусветнай вайны 1914 — 1918 гадоў. Яна складалася ў асноўным з прыбярэжных абстрэлаў аўстра-венгерскіх ВМС Адрыятычнага ўзбярэжжа Італіі, і актыўнымі дзеяннямі нямецка-венгерскіх падводных сілаў ў Міжземнамор'е.

## Спасылкі

* Serbia, Balkans & Macedonia 1914-18 Архівавана 27 верасня 2007.  (англ.)
* Combined Operations in the Adriatic, 1915-18  (англ.)
# Мільярд

**Мілья́рд** (скарочана **млрд**) — натуральны лік, які абазначаецца адзінкай з 9 нулямі (1 000 000 000 = WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , тысяча мільёнаў) у сістэме наймення лікаў з доўгай шкалой.

У сістэме наймення лікаў з кароткай шкалой назвы «мільярд» няма, а лік з 9 нулямі завецца «більён». Аднак у некаторых краінах, якія ўжываюць сістэму наймення лікаў з кароткай шкалой, у тым ліку і ў Беларусі, замест «більёна» ўжываецца назва «мільярд» — і гэта адзіная назва, запазычаная з сістэмы з доўгай шкалой:

|  | Кароткая шкала | Доўгая шкала | Беларусь |
| --- | --- | --- | --- |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2  | мільён |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4  | більён | мільярд | мільярд |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  | трыльён | більён | трыльён |

## Прыстаўкі СІ

* Для мільярда (109) — гіга.
* Для адной мільярднай (10−9) — нана.
* ISO: giga — (G).

## Прадстаўленні

* У бінарнай сістэме злічэння выглядае як  111011100110101100101000000000
* У шаснаццатковай сістэме выглядае як  3B9ACA00
# Бягун па лязе

| Бягун па лязе  |
| --- |
| англ.: Blade Runner |
|  |
|  Жанры
 | tech noir[d], кіберпанк, трылер, новы нуар[d], антыўтапічны фільм[d], фільм нуар[d], навукова-фантастычны фільм[…], драматычны фільм, баявік, крымінальны фільм[d], crime drama film[d] і крымінальны трылер[d] |
| Рэжысёр | * Рыдлі Скот[…]
 |
| Прадзюсары | * Michael Deeley[d]
* Bud Yorkin[d]
* Jerry Perenchio[d]
 |
| На аснове | Ці мрояць андроіды пра электрычных авечак?[d] |
| Сцэнарысты | * Hampton Fancher[d]
* David Peoples[d]
 |
| У галоўных ролях | * Харысан Форд[…]
* Edward James Olmos[d][…]
* Рутгер Хаўэр[…]
* Шон Янг[d][…]
* Дэрыл Ханна[d][…]
* Brion James[d][…]
* Joanna Cassidy[d][…]
* Майкл Эмет Уолш[…]
* Joe Turkel[d][…]
* William Sanderson[d][…]
* Morgan Paull[d][…]
* Джэймс Хонг[…]
* Hy Pyke[d][…]
 |
| Аператар | * Jordan Cronenweth[d]
 |
| Кампазітар | * Вангеліс[d]
 |
| Мастак-пастаноўшчык | Lawrence G. Paull[d] |
| Кінакампаніі | The Ladd Company[d], Tandem Productions[d] і Warner Brothers |
| Працягласць | 112 хв. і 116 хв. |
| Бюджэт | 28 000 000 $ |
| Зборы | 27 615 743 $, 41 722 424 $ і 32 914 489 $ |
| Краіны | * ЗША
* Ганконг
 |
| Мова | англійская |
| Год | 25 чэрвеня 1982, 10 верасня 1982, 24 верасня 1982, 14 кастрычніка 1982 і 1982 |
| Наступны фільм | Бягун па лязе 2049 |
| IMDb | ID 0083658 |
| Афіцыйны сайт (англ.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**«Бягу́н па лязе́»** (англ.: Blade Runner) — мастацкі фільм, які зняў англійскі рэжысёр Рыдлі Скот у 1982 годзе паводле навукова-фантастычнага рамана «Ці сняцца андроідам электраавечкі?», які напісаў Філіп Дзік у 1968 годзе. Галоўную ролю ў фільме выканаў Харысан Форд.

## Сюжэт

Адстаўны дэтэктыў Рык Дэкард зноў адноўлены ў паліцыі Лос-Анджэлеса для пошуку ўзначальванай Роем Баці групы кібаргаў, якая здзейсніла ўцёкі з касмічнай калоніі на Зямлю. У паліцыі лічаць, што кібаргі спрабуюць сустрэцца з Эндолам Тайрэлам, кіраўніком карпарацыі, якая ставіць эксперыменты над кібернетычным інтэлектам. Рык Дэкард атрымлівае заданне высветліць матывы дзеянняў кібаргаў, а затым знішчыць іх.

## У ролях

| Акцёр | Роля |
| --- | --- |
| Харысан Форд | Рык Дэкард  Рык Дэкард  |
| Рутгер Хаўэр | Рой Баці  Рой Баці  |
| Джэймс Хонг | Ганібал Чу  Ганібал Чу  |

## Здымачная група

* рэжысёр — Рыдлі Скот

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Бягун па лязе
# Anime News Network

| Anime News Network |
| --- |
|  |
| URL | [ |
| Камерцыйны |
Так |
| Тып сайта | навінавы сайт, база дадзеных |
| Рэгістрацыя |
Свабодная |
| Уладальнік | Крыстафэр МакДональд (галоўны рэдактар) |
| Аўтар | Мноства аўтараў |
| Пачатак працы | 1998 |
| Бягучы статус |
Працуе |
| Рэйтынг Alexa | 7 205 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Anime News Network** (англ. «Сетка навін анімэ», скарочана ANN) — англамоўны вэб-сайт, прысвечаны анімэ-індустрыі. На ім публікуюцца навіны анімэ, мангі, папулярнай японскай музыкі і нататкі, звязаныя з культурай отаку ў Паўночнай Амерыцы і Японіі, а таксама — зрэдку — у астатніх частках свету. На сайце размяшчаюцца аглядныя артыкулы, дзейнічае вэб-форум і энцыклапедыя, якая змяшчае вялікую колькасць інфармацыі пра анімэ і мангу ад японскіх і англійскіх вытворцаў, пра незразумелыя тэрміны, саўндтрэкі, даступныя кароткія апісанні сюжэту і карыстальніцкі рэйтынг.

## Гісторыя

Сайт был заснаваны Джасцінам Сэвакісам (англ. Justin Sevakis) у ліпені 1998 года. У маі 2000 г. да каманды далучыўся цяперашні галоўны рэдактар Крыстафер МакДональд (англ. *Christopher Macdonald*), які замяніў мінулага рэдактара Айзэка Аляксандэра (англ. *Isaac Alexander*). 7 верасня 2004 года амерыканскі тэлеканал Sci Fi Channel назваў Anime News Network сайтам тыдня. Па стане на люты 2008 года ANN займае другі радок у рэйтынгу 25 лепшых сайтаў па версіі Active Anime.
Акрамя таго, сайт удзельнічае ў выданні часопіса Protoculture Addicts.

## Зноскі

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт
# Джордж Лукс

| Джордж Лукс |
| --- |
|  |
| Дата нараджэння | 13 жніўня 1867(1867-08-13)[…] |
| Месца нараджэння | * Уільямспорт[d], акруга Лайкамінг[d], Пенсільванія, ЗША
 |
| Дата смерці | 29 кастрычніка 1933(1933-10-29)[…] (66 гадоў) |
| Месца смерці | * Нью-Ёрк, штат Нью-Ёрк, ЗША
 |
| Месца пахавання | * Пенсільванія
 |
| Грамадзянства | * ЗША
 |
| Жонка | Mercedes Carbonell[d] |
| Род дзейнасці | мастак, мастак коміксаў, ілюстратар |
| Месца працы | * New York World[d]
* Verdict[d]
 |
| Жанр | партрэт |
| Мастацкі кірунак | Ашканская школа[d] |
| Уплыў | Томас Аншуц[d] і Генрых Лаўэнштайн[d] |
| Уплыў на | Элсі Дрыгз[d], Рэджынальд Марш[d] і Джон Карбіна[d] |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Джордж Лукс (Лакс)** (англ.: George Benjamin Luks; 13 жніўня 1867 — 29 кастрычніка 1933) — амерыканскі мастак і ілюстратар, адзін з удзельнікаў школы Смеццевых вёдзер.

## Біяграфія

Нарадзіўся 13 жніўня 1867 года ў горадзе Уільямспорт, штат Пенсільванія, у сям’і эмігрантаў з Еўропы. Яго бацька быў лекарам і аптэкарам, маці была мастаком і музыкантам аматарскага ўзроўню. У яго былі сястра Ганна (1859—1933) і брат Уільям (1868—1952). Сям’я пераехала ў горад Потсвіл, Пенсільванія; жыла паблізу вугальных радовішчаў. У маладым узросце Джордж даведаўся пра беднасць і жыццё шахцёрскіх сем’яў.

Сваю працоўную дзейнасць пачаў, працуючы ў вадэвілях. Разам са сваім малодшым братам гулялі ў пачатку 1880-х гадоў у вадэвілях у Пенсільваніі і Нью-Джэрсі. Затым Лукс сышоў са сцэны і вырашыў працягнуць кар’еру ў якасці мастака. Вучыўся ў Пенсільванскай акадэміі прыгожых мастацтваў, пазней адправіўся ў Еўропу, дзе вучыўся ў некалькіх мастацкіх школах і вывучаў мастацтва старых майстроў, асабліва іспанскага і галандскага жывапісу. Некаторы час жыў у Дзюсельдорфе і наведваў заняткі ў Дзюсельдорфскай мастацкай школе. У 1893 годзе вярнуўся ў ЗША і пачаў працаваць у Філадэльфіі ў якасці ілюстратара газеты Philadelphia Press.

## Зноскі
# Джэк Левін

| Джэк Левін |
| --- |
| англ.: Jack Levine |
|  |
| Дата нараджэння | 3 студзеня 1915(1915-01-03)[…] |
| Месца нараджэння | * Бостан, акруга Сафалк, Масачусетс, ЗША
 |
| Дата смерці | 8 лістапада 2010(2010-11-08)[…] (95 гадоў) |
| Месца смерці | * Манхэтэн, Нью-Ёрк, штат Нью-Ёрк, ЗША
 |
| Грамадзянства | * ЗША
 |
| Род дзейнасці | мастак, гравёр, дзеяч мастацтваў, дызайнер |
| Вучоба | * Гарвардскі ўніверсітэт
* Каледж Колбі[d]
 |
| Мастацкі кірунак | сацыяльны рэалізм |
| Член у | * Амерыканская акадэмія мастацтваў і літаратуры[d]
* Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук
 |
| Узнагароды | грант Гугенхайма праграма Фулбрайта |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Джэк Левін** (3 студзеня 1915, Бостан, Масачусетс — 8 лістапада 2010, Нью-Ёрк) — амерыканскі жывапісец і графік.

## Біяграфія

Нарадзіўся ў сям’і літвакоў, вырас на паўднёвым ускрайку Бостана, дзе назіраў вулічнае жыццё, якое складалася з еўрапейскіх эмігрантаў і распаўсюджанай беднасці і сацыяльных праблем, што сталі тэмамі яго прац. Спачатку ён займаўся маляваннем з Гаральдам К. Цімерманам у 1924-31 гг. З 1929 да 1933 гг. у Гарвардскім універсітэце Левін з аднакурснікам Хаймэнам Блумам вучыліся і Дынмэн Рос. У 1932 годзе пры садзейнічанні Рос карціны Левіна былі выстаўлены ў мастацкім музеі Фога ў Гарвардзе, а праз тры гады Рос было завешчана музею 20 карцін Левіна.

Пра жыццё мастака зняты дакументальны фільм: «Джэк Левін: Бяседа чыстага розуму» (Jack Levine: Feast of Pure Reason, 1989).

## Зноскі
# Абстрактны экспрэсіянізм

**Абстра́ктны экспрэсіяні́зм** (англ. *abstract expressionism*) — плынь у абстрактным мастацтве, якая акцэнтуе ўвагу на працэсе жывапісу, уласцівасцяў працэсу малявання і ўзаемадзеянні мастака, фарбы і палатна.

Узнікла ў пачатку 1940-х г. пад непасрэдным уплывам эстэтыкі сюррэалізму і выпрацаваных ім прыёмаў псіхічнага аўтаматызму. Абстрактны экспрэсіянізм прадстаўлены творчасцю мастакоў «нью-ёркскай школы» — Джэксана Полака, Марка Ротка, Вілема дэ Кунінга, Ганса Гофмана, Франца Клайна і інш. Галоўная адметная рыса абстрактнага экспрэсіянізму — крайняя спантаннасць, імправізацыйнасць творчага акта. Прадстаўнікі абстрактнага экспрэсіянізму звычайна ў імклівым тэмпе наносілі на палатно буйныя энергічныя мазкі, нярэдка выкарыстоўвалі прыём дрыпінгу (распырскванне або выцісканне фарбы адразу на палатно), што адлюстроўвала іх псіхічны і эмацыянальны стан у канкрэтныя перыяды працы над сваім творам. Імпульсіўнасць, непасрэднасць абстрактнага экспрэсіянізму ўспрымаліся як выяўленне бязмежнай унутранай свабоды, пратэст супраць умоўных эстэтычных норм і сацыяльных абмежаванняў. Абстрактны экспрэсіянізм дамінаваў у мастацкім жыцці ЗША да пачатку 1960-х г., даў імпульс да развіцця розных форм акцыянізму.

## Літаратура

* Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. ISBN 985-11-0277-6

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Абстрактны экспрэсіянізм
# Артхаус

**Артха́ус** (англ.: arthouse, літар. «дом мастацтваў») — кінапракатная ніша, у якую трапляюць фільмы, не разлічаныя на шырокую аўдыторыю, якія дэманструюцца, як правіла, у спецыялізаваных (так званых «артхаусных») кінатэатрах. Да катэгорыі артхауса адносяць фэстывальнае немэйнстрымнае кіно; стужкі, арыентаваныя на думаючага гледача; жанравыя карціны, якія пашыраюць уяўленні пра жанр; працы класікаў сусветнага кінематографа, а таксама кіно этнічных меншасцей.

Само паняцце «артхаус» узнікла ў другой палове 1940-х гадоў у ЗША, дзе так сталі называць кінатэатры, якія спецыялізуюцца на паказе класічных даваенных галівудскіх стужак, а таксама фільмаў замежнай (гэта значыць не амерыканскай) і мясцовай незалежнай вытворчасці.

У 1955 годзе ў Парыжы заснавана Міжнародная канфедэрацыя артхаусных кінатэатраў CICAE (фр.: Confédération Internationale des Cinémas d'Art et d'Essai). Членам CICAE з'яўляецца заснаванае ў 1992 годзе аб'яднанне Europa Cinemas, у якое ўваходзяць кінатэатры, якія падтрымліваюць еўрапейскае кіно.

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх
# Кёльнская школа жывапісу

**Кёльнская школа жывапісу** (ням.: Kölner Malerschule) — адна з самых уплывовых нямецкіх жывапісных школ у XV стагоддзі, якая сфармавалася ў Кёльне.

## Гісторыя

Кёльнская школа жывапісу — жывапіс на драўляных дошках, росквіт якой адносіцца да XIV—XV стст. Школа адыграла галоўную ролю ў развіцці іншых нямецкіх школ жывапісу. Найбуйнейшы прадстаўнік кёльнскай школы — Штэфан Лохнер, празваны майстрам Штэфанам Кёльнскім, які працаваў у Кёльне больш за 20 гадоў з пачатку 1430-х гадоў. Самы выбітны яго твор — выява Кёльнскага сабора, якая захоўваецца ў кёльнскім музеі Вальрафа-Рыхарца.

Да гэтай школы адносяць ананімнага мастака, празванага Майстар жыцця Марыі, па самым буйным яго творы — серыі сцэн з жыцця панны Марыі. Майстар жыцця Марыі працаваў у Кёльне ў перыяд позняй готыкі каля 1463—1490 гг.

Творы школы прадстаўлены ў многіх музеях свету, але найбольшая іх колькасць знаходзіцца ў Кёльне.
# Фавізм

Фавісцкі пейзаж Альфрэд Морэр
**Фавізм** (ад фр.: fauve — драпежнік) — плынь у выяўленчым мастацтве. Узнік у пачатку 20 ст. Яго асноўныя прадстаўнікі — французскія жывапісцы А.Маціс, А.Дэрэн, М. дэ Вламінк, А.Маркэ, Ж.Руо і інш. Назва паходзіць ад таго, што асобныя крытыкі зневажальна называлі прадстаўнікоў гэтай плыні «драпежнікамі», «дзікунамі» з-за наяўнасці ў іх творах мноства надзвычай яркіх, чыстых колераў. Фавізм вызначаўся пошукам своеасаблівай прыгажосці і гармоніі, імкненнем даць гледачу радасць, задавальненне і мастацкую асалоду. Фавісты імкнуліся не «капіраваць», а наноў «вынаходзіць», «ствараць» рэчаіснасць на аснове ўнутраных жаданняў і ўяўленняў. Іх лідар А.Маціс не хацеў «нічога, акрамя колеру» і лічыў, што мастак павінен імкнуцца да выяўлення асабістага духу.

## Зноскі

## Літаратура

* Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. ISBN 985-11-0277-6
# Артэ повера

**Артэ повера** (італ.: Arte povera — *беднае мастацтва*) — мастацкі рух, які развіваўся ў 1967-77 гадах. У 1967 годзе італьянскі мастацтвазнавец Джэрмана Чэлант выкарыстаў гэты тэрмін, апісваючы працы групы італьянскіх мастакоў, адметнай рысай якіх было выкрыццё суровасці матэрыялаў — металу, галін, шкла, каменя, газет, ануч. Выкарыстанне такіх матэрыялаў павінна было стаць адыходам ад традыцыйных матэрыялаў так званага высокага мастацтва.

## Мастакі, звязаныя з напрамкам arte povera

Піна Паскалі, *Пастка* (1968)
* П'ера Мандзоні
* Мікеланджэла Пісталета
* Джавані Ансельма
* Піна Паскалі
* Аліг'ера Баэці
* П'ер Паола Кальцалары
* Лучана Фабра
* Яніс Кунеліс
* Марыа Мерц
* Марыса Мерц
* Джуліа Пааліні
* Джузэпэ Пеноне
* Эміліа Прыні
* Жылберта Зорыа

## Зноскі

## Спасылкі

* La Scultura Italiana Arte Povera Архівавана 10 мая 2008.  (it) — ілюстраваны артыкул.
* Цэнтр Пампіду: Arte Povera Архівавана 14 красавіка 2012.  (fr) — ілюстраваны артыкул з прэзентацыяй некалькіх прац.
* Музей Гугенхайма: Arte Povera Архівавана 23 чэрвеня 2008.  (en) — нататка пра рух і некаторыя творы з апісаннем.
* Калекцыя Tate: Arte Povera  (en) — кароткая нататка і два прыклады твораў.
# Гіперрэалізм

**Гіперрэалізм** — стылістычная плынь канца 1960-х гадоў, якая ўзнікла з «новага рэалізму» і, у падабенства апошняга, уяўляе сабой рэакцыю на абстрактнае мастацтва і ар інфармель. Надзяляючы жывапіс нейтральнай аб’ектыўнасцю фатаграфіі (напрыклад, капіруючы фотаздымак сродкамі малюнка або жывапісу, што выклікае абман зроку), гіперрэалізм вызваляе ілюзорную рэальнасць, створаную гіпертрафіраванымі спосабамі рэпрэзентацыі. Такія ангажаваныя формы выяўлення павінны былі, паводле задумы іх стваральнікаў, супрацьстаяць паглынанню чалавека цывілізацыяй.
# Ілюстрацыя

Ілюстрацыя Джэсі Уілкакс Сміт (англ.: Jessie Willcox Smith).
**Ілюстрацыя** — візуалізацыя, такая як малюнак, фатаграфія або іншая праца, створаная з мэтай вылучыць суб'ект, а не форму. Ілюстрацыі тлумачаць і дэкаруюць тэкставае змесціва кнігі, часопіса, газеты.

Ілюстрацыі выкарыстоўваюцца для: перадачы эмацыйнай атмасферы мастацкага твора; візуалізацыі выяў герояў апавядання; дэманстрацыі аб'ектаў, апісваных у кнізе (батанічная ілюстрацыя); адлюстравання пакрокавых інструкцый у тэхнічнай дакументацыі (тэхнічная ілюстрацыя).

## Мастацтва ілюстрацыі

У наш час расце цікавасць да калекцыянавання арыгінальных ілюстрацый, выкарыстаных у кнігах, часопісах і постарах. Шматлікія музейныя выстаўкі, часопісы і галерэі мастацтваў вылучаюць месцы для ілюстратараў мінулага.

У свеце візуальных мастацтваў ілюстратараў шануюць звычайна менш у параўнанні з графічнымі дызайнерамі. Аднак, у выніку росту цікавасці да камп'ютарных гульняў і коміксаў, ілюстрацыі сталі вельмі папулярным і прыбытковым відам візуальнага мастацтва.

## Адмысловыя віды ілюстрацый

* Археалагічныя ілюстрацыі
* Батанічная ілюстрацыя
* Тэхнічная ілюстрацыя
* Кніжная графіка

## Гл. таксама

* Графічны дызайн
* Інфармацыйная графіка
* Камунікацыйны дызайн
# Дакументальнае кіно

Чарлі Чаплін захапляецца 35-міліметровай кінакамерай Хенка Алсема на прыстані Танджунг Прыок неўзабаве пасля таго, як Чаплін прыбыў у докі Батавіі. Чарлі Чаплін меў сваю ўласную 16-мм кінакамеру.
**Дакументальнае кіно** (або неігравое кіно) — від кінематографа. Дакументальным называецца фільм, у аснову якога ляглі здымкі сапраўдных падзей і асоб. Тэрмін *«дакументальны»* (англ.: documentary) у дачыненні да такога жанру/віду кіно быў упершыню прапанаваны Джонам Грырсанам (пад псеўданімам «Кінаглядач» англ.: The Moviegoer) у рэцэнзіі на фільм Роберта Флаэрці «Маана паўднёвых мораў», апублікаванай 8 лютага 1926 года ў The New York Sun. Да гэтага французскія журналісты і крытыкі называлі так фільмы, зробленыя на матэрыялах здымак вандровак. Грырсан жа вызначыў дакументальнае кіно як *«творчую распрацоўку рэчаіснасці»*.

Першыя дакументальныя здымкі былі зроблены яшчэ пры зараджэнні кінематографа. Тэмай для дакументальных фільмаў найчасцей становяцца цікавыя падзеі, культурныя з’явы, навуковыя факты і гіпотэзы, а таксама знакамітыя персоны і супольнасці. Майстры гэтага віду кінатворчасці нярэдка ўзнімаліся да сур’ёзных філасофскіх абагульненняў у сваіх творах. Рэканструкцыі сапраўдных падзей у ігравым (англ.: fiction) кінематографе (напрыклад, гістарычны фільм, біяграфічны фільм, і т. п.) не адносяцца да дакументальнага кіно.

## Крыніцы

## Літаратура

* *Curthoys A., Lake M.* Connected worlds: history in transnational perspective. — Australian National University Press, 2004. — 278 p.

## Спасылкі
# Рамантычны фільм

Вокладка рамантычнага фільма Знесеныя ветрам (1939).
**Рамантычны фільм** — жанр кінамастацтва, сюжэт якога сканцэнтраваны на любоўных адносінах паміж галоўнымі героямі. Часта драматычны эфект звязаны з рознымі перашкодамі ў іх адносінах: фінансавымі цяжкасцямі, класавымі адрозненнямі, псіхалагічнымі бар'ерамі, хваробамі і гэтак далей, якія героі павінны пераадолець.

## Паджанры

* Гістарычная рамантыка
* Рамантычная камедыя
* Рамантычнае дзеянне
* Рамантычны трылер
* Гатычная рамантыка
* Рамантычная фантазія
* Брамантычная камедыя

## Гл. таксама

* Рамантычнае каханне
* Рамантыка
* Біяграфічны фільм
* Гістарычны фільм

## Зноскі
# Кароткаметражны фільм

Эдна Первіанс і Чарлі Чаплін у фінальнай сцэне кароткаметражнага фільма «За экранам».
**Кароткаметражны фільм** таксама **кароткі фільм, кароткаметражка, кароткі метраж, кароткі метр** (фр.: court métrage, англ.: Short film) — кінематаграфічны твор з адносна невялікай працягласцю, недастатковым для кваліфікацыі ў якасці паўнаметражнага мастацкага фільма. Кароткаметражныя фільмы могуць быць як прафесійнай, так і аматарскай вытворчасці. Іх часта ствараюць незалежныя некамерцыйныя альбо малабюджэтныя рэжысёры, якія такім чынам даказваюць свой талент у зборы сродкаў для будучых праектаў. Яны часта фінансуюцца за кошт грантаў, спонсараў, некамерцыйных арганізацый альбо асабістых сродкаў.

Існуе мноства кінафестываляў, якія спецыялізуюцца на кароткаметражных фільмах, якія вызначаюць розную максімальную працягласць фільмаў, дапушчаных да ўдзелу.

## Працягласць кароткаметражнага фільма

Няма адзінага меркавання адносна працягласці кароткаметражных фільмаў, але ёсць некаторыя рэкамендацыі. Амерыканская акадэмія кінематаграфічных мастацтваў і навук (якая ўручае «Оскар») вызначае кароткаметражны фільм як «арыгінальны кінематаграфічны фільм, які доўжыцца да 40 хвілін, уключаючы крэдыты» (спіс удзельнікаў фільма).

## Зноскі

## Спасылкі

* «Кароткаметражны фільм» у *DMOZ*
# Game Rankings

| Game Rankings |
| --- |
| URL | www.gamerankings.com |
| Камерцыйны |
Так |
| Тып сайта | Камп'ютарныя гульні |
| Мова(-ы) | англійская |
| Уладальнік | CNET |
| Аўтар | Скот Бедард |
| Пачатак працы | 1999 |
| Канец працы | 9 снежня 2019 |
| Рэйтынг Alexa | 44 152 |

**Game Rankings** — англамоўны вэб-сайт пра камп’ютарныя гульні. Асноўнай яго функцыяй з’яўляецца адсочванне рэцэнзій на камп’ютарныя гульні з іншых сайтаў, і, пры дапамозе іх камбінавання, публікацыя сярэдняга рэйтынгу для кожнай гульні. Падобную сістэму выкарыстоўваюць сайты Metacritic, GameStats і Rotten Tomatoes.

Рэйтынгі публікуюцца ў выглядзе працэнтных адносін, заснаваных на ўсіх прынятых да разгляду ацэнках. Ацэнкі бяруцца з розных гульнявых сайтаў і часопісаў. Пры гэтым улічваюцца не ўсе выданні, а толькі найбольш вядомыя і аўтарытэтныя.

Па стане на кастрычнік 2008 г. база даных сайта ўтрымлівае больш 27 тыс. гульняў.

## Зноскі

## Спасылкі

* Game Rankings Архівавана 1 сакавіка 2012.
* Vulkan Games Архівавана 10 кастрычніка 2014.