# Контртэрарызм

Аператыўна-стратэгічныя камандна-штабныя вучэнні спецслужбаў краін СНД «Бастыён-Антытэрор 2008». Беларусь.
**Контртэрарызм** — сукупнасць мерапрыемстваў, якія праводзяцца спецыяльнымі ўрадавымі структурамі (паліцэйскімі дэпартаментамі, разведслужбамі, вайсковымі падраздзяленнямі і г. д.) у мэтах процідзеяння пагрозе тэрарызма. Уключае ў сябе маніторынг актыўнасці, збор і аналіз разведданых, а таксама сілавыя акцыі па спыненні тэрарыстычнай дзейнасці.

## Арганізацыя

Існуюць розныя віды дзейнасці контртэрарыстычнай барацьбы. Даследчыкі праблемы тэрарызму, грунтуючыся на метадах процідзеяння, вылучаюць тры стадыі:

* Першая стадыя: прафілактыка, якая ўключае такія мерапрыемствы як прыняцце мер бяспекі на аб’ектах і крытычных месцах; ажыццяўленне праграм, закліканых выключыць сімпатыю да тэрарыстаў у насельніцтва; эфектыўная разведвальная работа; выяўленне прычын тэрарыстычнай пагрозы і іх ліквідацыя.
* Другая стадыя: вядзенне перамоваў, прыцягненне спецыяльных падраздзяленняў і іншых сіл для ліквідацыі тэрактаў.
* Трэцяя стадыя: прыцягненне тэрарыстаў да адказнасці.

## Меры

Меры барацьбы дзеляцца на ўнутраныя і міжнародныя. На ўнутрыдзяржаўным узроўні можна вылучыць некалькі напрамкаў дзейнасці па супрацьдзеянні тэрарызму:

* Паляпшэнне контртэрарыстычнага супрацоўніцтва і магчымасцяў.
* Пашырэнне прафесійнай падрыхтоўкі антытэрарыстычных кадраў.
* Узмацненне кантролю за вытворчасцю, абаротам і выкарыстаннем агнястрэльнай зброі, выбуховых рэчываў.
* Паляпшэнне тэхнічнага забеспячэння, аснашчанасці праваахоўных органаў.
* Спыненне фінансавання тэрарыстычнай дзейнасці.

Міжнародныя меры могуць ажыццяўляцца па наступных напрамках:

* Забячэнне затрыманне і судовы пераслед або выдача асоб, якія ўчынілі тэракты, згодна з адпаведнымі палажэннямі нацыянальнага права.
* Актыўны ўдзел у распрацоўцы і прыняцце мадэльных законаў, якія рэгламентуюць розныя аспекты барацьбы з тэрарызмам.
* Аказанне ўзаемнай юрыдычнай дапамогі.

## Метады

Усе тэрарыстычныя арганізацыі, незалежна ад іх ідэалогіі і магчымасцяў, маюць агульныя ўразлівыя месцы, чым карыстаюцца ўрады краін свету для барацьбы з імі. Да метадаў процідзеяння групоўкам ставяцца:

* Арышт або знішчэнне лідараў тэрарыстычных груп, што можа прывесці да поўнага разбурэння тэрарыстычнай арганізацыі, або, як мінімум, панізіць кіравальнасць і баяздольнасць;
* Выкарыстанне рознагалоссяў і распальванне барацьбы тэрарыстычных лідараў і груповак паміж сабой, тым самым замінаючы ім праводзіць акцыі супраць дзяржавы;
* «Заваёва розумаў» членаў тэрарыстычных арганізацый, пераконваючы іх у бессэнсоўнасці далейшай барацьбы.

Зыходзячы з вышэйсказанага, асноўныя прынцыпы барацьбы з тэрарызмам уключаюць разбурэнне сеткі тэрарыстычных ячэек, палітычную трансфармацыю, пазбаўленне тэрарыстаў базісу ў выглядзе падтрымкі насельніцтва, правядзенне вайсковых аперацый і рэпрэсій, прымяненне сучасных інфармацыйных тэхналогій.

## Міжнародная ацэнка

Венская дэкларацыя 1993 г. абвясцілі, што тэрарызм «накіраваны на знішчэнне правоў чалавека». Пачынаючы з 1993 па 2005 гг. рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі ААН сфакусаваліся на наступствах тэрарызму для правоў чалавека. З 2002 па 2017 гг. Генеральная Асамблея рэгулярна прымала тэматычную рэзалюцыю «абарона правоў чалавека і асноўных свабод ва ўмовах барацьбы з тэрарызмам». У новых рэзалюцыях акцэнт ссоўваецца на забеспячэнне захавання дзяржавамі сваіх абавязацельстваў у галіне правоў чалавека ва ўмовах барацьбы з тэрарызмам. Такая змена акцэнту, якая пачалася ў 2002 г., была выкліканая асцярогамі з нагоды празмерных дзяржаўных контртэрарыстычных мер.

## Гл. таксама

* Вайна супраць тэрарызму
* Беларусь і барацьба з міжнародным тэрарызмам

## Зноскі