# Бой за базу агнявой падтрымкі «Бёрт»

| Бой за базу агнявой падтрымкі «Бёрт» |
| --- |
| Асноўны канфлікт: Вайна ў В’етнаме |
|  Схема бою. |
| Дата |
1—2 студзеня 1968 года |
| Месца |
Паўднёвы В’етнам |
| Вынік |
перамога ЗША |
| Праціўнікі |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  В’етконг
 |  ЗША
 |

 |
| Сілы бакоў |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 271-ы і 272-і палкі
  | 3-я брыгада 25-й пяхотнай дывізіі
  |

 |
| Страты |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 348 загінулых
 | 23 загінулых
 |

 |
|  |

**Бой за базу агнявой падтрымкі «Бёрт»**, **Навагодні бой** альбо **Бітва пры Суоі-Кат** — узброенае сутыкненне В’етнамскай вайны, якое адбылося ў студзені 1968 года.

## База

У канцы 1967 — пачатку 1968 амерыканская 25-я пяхотная дывізія праводзіла аперацыю «Елаўстон» у правінцыі Тэйнінь поруч камбаджыйскай мяжы. У рамках гэтай аперацыі напярэдадні новага 1968 года за 40 міляў на паўночны ўсход ад горада Тэйнінь была створана база агнявой падтрымкі «Бёрт» (англ.: Burt). У Паўднёвым В’етнаме амерыканскія войскі стваралі базы агнявой падтрымкі (англ.: Fire Support Base, FSB) падчас аперацый у аддаленых раёнах краіны. Гэтыя базы, вядомыя таксама як агнявыя базы (англ.: firebase), прызначаліся для размяшчэння артылерыі, якая падтрымлівала дзеянні наземных сіл у прылеглай мясцовасці. Базы былі добра абаронены, аднак з’яўляліся ўпадабанай мэтай партызан НФВПВ і салдат паўночнав’етнамскай арміі.

На базе агнявой падтрымкі «Бёрт» па стане на 2 студзеня 1968 года знаходзіліся дзве батарэі 105-мм і адна батарэя 155-мм гармат. Ахову ажыццяўлялі два пяхотных батальёны. Асноўны кантынгент склала 3-я брыгада 25-й пяхотнай дывізіі

## Бой

Увечар 1 студзеня 1968 года база падвергнулася мінамётнаму абстрэлу. Наземная атака пачалася за некалькі хвілін да поўначы з 1 на 2 студзеня, калі заканчваўся тэрмін традыцыйнага навагодняга перамір’я падчас свята Тэт. Сілы НФВПВ нанеслі адцягвальны ўдар у паўночна-заходняй частцы перыметра базы, за якім рушыў услед асноўны ўдар на паўднёвым усходзе, дзе перыметр абаранялі рота C 3-га батальёна 22-га пяхотнага палка. Акрамя таго, другарадны ўдар быў нанесены па паўночнай частцы перыметра. Сілы НФВПВ дзейнічалі традыцыйнай для буйных нападаў «людской хваляй», што павялічвала іх страты ад снарадаў-«вулляў», якімі вялі агонь прамой наводкай амерыканскія артылерысты. Амерыканская авіяцыя забяспечвала асвятленне поля бою і наносіла бомбавыя ўдары па атакуючым, у тым ліку напалмам. Актыўна ўжываліся верталёты агнявой падтрымкі. Непасрэдна ў ходзе бою вырабляліся дастаўка верталётамі і размеркаванне боепрыпасаў. Да 6 гадзін раніцы бой у асноўным завяршыўся; сілы НФВПВ панеслі цяжкія страты і адступілі, не здолеўшы прабіць пралом у абарончай перыметры базы.

Паводле ацэнкі амерыканскага генерал-маёра артылерыі Дэвіда Ота,

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Паспяховая інтэграцыя пяхотнай, артылерыйскай і паветранай моцы выратавала базу агнявой падтрымкі «Бёрт». Бітва пры Суоі-Кат з’яўляецца тыповым прыкладам многіх падобных бітваў, якія адбыліся падчас вайны ў В’етнаме. Яна ўяўляе добра скаардынаваныя пазіцыйную абарону і агнявую падтрымку. |  |

## Страты

Паводле афіцыйных даных, у баі загінулі 23 і атрымалі раненні 153 амерыканскіх вайскоўцаў, што можа лічыцца досыць вялікімі стратамі. Аднак у пайменным спісе загінуўшых змяшчаецца толькі 20 прозвішчаў. Верагодна, гэта больш дакладная лічба, так як у афіцыйных данясеннях пра бой, складаюцца «па гарачых слядах» падзей, па розных прычынах часта прысутнічаюць недакладнасці ў лічбах страт. Паводле афіцыйнага амерыканскаму «падліку цел», у ходзе бою загінулі як мінімум 348 салдат НФВПВ (вельмі цяжкія страты для бою, які доўжыўся некалькі гадзін). Як і для ўсіх бітвах В’етнамскай вайны, дакладную лічбу страт партызан назваць не ўяўляецца магчымым, паколькі амерыканскія афіцэры нярэдка завышалі вынікі «падліку цел», у той час як партызаны пры любой магчымасці стараліся панесці целы загінулых таварышаў з поля бою; акрамя таго, няма ніякіх даных аб колькасці партызан, якія памерлі ад раненняў.

## У культуры

Сярод салдат, якія ўдзельнічалі ў бітве былі будучы пісьменнік Леры Хейнмен (англ. Larry Heinemann) і будучы рэжысёр Олівер Стоўн (англ. Oliver Stone). Хейнмен напісаў кнігу пра сваю службу ў В’етнаме пад назвай Black Virgin Mountain: A Return to Vietnam. Олівер Стоўн інсцэніраваў бітву ў фільме «Узвод» (англ. Platoon). Фінальныя сцэны фільма, па словах ветэранаў, вельмі рэалістычна перадаюць бой 1968 года.

## Зноскі

## Спасылкі

* Успаміны пра бітву лейтэнанта Дэніса Аткінса (англ.)