# Panzerkampfwagen IV

| Panzerkampfwagen IV |
| --- |
|  Pz.Kpfw. IV Ausf. J (Музей бронетэхнікі — Латрун, Ізраіль) |
| Panzerkampfwagen IV Ausf. H |
| Класіфікацыя |
сярэдні танк |
| Баявая маса, т |
23,5 |
| Экіпаж, чал. |
5 |
| Гісторыя |
| Распрацоўнік | Круп[d] |
| Вытворца | Friedrich Krupp AG[d] |
| Гады распрацоўкі |
1936 |
| Гады вытворчасці |
1936—1945 |
| Гады эксплуатацыі |
1939—1970 |
| Колькасць выпушчаных, шт. | 8 553 |
| Асноўныя аператары |  Германія  Румынія  Венгрыя  Балгарыя  Фінляндыя  Харватыя  Іспанія  Сірыя  Ізраіль |
| Габарыты |
| Даўжыня, мм | 5890 |
| Шырыня, мм | 2880 |
| Вышыня, мм | 2680 |
| Браніраванне |
| Тып брані |
стальная катаная, паверхнева загартаваная |
| Лоб корпуса, мм/град. |
80 |
| Борт корпуса, мм/град. |
30 |
| Кармы корпуса, мм/град. |
20 |
| Лоб вежы, мм/град. |
50 |
| Борт вежы, мм/град. |
30 |
| Дах вежы, мм |
18 |
| Узбраенне |
| Калібр і марка гарматы |
75-мм KwK 37, KwK 40 L/43, KwK 40 L/48 |
| Даўжыня ствала, калібраў |
24 / 43 / 48 |
| Боекамплект гарматы |
87 |
| Рухомасць |
| Магутнасць рухавіка, к. с. |
300 |
| Хуткасць па шашы, км/г |
40 |
| Запас ходу па шашы, км |
300 |
| Удзельная магутнасць, к. с./т |
13 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**«Panzerkampfwagen IV»** («**PzKpfw IV**», таксама «**Pz. IV**»; у СССР быў вядомы таксама як «**T‑IV**») — сярэдні танк бранятанкавых войскаў вермахта перыяду Другой сусветнай вайны. Існуе версія, што Pz IV першапачаткова класіфікаваўся нямецкім бокам, як цяжкі танк, аднак яна  дакументальна не пацверджана.

Самы масавы танк Вермахта: выпушчана 8 686 машын; серыйна выпускаўся з 1937 па 1945 год у некалькіх мадыфікацыях.

## Эксплуатацыя і баявое прымяненне

### Раннія гады

Першыя тры *Pz.Kpfw.IV Ausf.A* паступілі ў войскі да студзеня 1938 года, а да красавіка колькасць танкаў гэтага тыпу ў арміі ўзрасла да 30. Ужо ў красавіку таго ж года Pz.Kpfw.IV выкарыстоўваліся падчас аншлюсу Аўстрыі, а ў кастрычніку — пры акупацыі Судзецкой вобласці Чэхаславакіі. Але хоць іх колькасць у дзеючых частках, як і тэмпы вытворчасці, якія пастаянна ўзрасталі, да пачатку Другой сусветнай вайны Pz.Kpfw.IV складалі менш за 10 % ад танкавага парку вермахта. Колькасць танкаў Pz.Kpfw.IV (75-мм короткоствольная гармата Kwk 37, два кулямёта 7,92 мм) на 1 чэрвеня 1941 года ў войсках — 439.

### Другая сусветная вайна

Трафей Чырвонай Арміі, сакавік 1945
#### Экспарт

Танк Pz.Kpfw. IV экспартаваўся ў розныя краіны. У 1942—1944 гадах Германія экспартавала 490 машын.

### Пасляваеннае прымяненне

Таксама танк ужываўся ў многіх бітвах пасля Другой сусветнай вайны: ён актыўна выкарыстоўваўся Арміяй абароны Ізраіля, Узброенымі Сіламі Сірыі і войскамі іншых блізкаўсходніх краін у час войнаў 1950—1970 гадоў, а менавіта: Вайны за незалежнасць Ізраіля 1948—1949 гадоў, Суэцкага канфлікту 1956 года, Шасцідзённай Вайны 1967 года і іншых канфліктаў. Таксама выкарыстоўваўся войскамі Ірака і Ірана ў Ірана-Іракскай вайны 1980—1988 гадоў.

Доўгі час стаяў на ўзбраенні армій Еўропы — Венгрыі, Балгарыі, Фінляндыі, Францыі, Харватыі і Іспаніі і інш.

## Ацэнка машыны

Pz.IV задумваўся і ствараўся, як дадатак да Pz.III — штурмавы танк (танк артылерыйскай падтрымкі), прызначаны для барацьбы з агнявымі кропкамі суперніка, але не з яго танкамі. Pz.III разглядаўся як асноўны і найбольш эфектыўны процітанкавы сродак. Рэзка ўзраслі баявыя характарыстыкі Pz.IV пасля ўстаноўкі даўгаствольнай гарматы, ён стаў універсальным танкам, здольным выконваць шырокі спектр задач. Pz.IV апынуўся надзейнай і лёгкакіруемай машынай. Аднак праходнасць апошніх пераўцяжараных мадыфікацый, была нездавальняючай.

## Захаваўшыяся асобнікі

* PzKpfw IV Ausf D. Ваенны музей у Даксфорде.
* PzKpfw IV Ausf G. Бранетанкавы музей ў Кубінцы.
* PzKpfw IV Ausf H. Танкавы музей у Туне.
* PzKpfw IV Ausf J. Манумент на месцы баёў за Дуклінскі перавал. Свіднік. Славакія.

Дзякуючы масаваму выпуску PzKpfw IV позніх мадыфікацый шырока прадстаўлены ў экспазіцыях розных музеяў свету.

## Крыніцы

## Літаратура

* *М. Барятинский.* Средний танк Panzer IV. — М.: Моделист-конструктор, 1999. — 36 с. — (Бронеколлекция № 6 (27) / 1999). — 3500 экз.
* *И. П. Шмелев.* Бронетанковая техника третьего рейха. — М.: Арсенал-пресс, 1996. — 192 с. — ISBN 5-85139-018-2.
* *B. Perrett*. Panzerkampfwagen IV Medium Tank 1936—1945. — Oxford: Osprey Publishing, 1999. — 48 p. — (New Vanguard № 28). — ISBN 1-85532-962-X.
* *H. L. Doyle, T. Jentz.* Panzerkampfwagen IV Ausf.G, H and J 1942—45. — Oxford: Osprey Publishing, 2001. — 48 p. — (New Vanguard № 39). — ISBN 1-84176-183-4.
* *B. Culver.* PzKpfw IV in Action. — Carrollton, TX: Squadron / Signal Publications, 1975. — 50 p. — (Armor in Action № 12 (2012)). — ISBN 0-89747-045-1.
* *W. Spielberger*. Panzerkampfwagen IV (F2). — Great Bookham: Profile Publications, 1967. — 11 p. — (Armour in Profile № 8).
* *P. Chamberlain, H. L. Doyle.* Encyclopedia of German Tanks of World War Two. A complete illustrated history of German battle tanks, armoured cars, self-propelled guns and semi-tracked vehicles, 1933—1945 / T. L. Jentz. — London: Arms and Armour Press, 1978. — 272 p. — ISBN 0-85368-202-X.
* *Thomas L. Jentz, Hilary Louis Doyle*. Panzer Tracts No.4 – Panzerkampfwagen IV: Grosstraktor to Panzerbefehlswagen IV / T. L. Jentz. — Darlington: Darlington Productions, inc., 1997. — 60 p. — ISBN 0-9648793-4-4.

## Спасылкі

* Фотографии в категории «PzKpfw IV» **(нявызн.)**. *Военный альбом*. Архівавана з першакрыніцы 8 лютага 2012.
* Средний танк PzKpfw IV **(нявызн.)**. *Броне-сайт*. Архівавана з першакрыніцы 8 лютага 2012.
* Panzer IV Ausf. G **(нявызн.)**. *Military Vehicle Technology Foundation*. Архівавана з першакрыніцы 8 лютага 2012.