Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Пісталет-кулямёт

FN P90 пад патрон 5,7х28 мм**Пісталет-кулямёт** — тып стралковай зброі ў якім у якасці боепрыпасу выкарыстоўваецца пісталетны патрон.

## Гісторыя

### Перадгісторыя

Пісталет-кулямёт узнік у гады Першай сусветнай вайны разам з такімі відамі ўзбраенняў, як танк і хімічная зброя, будучы ў вачах сваіх стваральнікаў складовай часткай вырашэння так званага «пазіцыйнага тупіка». Як гэта часта бывае ў выпадку наяўнасці аб'ектыўных перадумоў для з'яўлення таго ці іншага тэхнічнага сродку, ідэя гэтага віду зброі ўзнікла і была рэалізавана практычна адначасова адразу ў некалькіх краінах.

Да таго часу аўтаматычны агонь кулямётаў ўжо вельмі пераканаўча паказаў сваю высокую эфектыўнасць, асабліва ў «акопнай» пазіцыйнай вайне. Аднак кулямёты тых гадоў, як правіла, стралялі з лафета або станка, бо былі вельмі цяжкімі. Напрыклад, знакаміты кулямёт Максіма важыў без станка, вады і патронаў каля 20 кг, а ў гатовым да бою выглядзе са станком — больш за 65 кг, і абслугоўваўся разлікам з 2-6 чалавек. Будучы ідэальным для абароны ўмацаванняў, ён зусім не падыходзіў для актыўных наступальных дзеянняў.

Цалкам лагічнай ў такой сітуацыі была ідэя стварэння больш лёгкага аўтаматычнай зброі, якую змог бы пераносіць і эфектыўна выкарыстоўваць у баі адзін чалавек. Гэтая плённая думка прывяла да з'яўлення новых відаў зброі: ручнога кулямёта і пісталет-кулямёта.

Пісталет-кулямёт Шпагіна (абр.1941 года)
## Плюсы і мінусы

**Вартасці: выкарыстанне пісталетных патронаў прывяло да памяншэння габарытаў
* легкасць выкарыстання
* прастата канструкцыі
* больш высокі тэмп стральбы чым у аўтаматаў, пры гэтым з меншай аддачай

**Недахопы: з-за малой магутнасці пісталетных патронаў, прыцэльная стральба амаль немагчыма на дыстанцыях больш за 200—300 м.

## Гл. таксама

* Пісталет-кулямёт Шпагіна
* Agram 2000
* Uzi
* SM-9
# Вермахт

| Вермахт Wehrmacht |
| --- |
| ням.: Wehrmacht |
| Апазнавальны знак ваеннай тэхнікі Германіі |
| Гады існавання |
1935—1945 |
| Краіна |  Трэці рэйх |
| Тып | узброеныя сілы |
| Складаецца з | * Сухапутныя войскі вермахта[d]
* Крыгсмарынэ
* Люфтвафэ
* Feldgendarmerie[d]
 |
| Дыслакацыя | * Zossen[d]
 |
| Удзел у | * Другая сусветная вайна
 |
| Вядомыя камандзіры | Адольф Гітлер |

**Вермахт** (ням.: Wehrmacht, ад *Wehr* — «зброя», «абарона, супраціў» і *Macht* — «сіла, моц; улада, уплыў», «войска») — узброеныя сілы нацысцкай Германіі ў 1935—1945 гг.

Гістарычна словам «вермахт» у нямецкамоўных краінах пазначаліся ўзброеныя сілы любой краіны. Сваё цяперашняе значэнне паняцце «вермахт» атрымала пасля прыходу да ўлады НСДАП.

Закон аб стварэнні ўзброеных сіл (ням.: Gesetz über den Aufbau der Wehrmacht) быў прыняты праз два гады пасля прыходу да ўлады Гітлера, 16 сакавіка 1935 года. «Узброеныя сілы» складаліся з сухапутных войскаў (ням.: Heer), ваенна-марскога флоту (крыгсмарынэ) і ваенна-паветраных сіл (люфтвафэ). На чале іх ствараліся адпаведныя органы кіравання — Вярхоўныя камандаванні.

## Гл. таксама

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Вермахт
* Люфтвафэ
* Крыгсмарынэ
* Другая сусветная вайна
* Нямецкія вайсковыя могілкі 1941-1944 гг. пад Мінскам

## Крыніцы

## Спасылкі

* ВЕРМАХТ на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларуская энцыклапедыя»
# Снайпер

Трэніроўка снайпераў 52-га эскадрона бяспекі базы Шпангдалем, Германія
Парашутыст 82-й амерыканскай парашутнай дывізіі з вінтоўкай М-14 у Эль-Фалуджы, Ірак
**Сна́йпер** — спецыяльна навучаны салдат (самастойная баявая адзінка), які дасканала валодае мастацтвам трапнай стральбы, маскіроўкі і назірання; трапіць цэль, як правіла, з першага стрэлу. Задача снайпера — паражэнне каманднага і сувязнога складаў, сакрэту праціўніка, знішчэнне важных адзіночных мэтаў (варожых снайпераў, афіцэраў і інш.) Снайпер узбройваецца снайперскай вінтоўкай з аптычным прыцэлам і іншымі адмысловымі прыладамі. Часам снайперам называюць хуткіх стралкоў у іншых родах войскаў (сіл) (артылерыі, авіяцыі).

Слова «Снайпер» упершыню з’явілася ў англійскай арміі падчас Першай сусветнай вайны, паходзіць ад англ. snipe — «бакас» (дробная і хуткая птушка, паляванне на якую складанае тым, што траекторыя палёту птушкі непрадказальная, і стрэл павінен рабіцца «наўскідон»).

Адным з выбітных снайпераў-беларусаў з’яўляецца Фядосій Арцёмавіч Смалячкоў.

## Гл. таксама

* Пяхотны снайпер

## Літаратура

* Снайпер // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 65. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Снайпер
# М1 Garand

| М1 Garand |
| --- |
|   |
| **Апісанне** |
| Краіна: |  ЗША |
| **Гісторыя мадэлі** |
| Канструктар: |
Джон Гаранд |
| Усяго выраблена: |
~4 500 000 |
| **Характарыстыкі** |
| Маса, кг: |
4,32 кг |
| Даўжыня, мм: |
1100 мм |
| Даўжыня ствала, мм: |
613 мм |
| Калібр, мм: |
7,62 mm |
| Патроны: |
.30-06 Springfield (7,62 x 63 мм) |
| Хуткастрэльнасць, стрэлаў/хв: |
30–35 стрэл./хвіл. |
| Боезабеспячэнне: |
магазін 8 патронаў |
| Прыцэльная дальнасць стральбы, м: |
400 м |
| **Характарыстыкі пры выкарыстанні стандартнага патрона** |
| Пачатковая хуткасць кулі, м/с: |
825 м/с |
|

|  Пошук выяў у ВікіСховішчы |
| --- |

 |

**М1 Garand** — самазарадная паўаўтаматычная вінтоўка войск ЗША пад патрон .30-06 Springfield, прынятая на ўзбраенне ў 1936 годзе.

Вінтоўка нназваная ў гонар свайго канадска-амерыканскага распрацоўніка Джона Гаранда. Гэта была першая стандартная самазарадная вінтоўка для Злучаных Штатаў. Вінтоўка М1 Garand замяніла вінтоўку M1903 Springfield у якасці службовай вінтоўкі арміі ЗША ў 1936 годзе, а 26 сакавіка 1958 года была заменена вінтоўкай M14.

## Спасылкі
# Барыкада

Барыкада падчас Варшаўскага паўстання
**Барыкада** (фр.: barricade) — штучная загарода (пераважна з бярвёнаў, мяшкоў з пяском, камянёў і інш), якая ствараецца ўпоперак вуліц, дарог, каля мастоў і інш. для абароны ад наступлення праціўніка. Вядома са старажытных часоў.

## Літаратура

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 2. — 480 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0061-7 (т. 2).
# Супрацьтанкавая стрэльба

Фінскае супрацьтанкавае ружжо Lahti L-39
Супрацьтанкавая стрэльба (процітанкавая стрэльба, anti-tank rifle) - агнястрэльная ручная зброя з вялікай дульнай энергіяй кулі прызначаная для прабіцця брані баявых браніраваных машын, часцей за ўсё танкаў, бронетранспарцёраў і баявых машын пяхоты. Тэрмін звычайна выкарыстоўваецца для зброі, якую можа насіць і выкарыстоўваць адным чалавекам, але часам выкарыстоўваецца і для больш буйной зброі (напрыклад нямецкая **2,8 cm schwere Panzerbüchse 41** фармальна класіфікаваліся як цяжкая супрацьтанкавая стрэльба, але з-за адносна вялікай вагі і канструкцыі фактычна ўяўляла сабой малакаліберную супрацьтанкавую гармату).

Карыснасць вінтовак гэтага тыпу праглядваецца ад моманту з'яўлення танкаў (Першая сусветная вайна) да Карэйскай вайны. У той час як браня сярэдніх і цяжкіх танкаў стала занадта тоўстай, каб яе прабівалі цвёрдыя снарады з вінтовак, якія мог несці адзін салдат, супрацьтанкавыя стрэльбы працягвалі выкарыстоўвацца супраць іншых «мяккіх» мэтаў з бранёй да 30 мм, хоць безадкатныя вінтоўкі і рэактыўныя гранаты, такія як як і базука, таксама былі ўведзеныя для блізкай абароны пяхоты ад танкаў.

Часцей за ўсё, такая зброя мае калібр больш, чым у звычайнай стралковай зброі (у СТРД - 14,5 мм) і даўжэйшы ствол.