# Х’юга (прэмія)

| Прэмія «Х’юга» *англ.: «Hugo Award»* |
| --- |
|  |
| Тып | група ўзнагарод[d] і узнагарода ў галіне навуковай фантастыкі[d] |
| Заснавальнік | Сусветнае таварыства навуковай фантастыкі[d] |
| Заснаванне | 1953 |
| Узнагарода за |
прэмія ў галіне навуковай фантастыкі і фэнтэзі |
| Краіна |  ЗША |
| Сайт | Афіцыйны сайт (англ.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Прэмія Х’юга** (англ.: Hugo Award) — прэмія ў галіне навуковай фантастыкі, заснаваная ў 1953. Названа ў гонар Х’юга Гернсбека (англ.: Hugo Gernsback*)*, заснавальніка першага навукова-фантастычнага часопіса «Amazing Stories». Прэмія арганізавана Сусветным таварыствам навуковай фантастыкі (англ.: World Science Fiction Society).

Упершыню прэмія была ўручана ў 1953 на 11-й выставе WorldCon у Філадэльфіі, а з 1955 яна стала штогадовай.

Лаўрэаты ўзнагароджваюцца статуэткай з выявай ракеты, якая ўзлятае.

## Патрабаванні

У намінанты можа патрапіць літаратурны твор, які адпавядае наступным крытэрыям:

* Твор павінен быць навукова-фантастычным або фэнтэзійным.
* Твор павінен быць выдадзены на англійскай мове або перакладзены на яе.
* Твор павінен быць апублікаваны на працягу папярэдняга каляндарнага года.

Намінанты і пераможцы выбіраюцца па выніках галасавання зарэгістраваных удзельнікаў Сусветнай канвенцыі аматараў навуковай фантастыкі WorldCon (таму ўзнагарода лічыцца «чытацкай»).

## «Рэтра-Х’юга»

Ад 1996 творы 50, 75 і 100-гадовай даўніны пачалі адзначаць прэміяй «Рэтра-Х’юга». Арганізатары тлумачаць такое рашэнне тым, што навуковая фантастыка з'явіўся задоўга да з'яўлення прэміі Х'юга, таму многія вядомыя творы ў гэтым жанры не мелі шанс быць адзначаны гэтай узнагародай. Каб выправіць гэта, быў уведзены рэтра-варыянт прэміі.

## Намінацыі

Прэмія Х’юга па стане на 2025 уручаецца ў 17 намінацыях.

| Намінацыя па-беларуску | Арыгінальная назва намінацыі | Уручаецца з | Апісанне |
| --- | --- | --- | --- |
| Налепшы раман | Best Novel | 1953 | Мастацкія творы аб’ёмам 40 000 слоў і больш |
| Найлепшая аповесць | Best Novella | 1968 | Творы аб’ёмам ад 17 500 да 40 000 слоў |
| Найлепшае кароткая аповесць | Best Novelette | 1955 | Творы аб’ёмам ад 7 500 да 17 500 слоў |
| Найлепшае апавяданне | Best Short Story | 1955 | Творы аб’ёмам менш за 7 500 слоў |
| Найлепшая серыя | Best Series | 2017 | Цыклы твораў |
| Найлепшая звязаная праца | Best Related Work | 1980 | Немастацкія або тэматычна значныя творы, звязаныя з фантастыкай |
| Найлепшы графічны твор або комікс | Best Graphic Story or Comic | 2009 | Творы ў графічнай форме |
| Найлепшая пастаноўка (доўгая і кароткая формы) | Best Dramatic Presentation (Long and Short Forms) | 1958 | Экранізаваныя або пастановачныя творы, з 2003 года падзеленыя паводле працягласці |
| Найлепшы паўпрафесійны часопіс | Best Semiprozine | 1984 | Паўпрафесійныя фантастычныя часопісы |
| Найлепшы аматарскі часопіс | Best Fanzine | 1955 | Непрафесійныя (аматарскія) выданні |
| Найлепшы прафесійны рэдактар (доўгая і кароткая формы) | Best Professional Editor (Long and Short Forms) | 1973 | Рэдактары мастацкіх твораў; з 2007 года падзел на раманных і анталагійных рэдактараў |
| Найлепшы прафесійны мастак | Best Professional Artist | 1953 | Мастакі, што прафесійна працуюць у галіне фантастыкі |
| Найлепшы мастак-аматар | Best Fan Artist | 1967 | Мастакі-аматары |
| Найлепшы пісьменнік-аматар | Best Fan Writer | 1967 | Пісьменнікі-аматары |
| Найлепшая фанкаст | Best Fancast | 2012 | Аўдыявізуальныя фанацкія перадачы (напрыклад, падкасты) |
| Найлепшая гульня або інтэрактыўны твор | Best Game or Interactive Work | 2021 | Відэа- і настольныя гульні або інтэрактыўная проза |

## Успрыманне

Прэмія Х’юга з’яўляецца важнай у літаратурным асяроддзі і сярод назіральнікаў. Напрыклад, *Los Angeles Times* характарызуе яе як «адну з самых прэстыжных узнагарод у галіне навуковай фантастыкі і фэнтэзі». Пра гэту прэмію *Wired* піша як пра «вядучую ў жанры навуковай фантастыкі».

На вокладках кніг пераможцаў часта размяшчаюць афіцыйны лагатып прэміі з мэтай прыцягнуць большую ўвагу чытачоў.

## Гл. таксама

* Прэмія «Неб’юла»
* Прэмія «Локус»

## Крыніцы

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт прэмія «Х’юга»
* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Х’юга (прэмія)