Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Лінус Торвальдс

| Лінус Торвальдс |
| --- |
| шведск.: Linus Torvalds |
|  |
| Дата нараджэння | 28 снежня 1969(1969-12-28)[…] (56 гадоў) |
| Месца нараджэння | * Хельсінкі, Нюландская губерня[d], Фінляндыя
 |
| Грамадзянства | * ЗША
* Фінляндыя
 |
| Бацька | Nils Torvalds[d] |
| Маці | Anna Torvalds[d] |
| Жонка | Tove Torvalds[d] |
| Дзеці | Patricia Miranda Torvalds[d], Daniela Yolanda Torvalds[d] і Celeste Amanda Torvalds[d] |
| Род дзейнасці | праграміст, распрацоўшчык праграмнага забеспячэння, пісьменнік, вынаходнік, блогер, спецыяліст у галіне інфарматыкі, інжынер, бізнесмен |
| Навуковая сфера | software engineer[d] |
| Месца працы | * Transmeta Corporation[d]
* Open Source Development Labs[d]
* Linux Foundation[d]
* Хельсінкскі ўніверсітэт
 |
| Навуковая ступень | магістр прыродазнаўчых навук[d] |
| Альма-матар | * Хельсінкскі ўніверсітэт (1996)
* Svenska normallyceum[d]
 |
| Член у | * Шведская каралеўская акадэмія інжынерных навук[d]
 |
| Узнагароды | Millennium Technology Prize[d] (2012) Піянер камп’ютарнай тэхнікі[d] (2014) Suuret suomalaiset[d] Lovelace Medal[d] (2000) honorary doctor of Stockholm University[d] (1999) EFF Award[d] (1998) ганаровы доктар Хельсінкскага ўніверсітэта[d] (чэрвень 2000) Fellow Awards[d] (2008) Зала славы Інтэрнэту[d] (2012) European of the Year[d] (2001) IEEE Masaru Ibuka Consumer Electronics Award[d] (2018) Nokia Foundation Recognition Award[d] прэмія Такеды[d] (2001) |
| Сайт | torvalds-family.blogspot.com (англ.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Лінус Бенедыкт Торвальдс** (28 снежня 1969 у Хельсінкі, Фінляндыя), фінскі праграміст, сусветна вядомы як арганізатар распрацоўкі ядра Linux. Цяпер выконвае ролю каардынатара гэтага праекта.

У пач. 1990-х гг. Лінус пачаў распрацоўваць аналаг Minix (аперацыйнай сістэмы Э.Таненбаўма), UNIX-падобную аперацыйную сістэму для ПК. Цяпер Linux працуе на мностве іншых архітэктур.

## Біяграфія

Лінус нар. у Хельсінкі, сталіцы Фінляндыі, у сям’і журналістаў Ганны і Нільса Торвальдсаў. Абодва бацькі былі ў свой час студэнцкімі актывістамі Хельсінкскага ўніверсітэта ў 1960-х гг. Бацька Лінуса быў камуністам, у сяр. 1970-х гг. вучыўся ў Маскве.

Лінус Торвальдс вучыўся ў Хельсінкскім універсітэце ў 1988—1996, пры канцы вучобы атрымаў магістарскае званне па камп’ютарных тэхналогіях (тэма магістарскай работы: **Linux: пераносная аперацыйная сістэма**).

З жонкай пазнаёміўся на ўводных курсах у камп’ютарнай лабараторыі ўніверсітэта. Лінус даў усёй групе заданне даслаць яму са сваіх персанальных камп’ютараў ліст. Тады яго будучая жонка (слухачка гэтых курсаў) даслала Лінусу e-mail, у якім запрасіла яго на сустрэчу. Цяпер у сям’і Торвальдсаў тры дачкі: Патрысія Міранда (нар. 5 снежня 1996), Даніэла Яланда (нар. 16 красавіка 1998) і Цэлестыя Аманда (нар. 20 лістапада 2000).

Торвальдс разам з сям’ёй пераехаў у Сан Хасэ, Каліфорнія. У чэрвені 2004 Торвальдсы пераехалі ў Портланд, Арыгон, бліжэй да працоўнага месца Лінуса.

Лінус працаваў у кампаніі Transmeta з лютага 1997 па чэрвень 2003, зараз працуе ў Лабараторыі Адкрытых Крынічных Кодаў, калектыўна створанай многімі карпарацыямі.

## Крыніцы
# Мексіканскі заліў

Мексіканскі заліў
**Мексіканскі заліў** (англ.: Gulf of Mexico, ісп.: Golfo de Me'xico) — шырокая водная прастора, частка Атлантычнага акіяна, абмежаванага з паўночнага захаду, поўначы і ўсходу ўзбярэжжам ЗША (штаты Фларыда, Алабама, Місісіпі, Луізіяна і Тэхас), на поўдні і паўднёвым захадзе — узбярэжжам Мексікі (штаты Тамаўліпас, Веракрус, Табаска, Кампечэ, Юкатан), а таксама Кубай.

Заліў злучаецца з Атлантычным акіянам Фларыдскім і Юкатанскім пралівамі. Дзякуючы параўнальна невялікай шырыні гэтых праліваў прыліўныя з'явы выяўленыя слаба. У Мэксіканскі заліў упадае мноства рэк, уключаючы Місісіпі, Алабаму і Нуэсэс.

Найболей буйныя гарады на ўзбярэжжы — Тампа, Сент-Пецярбург, Пенсакола, Мабіл, Новы Арлеан, Х’юстан.

На шэльфе Мексыканскага заліва засяроджаныя значныя запасы нафты і прыроднага газу; здабыча гэтых карысных выкапняў вядзецца ў асноўным з дапамогай нафтавых платформ.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мексіканскі заліў
# Герман Людвіг Фердынанд Гельмгольц

| Герман Людвіг Фердынанд Гельмгольц |
| --- |
| Hermann von Helmholtz |
|  |
| Дата нараджэння | 31 жніўня 1821(1821-08-31)[…] |
| Месца нараджэння | * Патсдам, Каралеўства Прусія[…]
 |
| Дата смерці | 8 верасня 1894(1894-09-08)[…] (73 гады) |
| Месца смерці | * Шарлотэнбург[d], Каралеўства Прусія, Германская імперыя
 |
| Месца пахавання | * Friedhof Wannsee, Lindenstraße[d]
 |
| Грамадзянства | * Каралеўства Прусія
* Германскі рэйх
* Германія
 |
| Бацька | Ferdinand Helmholtz[d] |
| Жонка | Anna von Helmholtz[d] і Olga von Helmholtz[d] |
| Дзеці | Richard von Helmholtz[d], Robert von Helmholtz[d], Ellen von Siemens-Helmholtz[d] і Friedrich Julius von Helmholtz[d] |
| Род дзейнасці | фізік, афтальмолаг, музыказнавец, тэарэтык музыкі, выкладчык універсітэта, псіхолаг, фізіёлаг, біяфізік, філосаф, анатам, натураліст, ваенны ўрач, патолагаанатам, навуковец |
| Навуковая сфера | фізіка, медыцына, фізіялогія, псіхалогія |
| Месца працы | * Бонскі ўніверсітэт
* Гайдэльбергскі ўніверсітэт
* Універсітэт Фрыдрыха-Вільгельма
* Шарытэ[d]
* Physikalisch-Technische Bundesanstalt[d]
* Кёнігсбергскі ўніверсітэт
* Пруская армія
 |
| Альма-матар | * Hermann-von-Helmholtz-Gymnasium[d] (1837)
* Універсітэт Фрыдрыха-Вільгельма
* Pépinière[d] (1843)
 |
| Навуковы кіраўнік | Іаган Петэр Мюлер |
| Вядомыя вучні | Ágost Heller[d], Аляксей Сакалоў[d], Theodor Leber[d] і Francis Robbins Upton[d] |
| Вядомы як |
Гельмгольца тэорыя колераадчуванне, прынцып найменшага дзеяння |
| Член у | * Лонданскае каралеўскае таварыства
* Пруская акадэмія навук
* Шведская каралеўская акадэмія навук
* Пецярбургская акадэмія навук
* Венгерская акадэмія навук
* Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук
* Нацыянальная акадэмія дэі Лінчэі
* Каралеўскае фізіяграфічнае таварыства ў Лундзе[d]
* Познаньскае таварыства сяброў навук[d]
* Баварская акадэмія навук
* Расійская акадэмія навук
* Амерыканскае філасофскае таварыства
* Нацыянальная акадэмія навук Італіі[d]
* Парыжская медыцынская акадэмія[d]
* Нідэрландская каралеўская акадэмія навук
* Нацыянальная акадэмія навук ЗША
* Каралеўская акадэмія медыцыны Бельгіі[d]
* Турынская акадэмія навук[d]
* Эдынбургскае каралеўскае таварыства
* Шведская каралеўская музычная акадэмія[d]
* Royal Society of Sciences in Uppsala[d]
* Гётынгенская акадэмія навук
 |
| Узнагароды |      Фарадэеўская лекцыя[d] (1881)  медаль Матэўчы[d] (1868) медаль Альберта[d] (1888) Крунаўская лекцыя[d] (1864) замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства[d] (24 мая 1860) Q134613391? (1862) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Герман Людвіг Фердынанд фон Гельмгольц** (ням.: Hermann von Helmholtz; 31 жніўня 1821, Патсдам — 8 верасня 1894, Шарлотэнбург) — нямецкі фізік, фізіёлаг і псіхолаг.

## Крыніцы

## Літаратура

* David Cahan (Ed.): Hermann von Helmholtz and the Foundations of Nineteenth-Century Science. Univ. California, Berkeley 1994, ISBN 978-0-520-08334-9.
* Gregor Schiemann: Hermann von Helmholtz’s Mechanism: The Loss of Certainty. A Study on the Transition from Classical to Modern Philosophy of Nature. Dordrecht: Springer 2009, ISBN 978-1-4020-5629-1.